ფიცომ მერცს შატინებას გაფრთხელების დამხმობის გამო
სლოვაკიის პრემიერი რობერტ ფიცო გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცს შატინების არაქვს იმის გამო, რომ მერცი უკრაინის დაფინანსებას ევროკავში მომავალი წლის ბიუჯეტის შესახებ შეთანხმების საფუძველზე უნდა დაეყრულა. ჩეხიის პრემიერი ანდრეი ბაბიში და უნგრის პრემიერი პეტერ მაგიარი ასევე ეწირა ამ მოთხოვნას შესაწირონ. მოთხოვნის განხილვა დაგეგმილია დუბლინის უформаль სამიტში.
მთავარი მომენტები
- 9 ნოემბერს მერცმა ანტონიო კოსტას წერილში მოუთხოვა ყველა ევროკავის სახელმწიფოს �участие უკრაინის დაფინანსებაში.
- მერცის შეფასებით, უკრაინის საფინანსო საჭიროება 2027 წელს 70 მილიონ ევროს შეადგენს, მათ შორის ევროკავის წვლილი დაახლოებით 45 მილიონ ევრო უნდა იყოს.
- მერცმა განაცხადა, რომ ყველა ევროკავის სახელმწიფოს მთავარი ფინანსური პრერემიის მხარდაჭერა წინაპირობაა სხვა ფინანსური საკითხების განხილვისთვის.
- ევროკავი განიხილავს 2028–2034 წლების შვიდწლიან ბიუჯეტს.
- ფიცოს განცხადებით, სლოვაკია არ მიერთვითებს ახალ 70 მილიონ ევროს პакетს და გამოიყენებს მორიგარობის მექანიზმს.
- ფიცო შეუძლია სლოვაკიის ვეტოს გამოყენება და განაცხადა, რომ სლოვაკია კვლავ გამოიცილება გამოცილებისგან და გთავად მოკავშირებულ უნგროს ხატის საკითხებზე.
- ბაბიშმა და მაგიარმა ასევე გადააფრთხელეს უკრაინის დაფინანსების დაკავშირება ევროკავის ბიუჯეტთან.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ამ კამათმა შეიძლება განისაზღვროს, შეათანხმებს თუ არა ევროკავის სახელმწიფოები ერთობლივი დაფინანსური ჩარჩო, და როგორ იქნება უკრაინის დაფინანსება გათვალისწინი 2028–2034 წლების ბიუჯეტში. სლოვაკიის უარი და ვეტოს მუქამით შეიძლება შეიყოვნოს ან დაბლოკოს შეთანხმება ევროკავის სახელმწიფოებს შორის. Рядом держ für在这种: супереч also shows a broader split over whether Europe should remain primarily a financial backer of Ukraine or have a stronger political role in peace negotiations.
რა მოხდა
სლოვაკიის პრემიერი რობერტ ფიცო გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცს შატინების არაქვს მისი მოთხოვნის გამო. მერცი წერილში, რომელიც 9 ნოემბერს გაიგზავნა ევროკავის საბჭოს პრეზიდენტ ანტონიო კოსტას, მოიწოდა ყველა ევროკავის სახელმწიფო უკრაინის დაფინანსებაში ჩაერთა. მისი შეფასებით, 2027 წლის საფინანსო საჭიროება დაახლოებით 70 მილიონ ევროს შეადგენს, ხოლო ევროკავის წვლილი დაახლოებით 45 მილიონ ევრო უნდა იყოს. მერცმა ასევე განაცხადა, რომ ევროკავის ყველა სახელმწიფოს მონაწილეობა სხვა, განსაკუთრებით ფინანსური შედეგების მქონე საკითხების განხილვის წინაპირობაა. ფიცო განაცხადა, რომ სლოვაკია არ შეუეგუება ამ მოთხოვნას, არ მიერთვითებს ახალ პაკეტს და გამოიყენებს მორიგარობის მექანიზმს. მან ასევე მუქამით მოილიშდა სლოვაკიის ვეტოს გამოყენებას და აღმოსაყვენა, რომ სლოვაკია მიეცვლება შატინებას, თუმცა სამშობლო უნგროს ხატის საკითხებზე გამოსვლას მხარს დაუჭერს და გამოცილებას განაგრძებებს. ჩეხიის პრემიერი ანდრეი ბაბიში და უნგრის პრემიერი პეტერ მაგიარი ასევე გადააფრთხელეს ბიუჯეტისა და უკრაინის დაფინანსების დაკავშირებას.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული გამოცემები აკენტს ამას ხელს უშლის კონფრონტაციას ფიცოსა და მერცს შორის, ხურახონას შატინების ბრალდებასა და სლოვაკიის ვეტოს გამოყენების მუქამის გამო. ეროვნული გამოცემებისთვის მთავარი მუქამის საგნია, რომ უკრაინის სამომავლო დაფინანსების მომავალი შეთანხმება ევროკავის შიგთავსში შეიძლება დაბლოკილი იყოს. ევროკავის დაფინანსების მოთხოვნები ჩეხიასა და უნგრის წინააღმდეგობა კი შესრულებას სთხვავს, რომ ევროპა უკრაინის მხოლოდ ფინანსური დონორი კი არ იყოს, არამედ მშვიდობის მოლაპარაკებებში სრული მონაწილეობა მიიღოს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
გერმანური გამოცემები ხაზს უსვამს მერცის არგუმენტს, რომ უკრაინის დახმარება საერთო ევროპული პასუხისმგებლობაა, ორმეხი დახმარება კი უთანასწორად არ არის განაწილებული და ყველა სახელმწიფოს მონაწილეობა აუცილებელია. ამასთან, გერმანიის სტატუსი ევროკავის ბიუჯეტის უდიდესი დამხმარე და უკრაინის უდიდესი ფინანსური მხარდაჭერელია, ხოლო უკრაინის დაცვა გერმანური და ევროპული უსაფრთხოების საკითხად წარმოდგენა.
სად განსხვავდება გაშუქება
მთავარი შეხვევრობა მერცისა და ფიცოს შორისაა: მერცი ყველა ევროკავის სახელმწიფოს უკრაინის დაფინანსებაზე ერთობლივი ვალდაკუთხობას ითხოვს, ფიცო კი მას შატინებას უწოდებს და სლოვაკიის ვეტოს გამოყენებით მუქამით აპροტესტებს. ბაბიში და მაგიარი ასევე ეწირა ბიუჯეტისა და უკრაინის დაფინანსების დაკავშირებას. თუმცა ფიცო და ბაბიში მიერთვითებს, რომ უკრაინის დახმარება გრძელდება და ევროპა უნდა მოიქვეყნებოდეს მშვიდობის მოლაპარაკებებში, მათი პოზიცია ბიუჯეტური კავშირგვარების მიმართ რჩება.
კონტექსტი
ევროკავმა 2025 წლის დეკემბერში უკრაინისთვის 90 მილიონ ევროს საბანკო ხანსაბამი შეთანხმება, რომელშიც 27 სახელმწიფოდან 24-მ გამოცხადებით მზადყოფნა მონაწილეობას. სლოვაკიამ, ჩეხიამ და უნგრიმ უარი თქვა თანამონაწილეობას და მიიღეს განათავისუფლება პროცენტების გადახდისგან. შემდეგ დამატებითი დახმარების შესაძლო წყაროებია დამატებითი გარეგანი საბანკო ხანსაბამი და რუსეთის დაცული აქტივების გამოყენება. ლიდერები უკრაინის დაფინანსებას დუბლინის უформаль სამიტში 12–13 ნოემბერს უნდა განიხილონ.