სტუბბა და სტორე პუტინთან დაისაბამოდნენ და აბუ-დაბის შესახებ უკრაკული მოსალოდნელობა შეტყობინეს

რატომ არის მნიშვნელოვანი

პუტინთან ევროპელ ლიდერებს შორის პირდაპირი კატсул შეიძლება დაემატოს უკრაკული დამოკიდებულ რუსეთთან ურთიერთობის დიალოგების ახალ სამხატვარო ფორმატს. თუმცა საუბრის შესახებ რუსეთური თემები არ შეიცვალა — «პირველწყარების», «რეალობის მიწაზე» აღიარებისა და დონბასის საკითხზი непоступливості — ამს გამოცმიდების მისია კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს აბუ-დაბიში გეგმირებული შეხვედრის პერსპективისთვის. გარდა ამისა, სამხატვარო შეხვედრის განხოლცვა სწორედ ამერიკუნ პოზიციაზეა დამოკიდებული.

რა მოხდა

27 ოქტომბერს ფინლანდიის პრეზიდენტმა ალექსანდერ სტუბბმა და ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრმა იონას გარ სტორემ დაურეკგეს ვლადიმირ პუტინს. საუბარი გაგრძელება მათი 20 ოქტომბერს ოსლოში გამომტყორს გამოსვლის შედეგი იყო. საუბარი სამხატვარო გამოსვლის წინ შეთანხმებული იყო უკრაკულ სტრატეგიასთან: ზელენსკთან გაიხილა სამომზადებო აბუ-დაბის შეხვედრის საკითხები, შემდეგ კი პუტინს გადასცეს უკრაკული პოზიცია და მოუსმინოდ მისი ხედვს.

სტუბბმა და სტორემ მოქმედებდნენ თავიანთი ქვეყნების სახელით და არა ევროკავშის სახელით, თუმცა ევროკომისია ზაცის წინაშე გამოცმიდების შესახებ იცოდა. საუბარი დაგეგმილი იყო 20 წუთი, მაგრამ გაგრძელდა 90 წუთი. ზელენსკი თქვა, რომ სტუბბმა და სტორემ მას შეტყობინეს, თუმცა პუტინის მხრიდან მზადყოფნა მშვენელოვან სამართლობაზე სადიდებ სამარხავ მოსალოდნელობას არ ხედავდნენ.

პუტინმა თქვა, რომ მისი „პირველწყარებების“ მოგულვსოფლება წინაპირობაა ნებისმიერი მომავალი მშვიდობის მოლაპარაკებისთვის, ხოლო სამართლობის უნდა გაითვალოს „მიწაზე არსებული რეალობა“. Financial Times-ის ინფორმაციით, საუბრის უმეტესობაში პუტინმა სტუბბსა და სტორეს „ლექცია“ წაიკითხა ისტორიის შესახებ, ხოლო მყისია შეჩერების პერსპექტივა პრაქტიკულად არ განიხილულა. რესურსზე, რუსეთი დააკვირდა ორივე ოც წუთი, ხოლო მთავარი მიზანი იყო უკრაკული ურთიერთობის და სამარხავ უსაფრთხოების განხილვა.

უკრაკული მხარეს უკრაკული დონეზე მოსალოდნელად აქვს პირველი დეესკალაციური ნაბიჯები ენერგეტიკასა და ზღვაში, გათვალისწინებების გაცვლა და გამოთავასუფლება, შემდეგ კი სამხატვარო შეხვედრის შესაძლებობილი ფორმატი ლიდერების დონეზე. გამოცმიდება უკრაკული სამხატვარო ჯგუფების შეხვედრაზე აბუ-დაბიში დამოკიდებულია ამერიკუნ მხარის გადაწყვეტილებაზე: ამერიკამ ბრიუსელის შეხვედრა გადაიდო ბლიზვაზე მოსვლეთ შორის საკითხების გამო, а Україна чекає на нові пропозиції щодо дати зустрічі з американською командою.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაკული მასალობმები ყურადღებას ამართიან დაკვირვეზე, რომ საუბარი უკრაკულთავან იყო შეთანხმებული, შემდეგ კი ზელენსკს გადაეცა მისი შეფასება რუსეთის მზადყოფნის შესახებ. მათი გამოცმიდების фокус — აბუ-დაბის სამხატვარო განხილვის ადეკვატი: დეესკალაცია ენერგეტიკასა და ზღვაში, გათვალისწინებების გაცვლა, უსაფრთხოების გარანტიები და შესაძლებელი სამხატვარო ფორმატი ლიდერების დონეზე. ტერიტორიული საკითხი კი „წითელი ხაზია“ და უნდა განიხილდეს მხოლოდ ომობაში მომოქმედე ქვეყნების ლიდერების დონეზე; ტექნიკური მოლაპარაკები დეესკალაციაზე და ფორმატებზეა ფოკუსირებული. Окремо наголошується на залежності від позиції США.

როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები

საერთაშორისო შეფასებებში ხაზგასმულია პუტინის მაქსიმალისტური მოთხოვნები, მისი დამტკიცებული პოზიცია დონბასის საკითხში და მზადყოფნის საერთო �недостатність для мирних переговорів. ევროკომისია განმავლობას ორგანიზებად კაცებს, რომ ევროპელ ლიდერთა ინიციატივამ შეიძლება დაანш(File)ლოს ევროპელ ყოვლის ერთიან პოზიცია. საერთაშორისო გამოცმიდების ფონიდან მნიშვნელოვანია კონტექსტი: це був перший прямий контакт Путіна з обраними європейськими лідерами після розмови з Еммануелем Макроном у липні 2025 року, а також увага до безпеки Північної Європи, Балтійського моря, санкцій і майбутньої ролі Європи за столом переговорів.

სად განსხვავდება გაშუქება

Скандинавські лідери оцінили, що Росія серйозно налаштована на зустріч в Абу-Дабі, тоді як Європейська комісія заявила, що не бачить особливої готовності Путіна брати участь у мирних переговорах. Джерела також різняться щодо попередження про дзвінок: частина матеріалів каже, що Стубб і Стьоре попередили Україну та США, а інші — що Європейська комісія знала про розмову, але європейські партнери не були попереджені, що викликало обурення.

კონტექსტი

Тристоронние встречи Украины, США и России находились на паузе с февраля предыдущего года, а возобновление планировалось на следующий месяц. Ранее США предлагали создать демилитаризованные зоны на Донбассе и Кинбурнской косе, а Украина заявляла о готовности обсуждать такие компромиссы на соответствующем уровне. Позвонив Путину, Стубб и Стьоре продолжили свою встречу в Осло 20 октября. Накануне они обсудили с Зеленским тематику будущей трехсторонней встречи в Абу-Даби.