უკრაინა ელოდის სამეზო მხარ315 პირველ კონტაქტს
უკრაინა ელოდის სამეზო მხარის მონაწილეთა სამხრით პირველ კონტაქტს ნოემბრისში. ზუსტი თარიღი ჯერ არ დადასტურებულა, თუმცა პოლონეთის პრემიერმა დონალდ ტუსკმა შესაძლოა 4 ნოემბერს აბუ-დაბის გამოყოფილობა დაუდასტურო. უკრაინა მიიჩნევს, რომ ევროპის ქვეყნები უნდა ჩაერთო სამშობლო პереговорებში და ორიგინის გადაწყვეტის გადაწყვეტის პროცესში.
მთავარი მომენტები
- სამეზო მხარის პირველ კონტაქტს უკრაინა, ამერიკის და რუსეთის წარმომადგენლებს სავარაუდოდ უნდა ჩატარონ ნოემბერში.
- დონალდ ტუსკმა შესაძლოა განაცხადა, що კონტაქტი დაიგეგმება 4 ნოემბერს აბუ-დაბიში.
- უკრაინის პრეზიდენტის ოფისი ზუსტ თარიღს არ ადასტურებს; დმიტრო ლიტვინი თქვა, რომ განაცხადებისთვის ძალიან დასწრაფია.
- კრემლმა 23 ოქტომბერს გამოაცხადა აბუ-დაბიში ნოემბერში გამომლახარი სამეზო მხარის შეხვედრის შესახებ.
- მოსკოვი ევროპელების მონაწილეობას ამ რაუნში არ უпідтверждає; დმიტრი პესკოვი ევროპელების შემდეგ მონაწილეობას მიედავნობდა.
- ვოლოდიმირ ზელენსკი მიიჩნევს, რომ ევროპის ქვეყნები უნდა მონაწილე იყონ სამშობლო პერეგორებში და ორიგინის გადაწყვეტის გადაწყვეტის შესახებ.
- 27 ოქტომბერს ფინლანდიის პრეზიდენტმა ალექსანდრ სტუბბმა და ნორვეგიის პრემიერმა იონას გარ სტტორემ ვოლოდიმირ პუტინს დაურეკნენ, შემდეგ კი ზელენსკს გაესაურრენ ისივნი.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
სამეზო მხარის პირველ კონტაქტს შეიძლება დაასრულოს უკრაინის, რუსეთისა და ამერიკის წარმომადგენლებს შორის პირდაპირი მონაწილეობრივი პირველ საუბარების შეჩერების პერიოდი. თარიღის დასადასტურებლობა განსაზღვრავს მოსალოდნელობის მასშტაბს, ხოლო ევროპელების მონაწილეობის საკითხი — მათი წimpactს პერეგორებისა და ორიგინის გადაწყვეტის გადაწყვეტის შესახებ.
რა მოხდა
27 ოქტომბერს უკრაინის პრეზიდენტის კომუნიკაციების რადნიკმა დმიტრო ლიტვინმა თქვა, რომ ოფისი ჯერ არ დაადასტურებს სამეზო მხარის საუბარის ზუსტ თარიღს. ციტატებში მისი განმარტებით, განაცხადებისთვის საჭირო იყო დაელოდება მინიმუმ ოქტომბრის ბოლომდე. ზელენსკი თქვა, რომ ნოემბერში სასდიდებოა უკრაინის, ამერიკისა და რუსეთის წარმომადგენლების სამეზო ფორმატი და ევროპის ქვეყნები უნდა მონაწილე იყონ ყველა დიპლომატიურ ნაბიჯში.
კრემლმა 23 ოქტომბერს გამოაცხადა, რომ სამეზო მხარის საუბარი გაიმართება აბუ-დაბიში ნოემბერში. დონალდ ტუსკი შემდეგ განაცხადა, რომ კონტაქტი დაგეგმილია 4 ნოემბერს, თუმცა უკრაინის პრეზიდენტის ოფისი ეს თარიღი არ დაადასტურა. უკრაინელმა ურეგონტორმა დავით არარაჰა გამოარკვევა, რომ მოლაპარაკება სწორედ 4 ნოემბერს უნდა გაიმართოს.
ფინლანდიის პრეზიდენტმა ალექსანდრ სტუბბმა და ნორვეგიის პრემიერმა იონას გარ სტტორემ 27 ოქტომბერს ვოლოდიმირ პუტინს დაურეკნენ და შემდეგ გაესაურრენ ვოლოდიმირ ზელენსკს. ზელენსკი განაცხადა, რომ მათ პუტინს უთხოვინი, უკრაინის ენერგეტიკისა და ინფრასტრუქტურის დაცვისთვის რეალური დეესკალაციის ნაბიჯები სჭირდენა. უკრაინის საგარეო საქმენობის მინისტრმა განაცხადა, რომ სამშობლო პერეგორების ყველაზე მგრძნობიარე საკითხებისთვის საჭიროა ზელენსკისა და პუტინის უშულო შეხვედრა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინური გამოცხადებების მიხედვით, სამეზო მხარის მონაწილე კონტაქტი ნოემბერში ისწობა, მაგრამ მისი ზუსტი თარიღის გამოცხადება დასწრაფია. კიევის პოზიციაა, რომ სტუბბისა და სტტორეს პუტინთან საუბარი კიევთან იყო შეთანხმებული და ეს მოსალოდნელობას უფრო აძლიერებს. უკრაინა თანამდველობაშია ამ დიალოგს უკრაინის და რუსეთის დაუშვებს ან სრულ ფარგლის შესახებ პირველ სამეზო საუბარებს ზელენსკისა და პუტინის შეხვედრის მომზადებისთვის.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო გამოცხადებების ყურადღება უფრო მეტ ყურადღებას ამართებს აბუ-დაბიში გასამართი კონტაქტის შესახებ გავრცელებულ 4 ნოემბრის თარიღს და ევროპელების ფრთხილ ოპტიმიზმს. ევროპური ლიდერები ეძებენ პუტინთან პირდაპირი კავშირების გზას და ცდილებს უფრო მეტ ევროპური კოორდინაციის უზრუნველყოფისს. თუმცა რუსეთმა ჯერ არ დაადასტურა ევროპელების მონაწილეობა ნოემბრის რაუნში და არც შეთანხმებულია მსდევრობა ზელენსკის, პუტინისა და დონალდ ტრამპის შეხვედრაზე.
სად განსხვავდება გაშუქება
დავარშვების კოორდინაციაზე განსხვავებული აღმსარქველებია. დანიერთი პრემიერმა მეტე ფრედერიკსენმა თქვა, რომ ნორვეგიისა და ფინლანდიის ინიციატივა სხვა ევროპური ქვეყნებთან არ იყო შეთანხმებული. სტუბბმა და უკრაინის საგარეო საქმენობის მინისტრმა ანდრიი სიბიგამა კი განაცხადა, რომ პუტინთან საუბარი უკრაინასთან და ამერიკასთან იყო მომზადებული ან შეთანხმებული.
თარიღის შესახებაც განსხვავებული შეფასებებია: დონალდ ტუსკმა დაისახლა 4 ნოემბერი და გამოაცხადა საშუალო ან ფრთხილი ოპტიმიზმი, ხოლო უკრაინის ოფისი თარიღის გადადასტურებას განიცხადა დიაგნოზის მოლაპარაკების გამოცხადების სარეარგმოს ზედმეტობით. უკრაინელმა ურეგონტორმა დავით არ დაადასტურა კონკრეტული თარიღი.
კონტექსტი
უკრაინის, რუსეთისა და ამერიკის სამეზო მხარის საუბრები ზელენსკისა და ამერიკის სპეციალური წარმომადგენლის სტივ ვიტკოფის პუტინთან შეხვედრისა და ოსლოში გამომლახარი მოლაპარაკების შემდეგ განახლდა; მანამდე მსგეფაფთო ტრისადგური შეხვედრები ზამთარში არ ჩატარულიყო. რუსეთი ჯერ არ თანხმდება ლიდერების დონის შეხვედრას და საჯაროდ არ დაუტოვებია მაქსიმალისტურ მოთხოვნებს. ევროპას ჯერ არ აქვს ერთიართი წარმომადგენელი მშვიდობის პერეგორებში, თუმცა ევროპური ქვეყნები ეძებს სპეციალურ მოლაპარაკებელს პუტინთან პირდაპირი საუბრისთვის; სასახალოებადი მონაწილები განიხილებოდა სტუბბი და ურონა ფონ დე ლეენი.