უკრაინის მთავრობა ამზადებს მობილიზაციისგან გათავისუფლების წესების გამკაცრებას
� народний депутат Ярослав Железняк-ის ცნობით, უკრაინის კაბინეტ მინისტრთა მთავრობა ამზადებს მობილიზაციის პერიოდში გადავადების წესების ცვლილებებს, რომლებიც შეამცირებს ბრონირების კვოტებს თავდაცვის, ენერგეტიკის და კომუნალური სექტორებისთვის და შექმნის ახალ საკოორდინაციო ცენტრს, რომელიც გადაწყვეტს, რომელ საწარმოებს მიენიჭება კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სტატუსი. პროექტი, რომელიც 9 ოქტომბერს გავრცელდა, შესაძლოა 13 ოქტომბერს განიხილოს მთავრობამ. საჯარო კონსულტაციები არ იგეგმება.
მთავარი მომენტები
- Ярослав Железняк-მა პროექტი 12 ოქტომბერს თავის Telegram-არხზე გამოაქვეყნა; ცვლილებები ჯერ კიდევ 9 ოქტომბერს გავრცელდა.
- თავდაცვის მრეწველობისა და ენერგეტიკის სექტორში ბრონირება მაქსიმუმ 100%-დან 85%-მდე მცირდება, ხოლო სათბობი, წყალმომარაგებისა და ნაგავგადამუშავების სექტორში — 75%-დან 60%-მდე.
- გადავადების მქონე პირები (სტუდენტები, მომვლელები, სამი შვილის მშობლები) აღარ ჩაითვლებიან 50%-იანი კვოტის გამოთვლის ბაზაში.
- მთავრობასთან შეიქმნება 17 წევრისგან შემდგარი საკოორდინაციო ცენტრი, რომელშიც შევლენ СБУ, ГУР, საგარეო დაზვერვის სამსახურისა და ეროვნული პოლიციის წარმომადგენლები.
- კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სტატუსის მინიჭება და გაუქმება მხოლოდ ამ ცენტრის რეკომენდაციით მოხდება; ვადები, კრიტერიუმები და გასაჩივრების მექანიზმი პროექტში არ განსაზღვრულა.
- სამინისტროებმა და საოლქო სახელმწიფო ადმინისტრაციებმა 20 ოქტომბრამდე უნდა გადახედონ დარგობრივი კრიტიკულობის კრიტერიუმებს; საჯარო კონსულტაციები არ იგეგმება.
- სექტემბრისთვის უკრაინაში მობილიზაციისგან დაახლოებით 1,4 მილიონი ადამიანი იყო დაბრონირებული.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ცვლილებები მნიშვნელოვნად შეამცირებს იმ თანამშრომელთა რაოდენობას, რომლებიც მობილიზაციისგან გათავისუფლებული არიან სტრატეგიულ სექტორებში, მათ შორის თავდაცვის მრეწველობასა და ენერგეტიკაში. ამავდროულად, კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სტატუსის მინიჭებისა და გაუქმების უფლებამოსილება გადაეცემა ახალ საკოორდინაციო ცენტრს, რომელშიც СБУ, ГУР, საგარეო დაზვერვის სამსახურისა და ეროვნული პოლიციის წარმომადგენლები შევლენ — და რომლის გადაწყვეტილებების ვადები, კრიტერიუმები და გასაჩივრების მექანიზმი პროექტში არ განსაზღვრულა. საჯარო კონსულტაციების არარსებობა კიდევ უფრო ამძაფრებს კრიტიკული ინფრასტრუქტურის სამუშაო ძალის სტაბილურობასთან დაკავშირებულ რისკებს.
რა მოხდა
народний депутат Ярослав Железняк-მა (фракция «Голос», პარლამენტის საფინანსო კომიტეტის პირველი მოადგილე) 12 ოქტომბერს თავის Telegram-არხზე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კაბინეტ მინისტრთა მთავრობა ამზადებს ცვლილებებს მობილიზაციისა და საომარი მდგომარეობის პერიოდში სამხედროვალდებულთა ბრონირების ორგანიზების შესახებ დადგენილებაში. პროექტი, რომელიც, მისი ცნობით, 9 ოქტომბერს გავრცელდა, სავარაუდოდ 13 ოქტომბერს განიხილება მთავრობის სხდომაზე. ორმა ანონიმურმა წყარომ დაადასტურა ცვლილებების არსებობა.
პროექტის მიხედვით, თავდაცვის მრეწველობისა და ენერგეტიკის საწარმოებისთვის ბრონირების ზედა ზღვარი 100%-დან 85%-მდე მცირდება, ხოლო სათბობი, წყალმომარაგებისა და ნაგავგადამუშავების სექტორში — 75%-დან 60%-მდე. გარდა ამისა, გადავადების მქონე პირები (სტუდენტები, მომვლელები, სამი შვილის მშობლები) აღარ ჩაითვლებიან 50%-იანი კვოტის გამოთვლის ბაზაში, რაც პრაქტიკულად კიდევ უფრო ამცირებს ბრონირებულთა რაოდენობას.
ახალი ელემენტია მთავრობასთან 17 წევრისგან შემდგარი საკოორდინაციო ცენტრი, რომელშიც СБУ, ГУР, საგარეო დაზვერვის სამსახურისა და ეროვნული პოლიციის წარმომადგენლები შევლენ. კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სტატუსის მინიჭება და გაუქმება მხოლოდ ამ ცენტრის რეკომენდაციით მოხდება. პროექტში არ არის განსაზღვრული ცენტრის გადაწყვეტილებების ვადები, კრიტერიუმები ან გასაჩივრების მექანიზმი. 20 ოქტომბრამდე ყველა სამინისტრომ და საოლქო სახელმწიფო ადმინისტრაციამ უნდა გადახედოს დარგობრივი კრიტიკულობის კრიტერიუმებს. საჯარო კონსულტაციები პროექტზე არ იგეგმება და არც უკვე გაცემულ ბრონებთან დაკავშირებული დებულებები შედის პროექტში. სექტემბრის მონაცემებით, უკრაინაში მობილიზაციისგან დაახლოებით 1,4 მილიონი ადამიანი იყო დაბრონირებული, ყველაზე მეტი — გადამუშავების მრეწველობაში.
სად განსხვავდება გაშუქება
НВ-ის მიხედვით, თავდაცვის მინისტრი ევჰენ ხმარა გამოდის თავდაცვის-სამრეწველო კომპლექსის თანამშრომელთა მაქსიმალური ბრონირების მომხრედ, მაშინ როცა Железняк-ის მიერ გამოქვეყნებული პროექტი ამ სექტორში ბრონირებას 100%-დან 85%-მდე ამცირებს.
კონტექსტი
ამჟამად უკრაინაში მოქმედებს სისტემა, რომელიც კრიტიკულად მნიშვნელოვან საწარმოებში დასაქმებულ პირებს, მათ შორის, სხვა კატეგორიებთან ერთად, საშუალებას აძლევს მიიღონ მობილიზაციისგან გადავადება. ბოლო ორ წელიწადში კრიტიკულად მნიშვნელოვან საწარმოებში საშუალო ხელფასი 55%-ით გაიზარდა, ხოლო საგადასახადო შემოსავლები — შესაბამისად.