ჩეხეთის დაზვერვის უფროსი: რუსეთი უკრაინის მოკავშირე ქვეყნებზე საბოტაჟს ამკვეთრებს და შეიძლება უფრო საშიში ნაბიჯები გადადგას

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ევროპის წამყვანი სადაზვერვო სამსახურის ხელმძღვანელი ღიად აფასებს რუსეთს, როგორც ჩეხეთისთვის მთავარ გრძელვადიან საფრთხედ, და რისკების სურათს „თვეებში, არა წლებში" ცვლილებად მიიჩნევს. ამავე დროს, იგი კონკრეტულ ესკალაციის გზებს ასახელებს — უკრაინისთვის იარაღის მწარმოებელ ობიექტებზე საბოტაჟიდან ნატო-ს ერთი ქვეყნის წინააღმდეგ შეზღუდულ სამხედრო ოპერაციამდე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი მინიშნება, რომ საბოტაჟი ევოლუციას განიცდის — Telegram-ით დაქირავებული პირებისგან გადადის სპეციალურად მომზადებულ, კონკრეტული სამიზნეების მქონე თავდამსხმელებზე. ბოლოს, უკრაინელი ლტოლვილების წინააღმდეგ მიმართული ჰიბრიდული კამპანიის ხაზგასასმა პირდაპირ ეხება ევროპის ქვეყნებში ლტოლვილთა და უკრაინის მიმართ პოლიტიკის საკითხებს.

რა მოხდა

ჩეხეთის უშიშროების საინფორმაციო სამსახურის (BIS) დირექტორმა, გენერალ-ლეიტენანტმა მიხალ კოუდელკამ პარლამენტის ქვედა პალატაში გამართულ კონფერენციაზე „მიმდინარე უსაფრთხოების საფრთხეები VII" განაცხადა, რომ რუსეთი უკრაინაში მდგომარეობას ცუდად ართმევს თავს და, მისი შეფასებით, „ესკალაცია დეესკალაციისთვის" ტაქტიკაა არჩეული. კოუდელკამ აღნიშნა, რომ ახალი ინფორმაციის თანახმად, რუსეთმა შეიძლება „მომდევნო თვეებში, არა წლებში" უფრო საშიში და სერიოზული მოქმედებები განახორციელოს.

მოსალოდნელ რისკებად მან დაასახელა: საბოტაჟი ნატო-ს ქვეყნებში უკრაინისთვის იარაღმწარმოებელ საწარმოო ობიექტებზე, დრონების ან რაკეტების დარტყმები უკრაინის მომხრე სახელმწიფოებზე და ასევე ერთი ნატო-ს წევრი ქვეყნის წინააღმდეგ შეზღუდული სამხედრო ოპერაცია. თუმცა, მისი თქმით, ამ უკანასკნელი სცენარი ამჟამად მყისვე მუქარად არ მიიჩნევა, რადგან რუსეთი ძალებს უკრაინის ომზე არის კონცენტრირებული; რისკი შეიძლება შეიცვალოს მომდევნო თვეებში, მაგალითად, მობილიზაციის გამოცხადების შემდეგ.

კოუდელკამ ასევე ხაზგასასმა, რომ რუსეთის საბოტაჟი ევოლუციას განიცდის — ადრე Telegram-ით დაქირავებული აგენტები საწყობებს აწვავდნენ ან ხანძრებს აჩენდნენ, ბოლო შემთხვევებში კი სპეციალურად მომზადებული, კონკრეტული სამიზნეების მქონე თავდამსხმელები მოქმედებენ. მან რუსეთი ჩინეთთან, ირანთან და ჩრდილოეთ კორეასთან ერთად „ბოროტების ღერძად" დაასახელა, რომელთა მტრული ქმედებებიც მსოფლიოს დემოკრატიული ქვეყნების — აშშ-დან ტაივანამდე და ისრაელამდე — წინააღმდეგ არის მიმართული. ინფორმაციულ სფეროში კოუდელკა „კოგნიტურ ომზე" საუბრობს, რომელიც კიბერ-, საინფორმაციო და ფსიქოლოგიურ ინსტრუმენტებს აერთიანებს. გარდა ამისა, მან უკრაინელი ლტოლვილების წინააღმდეგ თავდასხმები ჰიბრიდული ომის ფორმად მოიხსენია, რომლის მიზანიც მათი მიმართ სიძულვილის გაჩენა და უკრაინულ თემებსა და ადგილობრივ მოსახლეობას შორის გახლეჩაა. კოუდელკამ ხაზი გაუსვა, რომ „რუსეთი ჩეხეთის რესპუბლიკის უსაფრთხოებისთვის ყველაზე დიდ საფრთხეს წარმოადგენს, და ეს ვითარება დიდხანს შენარჩუნდება".

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

ორივე უკრაინულენოვანი წყარო (Укрінформ და Європейська правда) აქტიურად აშუქებს ევროპელი სადაზვერვო უწყების ხელმძღვანელის გაფრთხილებას და ხაზს უსვამს რუსეთის მიერ უკრაინის მომხრე ქვეყნების წინააღმდეგ საბოტაჟის გამკვეთრებას. წყაროები საბოტაჟსა და უკრაინაში მიმდინარე ომს ერთმანეთთან მჭიდროდ აკავშირებენ და საფრთხეს წარმოაჩენენ, როგორც რუსეთის წინაშე უკრაინულ ფრონტზე განცდილი სირთულეების ლოგიკურ გაგრძელებას. წყაროები ასევე ამკვიდრებენ კოუდელკას ციტირებას იმის შესახებ, რომ რუსეთი „უკრაინაში მდგომარეობას ცუდად ართმევს თავს".

სად განსხვავდება გაშუქება

ორ უკრაინულ წყაროს შორის ერთი მცირე სხვაობა დაფიქსირდა: სააგენტო წყარო Укрінформ სადაზვერვო სამსახურის დირექტორის სახელს "Michal Koudelka"-ს სახით გადმოსცემს, მედია წყარო Європейська правда კი "Mihal Koudelka"-ს სახით. ორივე შემთხვევაში იგი BIS-ის დირექტორად და გენერალ-ლეიტენანტად არის მოხსენიებული.

კონტექსტი

ჩეხეთის სადაზვერვო სამსახურმა საფრთხე ერთიან ჩარჩოში ჩასვა, რომელშიც რუსეთი, ჩინეთი, ირანი და ჩრდილოეთ კორეა „ბოროტების ღერძად" არიან განსაზღვრული — მათ შორის მთავარი შემაერთებელი ფაქტორი არ არის მეგობრობა, იდეოლოგია ან ისტორიული კავშირები, არამედ საერთო მოწინააღმდეგე — მსოფლიოს დემოკრატიული ქვეყნები. კოუდელკამ რუსეთის ინფორმაციული მუშაობა აღწერა, როგორც კიბერ-, საინფორმაციო და ფსიქოლოგიური ინსტრუმენტების კომბინაცია, რომელიც მოსახლეობის აზროვნებისა და გადაწყვეტილებების ფორმირებას ისახავს მიზნად. ნატო-ს ქვეყანაზე შეზღუდული ოპერაცია ამჟამად არ არის მყისვე მოსალოდნელი, რადგან რუსეთი უკრაინის ომზეა ფოკუსირებული, თუმცა ეს შეფასება შეიძლება შეიცვალოს, მაგალითად, მობილიზაციის გამოცხადების შემდეგ.