დანიის დაზვერვა: რუსეთი საქართველოსთან თავდაცვის მიწოდებაში მონაწილე დანიურ კომპანიებზე დივერსიებს ახორციელებს
2026 წლის 7 ოქტომბერს კოპენჰაგენში შიდა უსაფრთხოების კონფერენციაზე დანიის ეროვნული უშიშროებისა და დაზვერვის სამსახურის (PET) წამყვანმა ანალიტიკოსმა ჯოზეფინ კრისტენსენმა განაცხადა, რომ რუსეთი უკრაინისთვის საქონლის მიმწოდებელ დანიურ კომპანიებზე დივერსიულ ოპერაციებს აწარმოებს. მისი თქმით, გაზაფხულზე დაგეგმვის ფაზა იყო, ხოლო ზაფხულის დასაწყისიდან შესრულებული ოპერაციების რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა. კრისტენსენმა ასევე აღნიშნა, რომ მოსკოვი მზადდება ფრონტის ხაზზე პირდაპირი გავლენის მქონე მიზნებს, მათ შორის იარაღის წარმოებას, შეეხოს.
მთავარი მომენტები
- 2026 წლის 7 ოქტომბერს PET-ის ანალიტიკოსმა ჯოზეფინ კრისტენსენმა კოპენჰაგენში კონფერენციაზე განაცხადა, რომ რუსეთი უკრაინისთვის საქონლის მიმწოდებელ დანიურ კომპანიებზე დივერსიებს ახორციელებს.
- დანიის დაზვერვის შეფასებით, გაზაფხულზე რუსეთის მხრიდან დაგეგმვა ინტენსიური იყო, მაგრამ რეალური ოპერაციები ცოტა ხოლო ზაფხულის დასაწყისიდან მათი რაოდენობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა.
- კრისტენსენის თქმით, რუსეთმა დაასკვნა, რომ წინა მასშტაბური თავდასხმები ვერ შეაჩერებდა დასავლეთსა და ნატოს უკრაინის მხარდაჭერაში.
- ახალი ტაქტიკა მიზნად ისახავს ფრონტის ხაზზე პირდაპირი გავლენის მქონე ობიექტებს, კერძოდ, იარაღის წარმოებას.
- PET-ის ცნობით, რუსეთი სულ უფრო ხშირად იყენებს მოუმზადებელ შუამავლებს — მათ შორის უსახლკაროებს და ნარკოდამოკიდებულებს — რომლებიც Telegram-ისა და სხვა სოციალური ქსელების მეშვეობით იქნა დაბარებული.
- დაბარება, როგორც წესი, მარტივი დავალებებით (დაზვერვა, ფოტოგადაღება) იწყება და შემდეგ ნამდვილ დივერსიებში გადაიზრდება.
- რუსეთის საელჩომ კოპენჰაგენში ბრალდებები უსაფუძვლოდ მიიჩნია.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ნატოს წევრი სახელმწიფოს დაზვერვის სამსახურმა პირდაპირ დასახელა რუსეთი, როგორც ნატოს ტერიტორიაზე, უკრაინისთვის თავდაცვის მიწოდების ჯაჭვში ჩართულ კომპანიებზე მიმართული დივერსიული კამპანიის ორგანიზატორი. PET-ის შეფასებით, ეს ნაბიჯი — დაგეგმვიდან შესრულებულ ოპერაციებზე და ფრონტისთვის პირდაპირი მნიშვნელობის მიზნებზე გადასვლა — მოსკოვის ჰიბრიდული ომის მნიშვნელოვანი ესკალაციაა. სამსახურის ცნობით, რუსეთი Telegram-ისა და სოციალური ქსელების მეშვეობით მოუმზადებელ შუამავლებს — მათ შორის უსახლკაროებს და ნარკოდამოკიდებულებს — იყენებს, რაც დივერსიის ოპერატიულ ზღურბლს ამცირებს. ეს განცხადება ევროპის მასშტაბით რუსეთთან ბოლო დროს დაკავშირებული დივერსიებისა და ჰიბრიდული ინციდენტების ფართო სურათის ნაწილია, რომელიც დანიას, გერმანიას, ესტონეთსა და პოლონეთს მოიცავს.
რა მოხდა
2026 წლის 7 ოქტომბერს კოპენჰაგენში შიდა უსაფრთხოების კონფერენციაზე დანიის ეროვნული უშიშროებისა და დაზვერვის სამსახურის (PET) წამყვანმა ანალიტიკოსმა ჯოზეფინ კრისტენსენმა განაცხადა, რომ რუსეთი უკრაინისთვის საქონლის მიმწოდებელ დანიურ კომპანიებზე დივერსიულ ოპერაციებს აწარმოებს. მისი თქმით, გაზაფხულზე დანიის დაზვერვა რუსეთის მხრიდან დაგეგმვის ინტენსიურ ფაზას აფიქსირებდა, თუმცა შესრულებული ოპერაციები ცოტა იყო, ხოლო ზაფხულის დასაწყისიდან მათი რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა. კრისტენსენმა აღნიშნა, რომ მოსკოვმა დაასკვნა, წინა მასშტაბურმა თავდასხმებმა ვერ შეაჩერა დასავლეთი და ნატო უკრაინის მხარდაჭერაში, ამიტომ ყურადღება იმ მიზნებზე გადაიტანა, რომლებიც ფრონტის ხაზზე პირდაპირ გავლენას ახდენს, კერძოდ, იარაღის წარმოებაზე. PET-ის ცნობით, რუსეთი მოუმზადებელ შუამავლებს — მათ შორის უსახლკაროებს და ნარკოდამოკიდებულებს — სულ უფრო ხშირად იყენებს; მათი დაბარება Telegram-ისა და სხვა სოციალური ქსელების საშუალებით ხდება, მარტივი დავალებებით (დაზვერვა, ფოტოგადაღება) იწყება და ნამდვილ დივერსიებში გადაიზრდება. მოსკოვი, კრისტენსენის თქმით, ოპერაციებზე პოლიტიკურ კონტროლს ინარჩუნებს, თუმცა აღმასრულებელთა ოპერატიული თამამობა იზრდება. რუსეთის საელჩომ კოპენჰაგენში ბრალდებები უსაფუძვლოდ მიიჩნია.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
შესასვლელ წყაროებში მოცემული ყველა გამოცემა უკრაინულენოვანია და დანიის დაზვერვის შეფასებას უკრაინის კუთხით წარმოაჩენს: დანიური კომპანიები კონკრეტულად როგორც უკრაინისთვის საქონლის, თავდაცვითი პროდუქციის ან იარაღის მიმწოდებლები არიან აღწერილი. უკრაინული მედია თავში აყენებს უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს დაზვერვის მთავარი სამმართველოს ოქტომბრის დასაწყისში ევროკავშირისა და ნატოს ქვეყნებში რუსული დივერსიების მომზადების შესახებ გაფრთხილებას და სათაურებში ხაზს უსვამს, რომ მიზნები უკრაინის თავდაცვის მიწოდების ჯაჭვის ნაწილია.
სად განსხვავდება გაშუქება
რუსეთის საელჩომ კოპენჰაგენში დანიის ბრალდებები უსაფუძვლოდ მიიჩნია, ხოლო PET-მა და სხვა დასავლურმა დაზვერვის სამსახურებმა დივერსიული კამპანია საჯაროდ რუსულ სპეცსამსახურებს დაუკავშირეს.
კონტექსტი
2025 წლის სექტემბერში, ევროკავშირის სამიტამდე დანიაში, დანიის ექვს საჰაერო პორტში, მათ შორის კოპენჰაგენში, დრონების გამოჩენამ საჰაერო მიმოსვლა შეაფერხა; პრემიერ-მინისტრმა მეტე ფრედერიკსენმა ინციდენტი ჰიბრიდული თავდასხმად მონათლა. 2026 წლის სექტემბრის დასაწყისში დანიის პოლიციის დაზვერვის სამსახურის კონტრდაზვერვის განყოფილების უფროსმა ემილ გრიუსჰოლმმა საჯაროდ გააფრთხილა, რომ რუსეთი უკრაინის სამხედრო დახმარებასთან დაკავშირებული დანიის თავდაცვის საწარმოებზე დივერსიებს ამზადებდა. 24 სექტემბერს ნატოს ევროპაში უზენაესმა მთავარსარდალმა, გენერალმა ალექსუს გრინკევიჩმა, განაცხადა, რომ ალიანსი რუსეთთან, სავარაუდოდ, დაკავშირებულ დივერსიებსა და სხვა ინციდენტებზე რეაგირების ფარგლებში სადაზვერვო ინფორმაციის გაზიარებას აძლიერებს; იმავე დღეს დანიის თავდაცვის სამინისტროს დაზვერვის სამსახურმა განაცხადა, რომ მომდევნო თვეში „მცირე, მაგრამ მზარდი“ რისკი არსებობს, რომ რუსეთი ერთ ან მეტ მეზობელ ნატოს ქვეყანაში შეზღუდულ სამხედრო შეტევას წარმოადგენდა. 5 ოქტომბერს გერმანიის ფედერალური სადაზვერვო სამსახურის (BND) ხელმძღვანელმა მარტინ იეგერმა გააფრთხილა, რომ გერმანია რუსეთის მიერ ევროპული დემოკრატიების წინააღმდეგ წარმოებული სულ უფრო აგრესიული „ჩრდილოვანი ომის“ გამო ძალადობრივ კონფლიქტში ჩათრევის რისკის ქვეშ იმყოფება. ბოლო დროს რუსეთთან დაკავშირებულ დივერსიებს შორის აგვისტოში ლაიფციგ-ჰალეს აეროპორტზე დრონით თავდასხმის მცდელობა და 15 აგვისტოს ღამეს ტალინში Milrem Robotics-ის შენობის გადაწვაა, რომელიც ესტონეთის უსაფრთხოების პოლიციამ რუსულ სპეცსამსახურებს ოფიციალურად დაუკავშირა.