ირანმა რუსეთს მოდერნიზებული Geran-5 რეაქტიული დრონები მოსთხოვა — Financial Times
Financial Times-ის ცნობით, დასავლური დაზვერვის მონაცემებზე დაყრდნობით, ირანმა რუსეთს მოდერნიზებული Geran-5 რეაქტიული დრონები მოსთხოვა, რომლებიც ისრაელისა და ამერიკის წინააღმდეგ გამოსაყენებლად იგეგმება. „გერანი“ არის რუსული ვერსია და შემდგომი განვითარება ირანული Shahed-ებისა; წარმოება 2023 წლიდან მიმდინარეობს. Geran-5-ს შეუძლია 600 კმ/სთ სიჩქარე, 90 კგ-იანი საბრძოლო თავი და 1000 კმ სროლის სიშორე. უკრაინის საჰაერო ძალების ცნობით, რეაქტიული Shahed-ების ჩამოგდების მაჩვენებელი დაახლოებით 60%-ია, სხვა მოდელების 90–95%-თან შედარებით.
მთავარი მომენტები
- ირანმა რუსეთს მოდერნიზებული Geran-5 რეაქტიული დრონები მოსთხოვა ისრაელისა და აშშ-ის წინააღმდეგ გამოსაყენებლად — ინფორმაცია Financial Times-მა დასავლური დაზვერვის მონაცემებზე დაყრდნობით გაავრცელა
- „გერანი“ არის რუსული ვერსია და შემდგომი განვითარება ირანული Shahed-ებისა; რუსეთში წარმოება 2023 წლიდან დაიწყო
- Geran-5-ს შეუძლია 600 კმ/სთ სიჩქარე, 90 კგ-იანი საბრძოლო თავი და 1000 კმ სროლის სიშორე; ახალი დიზაინი კრუიზულ რაკეტას ჰგავს
- ახალ ვარიანტებში ჩამონტაჟებულია თერმული კამერები, AI-ზე დაფუძნებული სამიზნე სისტემები, რუსული საწინააღმდეგო რადიოელექტრონული ანტენები და ჩინური mesh-მოდემები
- Agil Rustamzade-ის (STEM center) შეფასებით, რუსეთმა რეაქტიული დრონების გამოყენება რვაჯერ გაზარდა — 2025 წელს 180 ერთეულიდან მიმდინარე წლის დასაწყისიდან 1400+ ერთეულამდე
- უკრაინის HUR-ის ცნობით, რუსებმა ივლისში UAV-დარტყმების ინტენსივობა შეამცირეს Geran-4-ისა და Geran-5-ის წარმოების გადაკონფიგურაციისთვის; შემდეგ თავდასხმებში რეაქტიული დრონების წილი 50%-მდე გაიზარდა
- უკრაინის საჰაერო ძალების სპიკერ იურიი იგნატის თანახმად, რეაქტიული Shahed-ების ჩამოგდების მაჩვენებელი დაახლოებით 60%-ია, სხვა მოდელების 90–95%-სთან შედარებით
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს ამბავი მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიარაღების მიწოდების ჩვეული მიმართულების შებრუნებას ასახავს: ირანი, რომელიც თავდაპირველად Shahed-ებს აწვდიდა რუსეთს, ახლა თავად ითხოვს მათ რუსულ მოდერნიზებულ ვერსიას. ეს მიუთითებს რუსეთ-ირანის შესაძლო კოორდინაციაზე არა მხოლოდ უკრაინის, არამედ ისრაელისა და აშშ-ის წინააღმდეგ დრონული დარტყმების განხორციელების თვალსაზრისით. ამავდროულად, ცენტრალიზებულმა რუსულმა წარმოებამ მოკლე დროში მოახდინა ირანული Shahed-ის დიზაინის იტერაცია — Geran-5 600 კმ/სთ სიჩქარით, 90 კგ-იანი საბრძოლო თავით და 1000 კმ სროლის სიშორით, ხოლო რეაქტიული დრონების გამოყენება გასულ წელს 180 ერთეულიდან მიმდინარე წლის დასაწყისიდან 1400-ზე მეტამდე გაიზარდა. უკრაინისთვის ეს პრაქტიკულად ნიშნავს, რომ რეაქტიული Shahed-ების ჩამოგდების მაჩვენებელი დაახლოებით 60%-მდე ეცემა, სხვა მოდელების 90–95%-სთან შედარებით.
რა მოხდა
Financial Times-მა, დასავლური დაზვერვის მონაცემებზე დაყრდნობით, გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანმა რუსეთს მოდერნიზებული Geran-5 რეაქტიული დრონები მოსთხოვა ისრაელისა და ამერიკის წინააღმდეგ სამოქმედოდ. „გერანი“ რუსული ვერსია და შემდგომი განვითარებაა ირანული Shahed-ისა; რუსეთში მათი წარმოება 2023 წლიდან მიმდინარეობს. თანდათანობითი მოდერნიზაციის შედეგად Geran-1-დან (185 კმ/სთ, 20 კგ საბრძოლო თავი) მივიდნენ Geran-5-მდე, რომელიც 600 კმ/სთ სიჩქარეს ავითარებს, 90 კგ-იან საბრძოლო თავს ატარებს და 1000 კმ-მდე სროლის სიშორეს ფარავს; ახალი დიზაინი კრუიზულ რაკეტას ჰგავს. ახალ ვარიანტებში ჩამონტაჟებულია თერმული კამერები, AI-ზე დაფუძნებული სამიზნე სისტემები, რუსული საწინააღმდეგო რადიოელექტრონული ანტენები და ჩინური mesh-მოდემები. რუსი ოპერატორი 2–5 კმ სიმაღლეზე ფრენს, კამერით აფიქსირებს სამიზნეს, რის შემდეგაც დრონი თავადვე ესხმის მას. უკრაინის HUR-ის ცნობით, რუსებმა ივლისში UAV-დარტყმების ინტენსივობა მიზანმიმართულად შეამცირეს Geran-4-ისა და Geran-5-ის წარმოების გადაკონფიგურაციისთვის; შემდგომ თავდასხმებში რეაქტიული დრონების წილი 50%-მდე გაიზარდა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინულენოვანი მედია ამ ამბავს „შებრუნებულ ლენდ-ლიზის“ კატეგორიით წარმოაჩენს: ირანი, რომელიც თავდაპირველად Shahed-ებს აწვდიდა რუსეთს, ახლა თავად ითხოვს მათ რუსულ მოდერნიზებულ ვერსიას. ტექსტები ფოკუსირებულია Geran-ის ოჯახის ტექნიკურ ევოლუციაზე — Geran-1-დან Geran-5-მდე — და ახალ შესაძლებლობებზე, მათ შორის AI-სამიზნე სისტემებზე, თერმულ კამერებსა და რუსულ/ჩინურ კომპონენტებზე, ხაზგასასმელად იმ საფრთხისა, რაც ამ დრონებს უკრაინისთვის წარმოადგენს. პუბლიკაციები ეყრდნობა უკრაინულ ოფიციალურ პირებსა და ექსპერტებს — პრეზიდენტის მრჩევენ სერჰიი „ფლეშ“ ბესკრესტნოვს, HUR-ს, გენერალ-მაიორ ვადიმ სკიბიცკისა და საჰაერო ძალების სპიკერ იურიი იგნატის ჩათვლით — რაც ხაზს უსვამს უკრაინისთვის სპეციფიკურ ზემოქმედებას, მათ შორის რეაქტიული Shahed-ების ჩამოგდების 60%-იან მაჩვენებელს სხვა მოდელების 90–95%-სთან შედარებით.
კონტექსტი
ირანი თავდაპირველად რუსეთს Shahed დარტყმის დრონებს აწვდიდა; „გერანი“ ამ ირანული დიზაინის რუსული ვერსია და შემდგომი განვითარებაა, რომლის წარმოებაც 2023 წლიდან დაიწყო. პირველი თაობის Geran-1 185 კმ/სთ სიჩქარეს ავითარებდა და 20 კგ-იან საბრძოლო თავს ატარებდა; ახალი Geran-5 კი 600 კმ/სთ სიჩქარემდე, 90 კგ-იან საბრძოლო თავამდე და 1000 კმ-მდე სროლის სიშორემდე გაიზარდა, ახალი დიზაინით, რომელიც კრუიზულ რაკეტას ჰგავს. ახალ ვარიანტებს დაემატა თერმული კამერები, AI-სამიზნე სისტემები, რუსული საწინააღმდეგო რადიოელექტრონული ანტენები და ჩინური mesh-მოდემები; მათ რუსი ოპერატორი მართავს, რომელიც სამიზნეს კამერით იჭერს, რის შემდეგაც დრონი თავადვე ესხმის მას. Financial Times-ის ციტირებული ექსპერტების შეფასებით, ცენტრალიზებულმა წარმოებამ კრემლს საშუალება მისცა საბრძოლო გამოცდილების გათვალისწინებით სწრაფად შეეცვალა დიზაინი და ახალი მოდელები დაენერგა; პუხოვი აღნიშნავს, რომ წარმოება ტექნოლოგიურად უფრო მარტივია, ვიდრე ტანკებისა, და ხანგრძლივი ტესტირების პერიოდი ფაქტობრივად გამოტოვეს. უკრაინის HUR-ის ცნობით, რუსეთმა ივლისში UAV-დარტყმების ინტენსივობა შეამცირა, რათა Geran-4-ისა და Geran-5-ისკენ წარმოება გადაეკონფიგურებინა; გენერალ-მაიორ ვადიმ სკიბიცკის თანახმად, ჩინურ ტურბორეაქტიულ ძრავებზე დამოკიდებულება ჯერ კიდევ ანელებს მასშტაბირებას, თუმცა რუსეთი საკუთარ ანალოგებს ამუშავებს.