ყოფილი საპრეზიდენტო კანცელარიის თავმჯდომარის მოადგილისთვის სრული 20 მილიონი გრივნის გარანტია შეტანილია
უკრაინის უმაღლესმა ანტიკორუფციულმა სასამართლომ (ВАКС) დაადასტურა, რომ საპრეზიდენტო კანცელარიის ყოფილი თავმჯდომარის მოადგილის, „Forest Gump-ის“ საქმეში ეჭვმიტანილი ირინა მუდრას სასამართლომ დანიშნული 20 მილიონი გრივნის გარანტია სრულად არის შეტანილი. მუდრა 19 აგვისტოს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ თანამდებობიდან გაათავისუფლა, იმავე დღეს НАБУ-მ და САП-მა მასთან და დეპუტატ ვადიმ სტოლართან ჩხრეკა ჩაატარეს.
მთავარი მომენტები
- ВАКС-მა დაადაასტურა, რომ 8 ოქტომბრის მდგომარეობით ირინა მუდრასთვის სრული 20 მილიონი გრივნის გარანტია იყო შეტანილი
- 25 აგვისტოს სასამართლომ მუდრა 60 დღით პატიმრობაში დატოვა 20 მლნ გრივნის გარანტიის ალტერნატივით; ბრალდების მხარე 150 მლნ გრივნას ითხოვდა
- 28 სექტემბერს დაცვამ გარანტიის 20 მლნ-დან 12,5 მლნ გრივნამდე შემცირების შუამდგომლობა შეიტანა, რაც სასამართლომ მოიწუნა
- 19 აგვისტოს НАБУ-მ და САП-მა „Forest Gump-ის“ სპეცოპერაციის ფარგლებში ჩხრეკა ჩაატარეს მუდრასთან, დეპუტატ ვადიმ სტოლართან და ექსდეპუტატ მაქსიმ მიკიტასთან, რომელიც მუდრას სახლში იმყოფებოდა
- 19 აგვისტოს პრეზიდენტმა ზელენსკიმ ირინა მუდრა საპრეზიდენტო კანცელარიის თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობიდან გაათავისუფლა
- „Forest Gump-ის“ საქმე ეხება 150 მლნ გრივნის ფულის გათეთრებას ფიქტიური კომპანიების მეშვეობით; გამოძიების ვერსიით, ჯგუფმა ივნისში დე ფაქტო კონტროლი „სენს ბანკზე“ მოიპოვა
- სხვა ფიგურანტებს — მიკიტასს (21 აგვისტოს, 30 მლნ გრივნის გარანტია) და სტოლარს (11 სექტემბერს, 300 მლნ გრივნის გარანტია) — შესაბამისი პრევენციული ზომები შეეფარდათ
- 20 აგვისტოს НАБУ-მ და САП-მ იმავე ფიგურანტების მონაწილეობით „თემიდას“ საქმე წარმოადგინეს, რომელიც კიევში რეიდერობას, სახელმწიფო რეესტრების გატეხვას და დოკუმენტების გაყალბებას ეხება
რატომ არის მნიშვნელოვანი
საპრეზიდენტო კანცელარიის ყოფილი მაღალჩინოსნის გირაოთი გათავისუფლება НАБУ-ს მიერ წარმოებულ მასშტაბურ ფულის გათეთრების გამოძიებაში ნიშნავს, რომ საქმე მოსალოდნელად საჯაროდ გაგრძელდება. 20 მილიონი გრივნის გარანტია, ბრალდების მხარის მოთხოვნის — 150 მილიონის — შედარებით ნაკლები, მაგრამ მაინც მნიშვნელოვანი თანხაა, რაც სასამართლოს მიერ საქმის სიმძიმის შეფასებაზე მეტყველებს. დაცვის მცდელობამ, რომ ეს თანხა 12,5 მილიონამდე შეემცირებინა, და ბანკების მიერ გადახდების უარყოფამ გამოძიების დონეზე ფინანსური და პროცედურული ზეწოლა გამოამჟღავნა. საქმე საპრეზიდენტო კანცელარიას, პარლამენტის წევრებს, ყოფილ ჩინოსნებს და სახელმწიფობანკს აკავშირებს, რაც მის სისტემურ ანტიკორუფციულ მნიშვნელობას ზრდის.
რა მოხდა
უკრაინის უმაღლესმა ანტიკორუფციულმა სასამართლომ (ВАКС) ოფიციალურად დაადასტურა, რომ ირინა მუდრასთვის — საპრეზიდენტო კანცელარიის ყოფილი თავმჯდომარის მოადგილისთვის და НАБУ/САП-ის „Forest Gump-ის“ საქმეში ეჭვმიტანილისთვის — სრული 20 მილიონი გრივნის გარანტია შეტანილია. ინფორმაცია თავდაპირველად სამართალდამცავი ორგანოების წყაროებზე დაყრდნობით „უკრაინსკა პრავდამ“ და „სხემის“ პროექტმა (რადიო სვობოდა) გაავრცელა, სასამართლოს პრესსამსახურმა კი შეტანის ფაქტი 8 ოქტომბერს დაადასტურა. გარანტიის შეტანა სასამართლომ 25 აგვისტოს დაუშვა, როცა მუდრას 60 დღით პატიმრობა შეუფარდა 20 მლნ გრივნის გარანტიის ალტერნატივით (ბრალდების მხარე 150 მლნ-ს ითხოვდა). 28 სექტემბერს დაცვამ გარანტიის 12,5 მლნ გრივნამდე შემცირების შუამდგომლობა შეიტანა, მაგრამ სასამართლომ უარი განაცხადა. გამოძიების ინფორმაციით, გარანტიის სხვადასხვა ნაწილი თავად მუდრამ (ყველაზე დიდი ინდივიდუალური შენატანი — 5 937 000 გრივნა), მისმა პარტნიორმა პავლო პოლიარუშმა (4,4 მლნ), ოდესაში მცხოვრებლმა მომღერალმა მარია სკაბალანოვიჩმა (2,4 მლნ), ლუცკში რეგისტრირებულმა კომპანია „მალტექს-მ“-მა (990 ათასი) და კიდევ 14-მა პირმა შეიტანეს; დაცვის ცნობით, ბანკები გადახდების დამუშავებაზე უარს აცხადებდნენ.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის ორი ძირითადი განსხვავებაა. პირველი — ინფორმაცია გარანტიის შეტანის თარიღისა და წყაროს შესახებ: „უკრაინსკა პრავდა“, „ნოვოე ვრემია“, „ZN.UA“ და „რადიო სვობოდას“ „სხემის“ პროექტი ეყრდნობიან სამართალდამცავი ორგანოების წყაროებს და ოქტომბრის დასაწყისზე მიუთითებენ; „ინტერფაქს-უკრაინა“, „ზენ.UA“ და „სუსპილნე“ კი ვАКС-ის პრესსამსახურის ოფიციალურ დადასტურებას 8 ოქტომბრით ასახელებენ. მეორე — საკითხი, გარანტია უფრო ადრე გახდა თუ არა ცნობილი სამართალდამცავი ორგანოების წყაროებით, სანამ სასამართლო ოფიციალურად დაადასტურებდა; კონკრეტული შემნატანების ვინაობა ძირითადად „სხემის“ ჟურნალისტურ მოკვლევაზე და წყაროების გაჟონვაზეა აგებული, ოფიციალურ სასამართლო რელიზზე — ნაკლებად.
კონტექსტი
ირინა მუდრა საპრეზიდენტო კანცელარიის თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობას იკავებდა, სანამ 19 აგვისტოს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ გაათავისუფლებდა — იმავე დღეს НАБУ-მ და САП-მა მასთან და დეპუტატ ვადიმ სტოლართან „Forest Gump-ის“ სპეცოპერაციის ფარგლებში ჩხრეკა ჩაატარეს. 25 აგვისტოს უმაღლესმა ანტიკორუფციულმა სასამართლომ მუდრა 60 დღით პატიმრობაში დატოვა 20 მლნ გრივნის გარანტიის ალტერნატივით; პროკურატურა 150 მლნ-ს ითხოვდა. „Forest Gump-ის“ საქმე ეხება 150 მლნ გრივნის ფულის გათეთრებას ფიქტიური კომპანიებისა და ბანკის მეშვეობით, რომელზეც ჯგუფმა, გამოძიების ვერსიით, ივნისში დე ფაქტო კონტროლი მოიპოვა; ამ ფულს, სავარაუდოდ, „მიდასის“ საქმის ერთ-ერთი ფიგურანტის გარანტიის გადახდას ვარგებდნენ. 28 სექტემბერს დაცვამ გარანტიის 12,5 მლნ გრივნამდე შემცირების შუამდგომლობა შეიტანა, სასამართლომ კი უარი განაცხადა. 20 აგვისტოს НАБУ-მ და САП-მ ახალი, „თემიდას“ საქმე წარმოადგინეს — იმავე ფიგურანტების მონაწილეობით, რომელიც კიევში რეიდერობას, სახელმწიფო რეესტრების გატეხვას და დოკუმენტების გაყალბებას მოიცავს. თანამზრახველებსაც შესაბამისი პრევენციული ზომები შეეფარდათ: მაქსიმ მიკიტასს — 21 აგვისტოს 30 მლნ გრივნის გარანტია, ვადიმ სტოლარს კი — 11 სექტემბერს 300 მლნ გრივნის გარანტია.