უნგრეთმა ევროკომისიას აცნობა, რომ არ განახორციელებს დროებითი დაცვის დირექტივის იმ ნაწილს, რომელიც სამხედრო ვალდებულების მქონე უკრაინელებს დაცვას უზღუდავს
უნგრეთმა ევროკომისიას შეატყობინა, რომ არ გამოიყენებს ევროკავშირის დროებითი დაცვის დირექტივის იმ პუნქტს, რომელიც სამხედრო ვალდებულების შეუსრულებელ პირებს დროებით დაცვას უზღუდავს, და გააგრძელებს უკრაინიდან გერბის ასაკის კაცების, უპირველესად კი ტრანსკარპატიიდან წამოსულების, დაცვას. ევროკომისიის პრესსპიკერმა მარკუს ლამერტმა განაცხადა, რომ ბუდაპეშტი დირექტივის მე-7 მუხლით გათვალისწინებულ დისკრეციას იყენებს და ევროკავშირის მხრიდან შედეგები არ იქნება.
მთავარი მომენტები
- უნგრეთმა ევროკომისიას შეატყობინა, რომ არ განახორციელებს დროებითი დაცვის დირექტივის იმ ნაწილს, რომელიც სამხედრო ვალდებულების შეუსრულებელ პირებს დაცვას უზღუდავს.
- ევროკომისიის პრესსპიკერმა მარკუს ლამერტმა განაცხადა, რომ უნგრეთი იყენებს დროებითი დაცვის დირექტივის მე-7 მუხლით გათვალისწინებულ დისკრეციას.
- ევროკავშირის საბჭომ გადაწყვიტა, რომ წევრმა ქვეყნებმა პრინციპში არ უნდა მიანიჭონ დროებითი დაცვა იმ პირებს, რომელთა გამგზავრებასაც უკრაინის ხელისუფლებამ სამხედრო ვალდებულების გამო არ დაუშვა.
- 5 აგვისტოდან ახლად ჩამოსულმა უკრაინელებმა დროებითი დაცვის მისაღებად უნდა დაადასტურონ უკრაინის კანონმდებლობით სამხედრო ვალდებულების შესრულება ან გათავისუფლება; ეს ცვლილება არ ვრცელდება უკვე დროებითი დაცვის მქონე პირებზე.
- 2025 წლის ივლისში ევროკავშირის საბჭომ უკრაინელების დროებითი დაცვა 2028 წლის 4 მარტამდე გააგრძელა.
- უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა პეტერ მადიარმა 3 სექტემბერს განაცხადა, რომ უნგრეთი გააგრძელებს გერბის ასაკის უკრაინელი კაცების, უპირველესად ტრანსკარპატიიდან (ზაკარპატიიდან) წამოსულების, დაცვას.
- ევროკომისიის თანამშრომელმა განაცხადა, რომ უნგრეთის გადაწყვეტილებას ევროკავშირის მხრიდან შედეგები არ მოჰყვება.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს ნაბიჯი ქმნის პირდაპირ განხეთქილებას უნგრეთსა და ევროკავშირის დანარჩენ წევრებს შორის ომის თვალსაზრისით პოლიტიკურად მგრძნობიარე საკითხზე — სამხედრო ასაკის კაცების კონსკრიფციისგან გაქცევის მიზნით უკრაინიდან გამგზავრებულთა მიმართ დამოკიდებულებაზე. უნგრეთის პოლიტიკა კონკრეტულ რეგიონს — ტრანსკარპატიას, სადაც ბევრი ეთნიკური უნგრელი ცხოვრობს — ეხება, რაც შერჩევითი დაცვის შესახებ კითხვებს აჩენს. ევროკომისიამ დაადასტურა, რომ ეს ნაბიჯი დროებითი დაცვის დირექტივის მე-7 მუხლით არის დაშვებული და რომ ევროკავშირის დონეზე შედეგები არ იქნება, რაც წევრი ქვეყნების დისკრეციის ფარგლებს ხაზს უსვამს.
რა მოხდა
უნგრეთმა ევროკომისიას შეატყობინა, რომ არ განახორციელებს ევროკავშირის დროებითი დაცვის დირექტივის იმ ნაწილს, რომელიც უკრაინის მიმართ სამხედრო ვალდებულების შეუსრულებელ პირებს დროებით დაცვას უზღუდავს. ევროკომისიის პრესსპიკერმა მარკუს ლამერტმა ბრიფინგზე განაცხადა, რომ ბუდაპეშტი იყენებს დირექტივის მე-7 მუხლით გათვალისწინებულ დისკრეციას. მან შეახსენა, რომ ევროკავშირის საბჭომ გადაწყვიტა, წევრმა ქვეყნებმა პრინციპში არ მიანიჭონ დროებითი დაცვა ახლად ჩამოსულ პირებს, რომელთა გამგზავრებასაც უკრაინის ხელისუფლებამ სამხედრო ვალდებულების გამო არ დაუშვა. ლამერტმა ასევე აღნიშნა, რომ წევრ ქვეყნებს შეუძლიათ დაცვის გაფართოება დამატებით კატეგორიებზე, მაგრამ ვერ შეამცირებენ მათ ევროკავშირის წესებით განსაზღვრულ ჩარჩოს. უნგრეთის მთავრობის მიზეზი არის სამხედრო სამსახურისგან თავის არიდების მიზნით უკრაინიდან გაქცეული პირებისთვის თავშესაფრის შენარჩუნება. უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა პეტერ მადიარმა 3 სექტემბერს განაცხადა, რომ უნგრეთი გააგრძელებს გერბის ასაკის უკრაინელი კაცების, უპირველესად ტრანსკარპატიიდან (ზაკარპატიიდან) წამოსულების, დაცვას. ახალი წესების თანახმად, რომლებიც 5 აგვისტოდან მოქმედებს, ახლად ჩამოსულმა უკრაინელებმა დროებითი დაცვის მისაღებად უნდა დაადასტურონ კანონიერი გამგზავრება და წარადგინონ დოკუმენტი სამხედრო ვალდებულების შესრულების ან გათავისუფლების შესახებ; ეს ცვლილება არ ვრცელდება უკვე დროებითი დაცვის მქონე პირებზე. ევროკომისიის შინაგან საქმეთა და მიგრაციის კომისარმა მაგნუს ბრუნერმა თქვა, რომ გერბის ასაკის კაცების გამორიცხვის მოთხოვნა თავად უკრაინისგან მოდიოდა. 2025 წლის ივლისში ევროკავშირის საბჭომ უკრაინელების დროებითი დაცვა 2028 წლის 4 მარტამდე გააგრძელა. ევროკომისიის თანამშრომელმა განაცხადა, რომ უნგრეთის გადაწყვეტილებას ევროკავშირის მხრიდან შედეგები არ მოჰყვება.
კონტექსტი
2025 წლის ივლისში ევროკავშირის საბჭომ ომისგან გაქცეული უკრაინელების დროებითი დაცვა 2028 წლის 4 მარტამდე გააგრძელა და შეთანხმდა, რომ პრინციპში დროებითი დაცვა არ უნდა მიენიჭებინათ იმ პირებს, რომელთა გამგზავრებასაც უკრაინის ხელისუფლებამ სამხედრო ვალდებულების გამო არ დაუშვა. 5 აგვისტოდან ახლად ჩამოსულმა უკრაინელებმა დროებითი დაცვის მისაღებად უნდა დაადასტურონ კანონიერი გამგზავრება და წარადგინონ დოკუმენტი სამხედრო ვალდებულების შესრულების ან გათავისუფლების შესახებ; ეს ცვლილება რეტროაქტიულად არ ვრცელდება უკვე დროებითი დაცვის მქონე პირებზე. ევროკომისიის შინაგან საქმეთა და მიგრაციის კომისარმა მაგნუს ბრუნერმა განაცხადა, რომ გერბის ასაკის კაცების დროებითი დაცვიდან გამორიცხვის მოთხოვნა თავად უკრაინისგან მოდიოდა. დროებითი დაცვის დირექტივის მე-7 მუხლი აძლევს წევრ ქვეყნებს დისკრეციას დაცვის გაფართოებაზე დამატებითი კატეგორიებისთვის; წევრებს არ შეუძლიათ დამოუკიდებლად შეამცირონ ევროკავშირის წესებით დაცვის უფლების მქონე კატეგორიები. უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა პეტერ მადიარმა 3 სექტემბერს საჯაროდ განაცხადა, რომ უნგრეთი გააგრძელებდა გერბის ასაკის უკრაინელი კაცების, უპირველესად ტრანსკარპატიიდან წამოსულების, დაცვას.