ზელენსკი და მაგიარი ბრიუსელში პირველ პირისპირ შეხვედრას გამართავენ

რატომ არის მნიშვნელოვანი

შეხვედრა მნიშვნელოვანია იმით, რომ წარმოადგენს უკრაინა-უნგრეთის ურთიერთობებში შესაძლო გადატვირთვის სიგნალს მაგიარის პრემიერ-მინისტრად დანიშვნის შემდეგ — ურთიერთობები, რომლებიც ადრე დაძაბული იყო. მას წინ უძღოდა კონკრეტული ნაბიჯები: რადის მიერ ეროვნული უმცირესობების განათლების შესახებ კანონის მიღება, უნგრეთის მიერ ორი მოლაპარებების კლასტერის გახსნაზე ვეტოს მოხსნა და უკრაინის პარლამენტის რეზოლუცია 1944-1946 წლებში ზაკარპატიის უნგრელების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულების აღიარების შესახებ. ორივე ლიდერმა მინისტრის დონეზე კონსულტაციების გაგრძელებაზე შეთანხმება დააფიქსირა, მათ შორის უმცირესობათა უფლებების, ვაჭრობისა და სოფლის მეურნეობის საკითხებზე, დაგეგმილია შემდგომი ვიზიტებიც. მაგიარმა ღიად დაადასტურა უნგრეთის სოლიდარობა უკრაინისადმი რუსეთის მხრიდან მიმდინარე აგრესიის ფონზე და მზადყოფნა დიპლომატიური გზებით ცეცხლის შეწყვეტისა და მშვიდობის მისაღწევად. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ საუბარი შეაფასა, როგორც ახალი გვერდის გახსნა პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და ჰუმანიტარულ ტრასებზე ურთიერთობების გადატვირთვით.

რა მოხდა

2026 წლის 16 ოქტომბერს, ევროკავშირის ლიდერების სამიტის ფარგლებში ბრიუსელში, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ და უნგრეთის პრემიერ-მინისტრმა პეტერ მაგიარმა დახურულ კარს მიღმა, დელეგაციების გარეშე, პირველი ოფიციალური შეხვედრა გამართეს მას შემდეგ, რაც მაგიარმა პრემიერ-მინისტრის პოსტი დაიკავა.

შეხვედრას წინ უძღოდა რამდენიმე კონკრეტული დიპლომატიური ნაბიჯი. 12 ოქტომბერს უკრაინის რადამ მიიღო კანონი ეროვნული უმცირესობების განათლების შესახებ, რომელიც, სხვა დებულებებთან ერთად, უმცირესობებს საშუალებას აძლევს სწავლის მიღებას მშობურ ენაზე, ეროვნული წინააღმდეგობის, ტრადიციების საფუძვლების შესწავლას და საკუთარი სიმბოლოების გამოყენებას. ზელენსკიმ კანონს რამდენიმე საათში მოაწერა ხელი. ამის სანაცვლოდ უნგრეთმა მოხსნა ვეტო ევროკავშირთან უკრაინის მოლაპარებების ორი კლასტერის გახსნაზე და 13 ოქტომბერს მოლაპარებები დაიწყო. 15 ოქტომბერს რომში უკრაინის პარლამენტის თავმჯდომარემ რუსლან სტეფანჩუკმა და უნგრეთის პარლამენტის თავმჯდომარემ ანიეშ ფორსტჰოფერმა საპარლამენტო თანამშრომლობის განახლებაზე შეთანხმება მიაღწიეს. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა უნგრეთის კოლეგას, ანიტა ორბანსაც შეხვდა.

ბრიუსელის შეხვედრაზე მაგიარმა მიესალმა უკრაინა-უნგრეთს შორის ზაკარპატიის უნგრელი უმცირესობის უფლებების გაძლიერების შესახებ პოლიტიკური შეთანხმების დადებას, რადის მიერ ამ საფუძველზე განათლების კანონის მიღებას და მის დაუყოვნებლივ ამოქმედებას. მან მადლობა გადაუხადა უკრაინას რადის სექტემბრის რეზოლუციისთვის, რომელმაც 1944-1946 წლებში ზაკარპატიის უნგრელების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულები (ძალდატანებითი შრომა და მასობრივი დეპორტაციები) აღიარა. მაგიარმა ასევე დაადასტურა უნგრეთის სრული სოლიდარობა უკრაინისადმი რუსეთის აგრესიის ფონზე და მზადყოფნა, ყველა შესაძლო დიპლომატიური საშუალებით, ცეცხლის შეწყვეტისა და მდგრავე მშვიდობის მისაღწევად. ორმა მხარემ შეთანხმება მიაღწია მინისტრის დონეზე კონსულტაციების გაგრძელებაზე და ორ ქვეყანაში მცხოვრები უმცირესობების მდგომარეობის გაუმჯობესებაზე.

ზელენსკიმ დაადასტურა შეხვედრა და განაცხადა, რომ მხარეებმა განიხილეს ორმხრივი დღის წესრიგის საკითხები, უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი, უკრაინა-უნგრეთის თანამშრომლობისა და ვაჭრობის შესაძლებლობები და სოფლის მეურნეობის პროდუქტებთან დაკავშირებული საკითხები. მან მადლობა გადაუხადა მაგიარს პრინციპული ნაბიჯებისთვის, კიდევ ორი მოლაპარებების კლასტერის გახსნისთვის, უკრაინისადმი სოლიდარობისა და მშვიდობისთვის მუშაობის სურვილისთვის. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ სხვადასხვა დონეზე განაახლებენ ერთობლივ მუშაობას და გაცვლიან ვიზიტებს; თარიღებზე გუნდები იმუშავებენ.

შეხვედრის შემდეგ უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ განაცხადა, რომ ახალი გვერდი გაიხსნა და ურთიერთობები პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, ჰუმანიტარულ და სხვა ტრასებზე გადაიტვირთება.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული წყაროები შეხვედრას და მას წინ მომსწრე ნაბიჯებს აფასებენ, როგორც წარმატებულ დიპლომატიურ გადატვირთვას და „ახალი გვერდის“ გახსნას უკრაინა-უნგრეთის ურთიერთობებში. ყურადღება გამახვილებულია ზელენსკის მადლობაზე მაგიარისადმი კიდევ ორი ევროკავშირის მოლაპარებების კლასტერის გახსნისთვის და უკრაინისადმი სოლიდარობისთვის. ხაზგასასმელია კონკრეტული შედეგები, რომლებიც ამოქმედდება — რადის მიერ ეროვნული უმცირესობების განათლების შესახებ კანონის მიღება და სექტემბრის რეზოლუცია, რომელმაც 1944-1946 წლებში ზაკარპატიის უნგრელების წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულები აღიარა. განხილული საკითხების ჩამონათვალში შედის ორმხრივი დღის წესრიგი, უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი, ვაჭრობა და სოფლის მეურნეობის საკითხები, მინისტრის დონეზე შემდგომი კონსულტაციები, ასევე გეგმები სხვადასხვა დონეზე ერთობლივი მუშაობის განახლებისა და ვიზიტების გაცვლის შესახებ.

სად განსხვავდება გაშუქება

შეხვედრის ხანგრძლივობაზე მხარეები ვერ თანხმდებიან: უნგრეთის მხარე აცხადებდა, რომ შეხვედრა მოკლე იქნებოდა — დაახლოებით 10-15 წუთი, ხოლო ერთი წყაროს ცნობით, ფაქტობრივად ზელენსკი-მაგიარის პირისპირი საუბარი დაახლოებით 30 წუთს გაგრძელდა, რაც მნიშვნელოვნად აღემატებოდა უნგრეთის მიერ გამოცხადებულ დროს.

კონტექსტი

12 ოქტომბერს უკრაინის რადამ მიიღო კანონი ეროვნული უმცირესობების განათლების შესახებ, რომელსაც ზელენსკიმ რამდენიმე საათში მოაწერა ხელი; ამის სანაცვლოდ უნგრეთმა მოხსნა ვეტო ევროკავშირთან უკრაინის მოლაპარებების კლასტერების გახსნაზე და 13 ოქტომბერს ორ კლასტერზე მოლაპარებები დაიწყო. 15 ოქტომბერს რომში უკრაინის პარლამენტის თავმჯდომარემ რუსლან სტეფანჩუკმა უნგრეთის პარლამენტის თავმჯდომარე ანიეშ ფორსტჰოფერი შეხვდა და საპარლამენტო თანამშრომლობის განახლებაზე შეთანხმდნენ. ურთიერთობების ნორმალიზაციის ფარგლებში საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ანდრიი სიბიჰამ და უნგრეთის კოლეგა ანიტა ორბანმაც შეხვედრა გამართეს.