უკრაინის საჰაერო ძალები: რუსეთი აძლიერებს დრონების საფრთხეს, ხელოვნური ინტელექტით დაგეგმვით და ხიდებზე მორგებული ახალი ბომბებით

რატომ არის მნიშვნელოვანი

რეაქტიული დრონების წილის ზრდა და მათი სიჩქარის პოტენციური გაორმაგება სერიოზულ გამოწვევად რჩება უკრაინის საჰაერო თავდაცვისთვის, რომელსაც მათი ჩამოგდება უფრო რთული ხდება. მრეკომენდატორული დრონების მასშტაბური მიწოდება ნოემბრის ბოლომდე არ იქნება, რაც ნიშნავს, რომ შემოდგომა-ზამთრის სეზონზე უკრაინას შესაძლოა დაცვის შეზღუდული შესაძლებლობები ჰქონდეს. ამავდროულად, რუსეთი ხელოვნურ ინტელექტს იყენებს თავდასხმების დაგეგმვისთვის, ხოლო ახალი კუმულაციურ-საჭრელი საბრძოლო ნაწილები სპეციალურად ხიდებზე დარტყმისთვისაა შექმნილი — კიევის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ხიდებზე უკვე გაძლიერებული იერიშები ფიქსირდება.

რა მოხდა

2026 წლის 6 ოქტომბერს უკრაინის საჰაერო ძალების სარდლობის მოადგილემ პოლკოვნიკმა იური ჩერევაშენკომ პარლამენტის დროებინდი საგამოძიებო კომისიის სხდომაზე განაცხადა, რომ რუსეთი უკვე იყენებს ხელოვნურ ინტელექტს დარტყმების მარშრუტების დასაგეგმად და სამიზნეების ამოსაცნობად. მისი თქმით, რეაქტიული დრონების წილი ივლისის შემდეგ დაახლოებით 40%-მდე გაიზარდა, ცალკეულ მიმართულებებზე 60%-ს აღწევს და საჰაერო ძალები ვარაუდობენ, რომ ეს მაჩვენებელი 80%-მდე გაიზრდება. ამჟამინდელი რუსული რეაქტიული დრონების სიჩქარე 600 კმ/სთ-მდეა და შეიძლება 800–900 კმ/სთ-მდე გაიზარდოს. ჩერევაშენკომ სამიზნე სიჩქარეები ჯერ არ დაფიქსირებულა.

უკრაინის დაზვერვის სამსახურის (ГУР) ცნობით, რუსეთმა «გერან-4»-ის ოპტიკური ნავიგაცია, კომპასი და საბრძოლო ნაწილი შეცვალა, ჩინური რეაქტიული ძრავა რუსულით ჩაანაცვლა «Алабуга»-ს სპეციალურ ეკონომიკურ ზონაში, ხოლო ახალ ვერსიას ამერიკული მაღალი სიზუსტის მაგნიტოინდუქციური სენსორი და კუმულაციურ-საჭრელი საბრძოლო ნაწილი (КРСН) მიეცა, რომელიც ხიდებზე დარტყმისთვისაა განკუთვნილი. 3-ე საარმიო კორპუსის TERRA პოლკის მეთაურმა მიკოლა ვოლოხოვმა აღნიშნა, რომ ასეთი ბომბის ეფექტური გამოყენება ძალიან მაღალ სიზუსტეს მოითხოვს. კიევში ბოლო დღეებში გაძლიერდა დარტყმები ჩრდილოეთ და სამხრეთ ხიდებზე დნეპრის გასწვრივ.

5 ოქტომბერს უკრაინის მე-8 საარმიო კორპუსმა განაცხადა ახალი რუსული სადაზვერვო დრონის «Молния-13»-ის ჩამოგდების შესახებ, რომელიც წინა ვერსიებზე 1,5-ჯერ დიდია და ოთხი ძრავა აქვს.

ჩერევაშენკოს თქმით, მრეკომენდატორული დრონების მიწოდება საჭირო მოცულობით ნოემბრის ბოლომდე ვერ მოხდება. საჰაერო ძალები დაახლოებით 20 მწარმოებელთან თანამშრომლობს: 14 კომპანია საცდელ ფრენებს ატარებს, 6-ს ჩამოგდების შედეგები აქვს, 3-ის შედეგები პერსპექტიულად მიიჩნევა. ერთი მრეკომენდატორი უკვე მიღებულია შეიარაღებაში, ორი — კოდიფიცირებულია, მათ შორის «Хыжаკ». წარმოება ჯერ მხოლოდ ათეულობით ერთეულს ითვალისწინებს და მასობრივი წარმოება არ ხორციელდება მაღალი ღირებულებისა და ფინანსების ნაკლებობის გამო. უკრაინული მრეკომენდატორების სიჩქარე 460–500 კმ/სთ-ია, ზოგიერთი მწარმოებელი 700 კმ/სთ-მდე აცხადებს.

უკრაინა ასევე ხელოვნური ინტელექტით მართულ რობოტურ ტურელებს ნერგავს: 4 ოქტომბრისთვის კიევში დამონტაჟებული იყო მინიმუმ 12 ცალი 50-კალიბრიანი ტურელი, კიევის ოლქში კიდევ 8 დამონტაჟება იგეგმება. საჰაერო ძალების საკომუნიკაციო განყოფილების უფროსის იური იგნატის თქმით, ეს ტურელები უკვე ჩამოაგდებენ რუსულ რეაქტიულ დრონებს, მათ შორის «გერან-5»-ს.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

სტატიების ყველა წყარო უკრაინულია (ZN.UA, «უკრაინსკა პრავდა», NV, «უკრინფორმი»), ამიტომ საერთაშორისო და უკრაინულ ჩარჩოებს შორის შედარება შესაძლებელი არ არის. უკრაინული მედია აქცენტს აკეთებს რუსული დრონების ტექნიკურ განახლებებზე («გერან-4»-ის ნავიგაცია, ძრავა, საბრძოლო ნაწილი, «Молния-13»-ის ზომა), რეაქტიული დრონების წილის ზრდასა და მომავალ სიჩქარეზე, ნოემბრის ბოლომდე მრეკომენდატორების მიწოდების ვადებზე, ხოლო უკრაინულ საპასუხო ზომებში — ხელოვნური ინტელექტით მართულ ტურელებსა და პოლკოვნიკ ოლექსანდრ დმუხოვსკის მცირე საჰაერო თავდაცვის ძალების მეთაურად დანიშვნაზე.

კონტექსტი

რუსეთი «Алабуга»-ს სპეციალურ ეკონომიკურ ზონაში აწარმოებს დრონებს ირანულ და ჩინურ კომპლექტურ ნაწილებზე დამოკიდებულების შესამცირებლად და «გერან-4»-ზე ჩინური რეაქტიული ძრავა რუსულით ჩაანაცვლა. ГУР-ის ცნობით, განახლებულ «გერან-4»-ს ამერიკული წარმოების მაღალი სიზუსტის მაგნიტოინდუქციური სენსორი დაემატა ელექტრონული ომის პირობებში ავტონომიური ნავიგაციისთვის. 5 ოქტომბერს უკრაინის მე-8 საარმიო კორპუსმა განაცხადა ახალი რუსული სადაზვერვო დრონის «Молния-13»-ის ჩამოგდების შესახებ, რომელიც წინა ვერსიებზე 1,5-ჯერ დიდია და ოთხი ძრავა აქვს. მე-3 საარმიო კორპუსის TERRA პოლკის მეთაურის მიკოლა ვოლოხოვის თქმით, კუმულაციურ-საჭრელი ბომბების გამოყენება ხიდების წინააღმდეგ ძალიან მაღალ სიზუსტეს მოითხოვს. საჰაერო ძალები დაახლოებით 20 მრეკომენდატორული დრონის მწარმოებელთან თანამშრომლობს: 14-მა საცდელ ფრენებამდე მიაღწია, 6-ს ჩამოგდების შედეგები აქვს, 3-ის შედეგები პერსპექტიულად მიიჩნევა. ყველაზე რთული საჰაერო თავდაცვის გარემო შავ ზღვაზეა, სადაც უკრაინა პორტებისა და სანაპიროს დასაცავად «დრონ-დედადგუშნებს» და ხელოვნური ინტელექტით მართულ ტურელებს იყენებს.