KIIS-ის გამოკითხვა: უკრაინელების უმრავლესობა ეწინააღმდეგება ზელენსკის მეორე ვადას და საომარ დროში არჩევნებს
კიევის საერთაშორისო სოციოლოგიის ინსტიტუტის (KIIS) 2026 წლის სექტემბრის გამოკითხვის თანახმად, უკრაინელთა 53% მიიჩნევს, რომ პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ერთ ვადაზე უნდა შემოიფარგლოს თავი და არ უნდა იყაროს კენჭი მეორე ვადაზე, ხოლო 71% ეწინააღმდეგება ომის დროში არჩევნების ჩატარებას. ორივე მაჩვენებელი გაუარესებულია 2025 წლის დეკემბრის შედეგებთან შედარებით.
მთავარი მომენტები
- 53% მიიჩნევს, რომ ზელენსკიმ ერთ ვადაზე უნდა შემოიფარგლოს (2025 წლის დეკემბერში — 46%).
- 42% ფიქრობს, რომ ზელენსკიმ მომავალ არჩევნებში უნდა მიიღოს მონაწილეობა (2025 წლის დეკემბერში — 45%).
- 71% ეწინააღმდეგება არჩევნების ომის დროს ჩატარებას, 24% მოითხოვს მათ დაუყოვნებლივ გამართვას.
- ზელენსკის მიმართ ნდობა ძლიერ განსაზღვრავს პოზიციას: მისი მომხრეების 85% მხარს უჭერს მის კანდიდატურას, სრულიად მოწინააღმდეგეების კი მხოლოდ 7%.
- გამოკითხვა ჩაატარა KIIS-მა 12–21 სექტემბერს, ტელეფონით (CATI), 1002 რესპონდენტთა შორის მთავრობის კონტროლირებად ტერიტორიაზე.
- მთავრობისადმი განწყობა გაუარესდა: იმედგაცრუება გაიზარდა 36%-დან 44%-მდე, სირცხვილი — 20%-დან 33%-მდე, სიძულვილი — 11%-დან 14%-მდე.
- 45% მიიჩნევს, რომ ქვეყანა საჭრობით არასწორი მიმართულებით ვითარდება, 40% — სწორით (2024 წლის თებერვალში შესაბამისად 46% და 44%).
რატომ არის მნიშვნელოვანი
გამოკითხვა მიუთითებს, რომ უკრაინელთა უმრავლესობა ეწინააღმდეგება ზელენსკის მეორე ვადას — მხარდაჭერა 2025 წლის დეკემბრის შემდეგ გაიზარდა — და კიდევ უფრო მეტი უჭერს მხარს ომის დროში არჩევნების გამართვის წინააღმდეგობას, მათ შორის იმ ამომრჩეველთა დიდი ნაწილიც, რომლებიც პრეზიდენტს არ ენდობიან. ეს ართულებს აშშ-ის მსგავსი გარე ზეწოლის პერსპექტივას. ერთდროულად, გამოკითხვა ფიქსირებს ხელისუფლებისადმი ემოციური დამოკიდებულების გაუარესებას — იზრდება იმედგაცრუება, სირცხვილი, მრისხანება, სიძულვილი და გულგრილობა — და ქვეყნის მიმართულების შეფასება პესიმიზმისკენ იხრება 2024 წლის თებერვალთან შედარებით. ნდობა ზელენსკის მიმართ მკვეთრად განსაზღვრავს როგორც მის მომავალ კანდიდატურას, ისე არჩევნების დროულობასთან დაკავშირებულ პოზიციას.
რა მოხდა
კიევის საერთაშორისო სოციოლოგიის ინსტიტუტმა (KIIS) 2026 წლის 12–21 სექტემბერს ტელეფონით (CATI) ჩაატარა ეროვნული გამოკითხვა მობილური ნომრების შემთხვევითი შერჩევის საფუძველზე. გამოიკითხა 1002 რესპონდენტი 18 წლიდან მთავრობის კონტროლირებად ტერიტორიაზე; ტერიტორიებიდან დროებით გასასვლელი პირები და 2022 წლის 24 თებერვლის შემდეგ ქვეყნიდან გასული მოქალაქეები გამოკითხვიდან გამოირიცხეს. თეორიული შეცდომის ზღვარი 50%-თან ახლო მაჩვენებლებზე არ აღემატება 4,1%-ს.
გამოკითხვის თანახმად, 53%-ს მიაჩნია, რომ ზელენსკიმ ერთ პრეზიდენტობაზე უნდა შემოიფარგლოს და არ უნდა იყაროს კენჭი მომავალ არჩევნებში (2025 წლის დეკემბერში ეს მაჩვენებელი 46% იყო). 42% მხარს უჭერს მის მონაწილეობას (45%-დან დაცემული), ხოლო 5% ვერ გადაწყვეტს.
ომის დროში არჩევნების ჩატარებას 71% ეწინააღმდეგება, 24% მოითხოვს მათ დაუყოვნებლივ გამართვას, 4% კი გადაუწყვეტელია. ზელენსკისადმი ნდობა მკვეთრად განსაზღვრავს პოზიციას: მის მიმართ სრული ნდობის მქონეთა 85% და ნაწილობრივი ნდობის მქონეთა 53% მხარს უჭერს მის კანდიდატურას, ნაწილობრივი უნდობის მქონეთა შორის ეს მაჩვენებელი 20%-მდე, ხოლო სრული უნდობის მქონეთა შორის მხოლოდ 7%-მდე ეცემა.
გამოკითხვამ ასევე გაზომა ხელისუფლებისადმი ემოციური დამოკიდებულება და ქვეყნის მიმართულების შეფასება. იმედგაცრუება გაიზარდა 36%-დან 44%-მდე, სირცხვილი — 20%-დან 33%-მდე, მრისხანება — 14%-დან 20%-მდე, სიძულვილი — 11%-დან 14%-მდე, გულგრილობა — 7%-დან 12%-მდე. 45% მიიჩნევს, რომ ქვეყანა არასწორი მიმართულებით ვითარდება (2024 წლის თებერვალში — 46%), 40% კი მიაჩნია, რომ მიმართულება სწორია.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
მოწოდებული რვა წყაროდან ყველა უკრაინული მედიაა, რომლებიც შიდა KIIS-ის გამოკითხვას აშუქებენ. სათაურები 53%-იან მაჩვენებელს გადმოსცემენ როგორც მთავარ შედეგს, ხაზს უსვამენ, რომ უმრავლესობა ზელენსკის ერთ ვადაზე შემოფარგვლას ითხოვს. რამდენიმე გამოცემა ათავსებს ამ მონაცემს 2025 წლის დეკემბრის შედეგებთან შედარების კონტექსტში, რაც მისი მეორე ვადის წინააღმდეგობის ზრდას აჩვენებს. ერთდროულად, გამოკითხვის 71%-იანი მონაცემი არჩევნების ომის დროს ჩატარების წინააღმდეგ ფართო საზოგადოებრივ წინააღმდეგობად წარმოჩინდება. ემოციური დამოკიდებულებისა და ქვეყნის მიმართულების მონაცემები არჩევნების საკითხებთან ერთად გადმოცემა, რაც ხელისუფლების მიმართ უკმატი • უკმაყოფილების ფონზე ზელენსკისადმი დამოკიდებულებას ათავსებს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები სამ საკითხზე განსხვავდებიან. ორი წყარო ზელენსკის მიმართ სრული უნდობის მქონე რესპონდენტების პოზიციას სხვადასხვანაირად ახასიათებს: ერთი ამტკიცებს, რომ მათი 53% მოითხოვს არჩევნების დაუყოვნებლივ ჩატარებას, მეორე კი მიუთითებს, რომ მხოლოდ 41%-ია წინააღმდეგი მათი ჩატარებისა, რაც ნარჩენი წილის სხვადასხვანაირ განაწილებას გვთავაზობს. ერთი წყარო ზელენსკის ხელახლა კენჭისყრის საკითხზე „ძნელი სათქმელია“-ს ამომრჩეველთა რაოდენობას 4%-ს აფიქსირებს, დანარჩენი წყაროების ძირითადი მონაცემით — 5%-ია. ბოლოს, ზოგი წყარო გამოკითხვას NGO „ფორუმის“ შეკვეთით, KIIS-ის „ომნიბუსში“ დამატებული კითხვებით ახასიათებს, მეორე კი KIIS-ის საკუთარი ინიციატივით ჩატარებულად მიიჩნევს.
კონტექსტი
უკრაინის კანონმდებლობა კრძალავს არჩევნების ჩატარებას საომარი მდგომარეობის პერიოდში, რომელიც 2022 წლის 24 თებერვლიდან მოქმედებს. 2026 წლის აპრილისთვის ზელენსკის პრეზიდენტობის დაწყებიდან შვიდი წელი იყო გასასვლელი, რაც კონსტიტუციით დაშვებულ ხუთწლიან ვადას აღემატება. 2025 წლის დეკემბერში ზელენსკიმ განაცხდა, რომ პოლიტიკურად მზად იყო საპრეზიდენტო არჩევნებისთვის აშშ-ს მოთხოვნის საპასუხოდ, მაგრამ ხაზი გაუსვა კენჭისყრის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის აუცილებლობას; 2026 წლის აგვისტოში კი ომის დროს არჩევნებს „ცუნამად“ მონათლა, რომელიც უკრაინას გაყოფდა. ყოფილმა თავდაცვის მინისტრმა მიხაილო ფედოროვმა 2026 წლის აგვისტოში საჯაროდ მოუწოდა ომის დროს არჩევნების ჩატარებისკენ. აშშ-მ, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ჩათვლით, რამდენჯერმე დააყენა უკრაინაში არჩევნების ჩატარების საკითხი. 2026 წლის ივნის-ივლისში მედიაში გავრცელდა ცნობები ყოფილ სამხედრო მეთაურ ვალერი ზალუჟნისთან დაკავშირებული შესაძლო პოლიტიკური გარიგებების შესახებ, რომელიც მისმა წარმომადგენელმა უარყო.