ზელენსკი: ჩინეთი რუსეთს სამხედრო სატელიტურ ქსელ „Рассвет“-ის შექმნაში ეხმარება
პრეზიდენტმა ზელენსკიმ Financial Times-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ ჩინეთი ეხმარება რუსეთს Starlink-ის ანალოგის — სატელიტური ქსელ „Рассвет“-ის (Dawn) შექმნაში, და რომ ის რამდენჯერმე სთხოვია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს პროექტში ჩართული რუსული და ჩინური კომპანიების დასანქცირება. მისი თქმით, ქსელი შეიძლება 2026 წლის ბოლოს ან 2027 წლის დასაწყისში გაეშვას და რუსეთს უკრაინაზე საჰაერო დარტყმების სიზუსტის გაზრდას შეაძლებს. ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, კრემლმა და თეთრმა სახლმა FT-ის კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა.
მთავარი მომენტები
- ზელენკი ამბობს, რომ ჩინეთი ეხმარება რუსეთს Starlink-ის ანალოგ ქსელ „Рассвет“-ის შექმნაში; განცხადება Financial Times-თან ინტერვიუში გაკეთდა.
- ზელენსკის თქმით, ქსელი შეიძლება 2026 წლის ბოლოს ან 2027 წლის დასაწყისში გაეშვას.
- ზელენსკი ამბობს, რომ რამდენჯერმე სთხოვია ტრამპს პროექტში ჩართული რუსული და ჩინური კომპანიების დასანქცირება; ბოლოს ეს საკითხი სექტემბერში ნიუ-იორკში, გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში გამართულ შეხვედრაზე დაისვა.
- 1 ოქტომბერს უკრაინის საელჩოს მისიის მოადგილემ ვაშინგტონში დენის სენიკმა განაცხადა, რომ უკრაინა შეერთებულ შტატებს სთხოვს სანქციების დაწესებას პროექტში ჩართული რუსული კომპანიებისა და პირების წინააღმდეგ.
- ზელენსკი გაფრთხილებს, რომ „Рассвет“-მა შეიძლება რუსეთს უკრაინაზე საჰაერო დარტყმების სიზუსტე გაზარდოს.
- Foreign Policy Research Institute-ის სამხედრო ექსპერტი რობ ლი ფიქრობს, რომ „Рассвет“ Starlink-ზე ნაკლებეფექტორი იქნება, მაგრამ შეიძლება გამოყენებულ იქნას დრონებიდან ვიდეოს სარდლო პუნქტებში გადასაცემად და უკრაინის პარტნიორი ქვეყნების ტერიტორიაზე დრონების სამართავად.
- სექტემბრისთვის რუსეთმა „Рассвет“-ის 32 სატელიტი გაუშვა ორბიტაზე; ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, კრემლმა და თეთრმა სახლმა FT-ის კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ზელენსკი ჩინეთს პირდაპირ ადანაშაულებს რუსეთისთვის სამხედრო დანიშნულების სატელიტური კომუნიკაციების ქსელის შექმნაში დახმარებაში, რაც, გაეშვას თუ არა ეს ქსელი, შეიძლება რუსეთს უკრაინაზე საჰაერო დარტყმების სიზუსტის გაზრდის და დრონების უკრაინის პარტნიორი ქვეყნების ტერიტორიაზე მართვის საშუალება მისცეს. უკრაინა ამავდროულად ცდილობს აშშ-ს დონეზე ეკონომიკური ბერკეტის — სანქციების — გამოყენებას და პარალელურად ითხოვს, რომ ტრამპმა უკრაინას Starlink-იანი დრონებით რუსეთის ტერიტორიაზე 200 კმ-მდე სიღრმეში სამხედრო ობიექტებზე დარტყმების ნებართვა მისცეს.
რა მოხდა
Financial Times-თან ინტერვიუში პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ჩინეთი ეხმარება რუსეთს სატელიტური ქსელ „Рассвет“-ის შექმნაში, რომელიც Starlink-ის ანალოგია. მისი თქმით, ქსელი შეიძლება 2026 წლის ბოლოს ან 2027 წლის დასაწყისში გაეშვას და რუსეთს უკრაინაზე საჰაერო დარტყმების სიზუსტის გაზრდის საშუალება მისცეს. ზელენსკიმ ასევე თქვა, რომ რამდენჯერმე სთხოვია პრეზიდენტ ტრამპს პროექტში ჩართული რუსული და ჩინური კომპანიების დასანქცირება; ბოლოს ეს საკითხი სექტემბერში ნიუ-იორკში, გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში გამართულ შეხვედრაზე დაისვა. 1 ოქტომბერს უკრაინის საელჩოს მისიის მოადგილემ ვაშინგტონში დენის სენიკმა განაცხადა, რომ უკრაინა შეერთებულ შტატებს სთხოვს ამ პროექტში ჩართული რუსული კომპანიებისა და პირების დასანქცირებას. იმავე ინტერვიუში ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ ტრამპს სთხოვა უკრაინას Starlink-იანი დრონებით რუსეთის ტერიტორიაზე ბალისტიკური რაკეტების სადგურებსა და უპილოტო საფრენი აპარატების გაშვების ადგილებზე 200 კმ-მდე სიღრმეში დარტყმების ნებართვა მისცეს. ზელენსკის თქმით, ტრამპმა იდეა მხარი დაუჭირა, თუმცა უთქვამს, რომ გადაწყვეტილება ი�ონ მასკზეა დამოკიდებული. FT-ის ცნობით, მასკი ამ ნაბიჯს არ ეწინააღმდეგება, მაგრამ მიაჩნია, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება პოლიტიკური ხასიათისაა და აშშ-ის პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ უნდა მიიღოს. ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, კრემლმა და თეთრმა სახლმა FT-ის კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა. სექტემბრისთვის რუსეთმა „Рассвет“-ის 32 სატელიტი გაუშვა ორბიტაზე. Foreign Policy Research Institute-ის სამხედრო ექსპერტი რობ ლი ფიქრობს, რომ ქსელი Starlink-ზე ნაკლებეფექტორი იქნება, მაგრამ შეიძლება გამოყენებულ იქნას დრონებიდან ვიდეოს სარდლო პუნქტებში გადასაცემად, სახმელეთო და საზღვაო უპილოტო აპარატებისთვის, საშუალო სიშორის სარაგებო დრონებისთვის და თეორიულად — უკრაინის პარტნიორი ქვეყნების ტერიტორიაზე დრონების პირდაპირ რუსეთიდან მართვისთვის.
კონტექსტი
რუსული სატელიტური ქსელი „Рассвет“ (Dawn) შექმნილია რუსული კომპანია Bureau 1440-ის მიერ; სექტემბრისთვის 32 სატელიტი იყო გაშვებული ორბიტაზე რაკეტა-მატარებელი „Союз-2.1б“-ით პლესეცკის კოსმოდრომიდან. რუსული ძალები ადრე Starlink-ს იყენებდნენ „Молнія“-ს და „Італмас“ БМ-35-ის ტიპის სარაგებო დრონების სამართავად; მასკმა მოგვიანებით რუსული წვდომა შეზღუდა, რამაც, ზელენსკის თქმით, რუსეთ-ჩინეთის თანამშრომლობა „Рассвет“-ზე დააჩქარა. დაბლოკვამდე რუსული ბრიგადები ოკუპირებულ ტერიტორიაზე Starlink-ს Mavic-ის სადაზვერვე დრონებიდან ვიდეოს სარდლო პუნქტებში გადასაცემად იყენებდნენ, თუმცა „თეთრ სიაში“ შეტანილი ტერმინალები არ ჰქონდათ. პეკინი უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის არმიისთვის იარაღის მიწოდების ბრალდებას უარყოფდა; ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ, კრემლმა და თეთრმა სახლმა „Рассвет“-ზე FT-ის კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა. გერმანიის შეიარაღებულმა ძალებმა (Bundeswehr) საჯაროდ გააფრთხილა რუსული Starlink-ალტერნატივის შესაძლო საფრთხის შესახებ, ხოლო ფინეთის პრეზიდენტმა ალექსანდერ სტუბმა მასკს უკრაინისთვის Starlink-ის დაფარვის გაფართოებისთვის მიმართა. უკრაინის პრეზიდენტის მრჩევლის სერგიი ბესკრესტნოვის (Flash) შეფასებით, რუსეთს საბაზო ჯგუფის შესაქმნელად 12-15-ჯერ „Союз-2.1б“-ის გაშვება დასჭირდება; რაკეტის ყველა არაძრავიანი კომპონენტი კომპანია „Прогрес“-ს აწარმოებს, რომელსაც უკრაინამ „Фламінго“-ს რაკეტებით დაარტყა.