ფინეთის პრეზიდენტმა სტუბმა მასკს სთხოვა Starlink-ის დაფარვის გაფართოება რუსეთის ბალისტიკური რაკეტების სადგურების დასარტყამად

რატომ არის მნიშვნელოვანი

Starlink-ი უკრაინის სამხედრო კავშირების გადამწყვეტი ელემენტია, განსაკუთრებით დრონების მართვისთვის, ამიტომ მისი სამუშაო გეოგრაფია სტრატეგიული მნიშვნელობის საკითხია. ფინეთის პრეზიდენტის პირდაპირი მიმართვა მასკისკენ ამ დებატებს ახალ საერთაშორისო განზომილებას აძლევს, რადგან ის უკრაინის საჰაერო თავდაცვის საჭიროებებს და რუსეთის ბალისტიკური საფრთხის წინაშე მდგომ ზამთრის გამოწვევებს უკავშირებს.

რა მოხდა

ფინეთის პრეზიდენტმა ალექსანდერ სტუბმა, ნიუ-იორკში გაეროს გენერალური ასამბლეის კვირას Reuters-თან ინტერ�იუში, განაცხადა, რომ SpaceX-ის დამფუძნებელ ილონ მასკს Starlink-ის სატელიტური ინტერნეტის დაფარვის გაფართოება სთხოვა, რათა უკრაინას რუსეთის ბალისტიკური რაკეტების სადგურების დარტყმა შეძლობდეს. მისი თქმით, გაფართოებამ ოკუპირებული უკრაინის ტერიტორია და რუსეთის ტერიტორია უნდა მოიცვას. სტუბმა ეს მიმართვა „სტრატეგიული მიზნებისთვის“ დაასაბუთა, რადგან მისი აზრით, ამან „სიცოცხლე გადაარჩენს“.

სტუბმა ასევე განსაზღვრა სამი ძირითადი საჭიროება, რაც, მისი თქმით, უკრაინას ზამთრამდე აქვს: საჰაერო თავდაცვის საშუალებები (სადაც Starlink-ი „გარკვეულწილად კარგი საჰაერო თავდაცვის საშუალება“ შეიძლება იყოს), ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა და ფინანსური რესურსები. მან აღნიშნა, რომ მოკავშირეები ზამთრის დახმარების პაკეტს ამზადებენ, რადგან ომის ზამთრამდე დასრულებას ვერ ხედავს.

სტუბმა მიესალმა აგვისტოში ამერიკელი ელჩების მოსკოვსა და კიევში ვიზიტების შემდეგ აშშ-ის შუამდგომლობით რუსეთ-უკრაინის სამშვიდობო მოლაპარაკებების აღდგენას. მისი თქმით, „ყველაზე მარტივი გამოსავალი“ იქნებოდა უპირობო ცეცხლის შეწყვეტის გამოცხადება — მოსაზრება, რომელიც, სტუბის სიტყვებით, პრეზიდენტმა ტრამპმა გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე გამოსვლისას გაიმეორა. მისი თქმით, ამის შემდეგ მოლაპარაკებები უნდა წარიმართოს უსაფრთხოების, ტერიტორიის, აღდგენისა და კომპენსაციის საკითხებზე.

სტუბმა ასევე შესთავაზა, რომ შესაძლო გამოსავალი შეიძლება იყოს კონტაქტის ხაზის გაყინვა აღმოსავლეთსა და დასავლეთში 30 კილომეტრიანი ბუფერული ზონის შექმნით, ან ენერგეტიკულ და სასურსათო ექსპორტის ინფრასტრუქტურაზე დარტყმების ნაწილობრივი შეწყვეტის რეჟიმი.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

ყველა მოწოდებული სტატია უკრაინულენოვანი უკრაინული მედიისა და სააგენტოების მასალაა. ეს დაფარვა ერთგვაროვნად წარმოაჩენს სტუბის მიმართვას თანაგრძნობითი, უსაფრთხოებაზე ორიენტირებული კუთხით, ხაზს უსვამს უკრაინის მწვავე საჰაერო თავდაცვის ნაკლებობას ზამთრის წინ და სტუბის არგუმენტს, რომ Starlink-ის დაფარვის გაფართოება „სიცოცხლეს გადაარჩენდა“.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები მასკისა და ტრამპის პოზიციებს რუსეთის ტერიტორიაზე Starlink-ის გამოყენებასთან დაკავშირებით სხვადასხვანაირად ასახავს. ერთი ვერსიით, მასკი პრინციპში არ არის წინააღმდეგი, მაგრამ გადაწყვეტილებას პოლიტიკურად მიიჩნევს და საბოლოო სიტყვას ვაშინგტონის ადმინისტრაციას ანდობს; მეორე ვერსიით, ტრამპმა მოთხოვნას მხარი არ დაუჭირა და მასკთან ამ საკითხზე საუბარზე უარი თქვა; ცალკე ვერსიით კი, ტრამპმა ზელენსკის უთხრა, რომ „ამაზე ელონთან უნდა ესაუბრა“, ხოლო ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ტრამპმა მას „მოტყუებაში“ დასდო ბრალი, რადგან Starlink-ის რუსეთის სიღრმეში გამოყენებაზე მასკის თანხმობას მოიხსენია.

კონტექსტი

Starlink-ი რუსეთის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების მალე გააქტიურა მასკმა 2022 წელს და მას შემდეგ უკრაინის სამხედრო კავშირების, მათ შორის დრონების მართვის გადამწყვეტი ელემენტი გახდა. Starlink-ი რუსეთის ტერიტორიაზე არ მუშაობს, მაგრამ უკრაინის ჩინოვნიკები ფიქრობენ, რომ მისი გააქტიურება საზღვრიდან რამდენიმე ასეულ კილომეტრში მობილური ბალისტიკური სადგურების დარტყმის საშუალებას მისცემს. 2025 წლის ზამთარში მასკმა ყოფილი თავდაცვის მინისტრის მიხაილო ფედოროვის თხოვნაზე რეაგირება მოახდინა რუსულ სადასხმო დრონებზე Starlink-ის გამოყენებასთან დაკავშირებით; 5 თებერვალს რუსული Starlink-ტერმინალები მასობრივად შეწყვეტდნენ მუშაობას. 2025 წლის მარტში მასკმა განაცხადა, რომ Starlink-ქსელს უკრაინის სამხედროებისთვის არასოდეს გამორთავდა, მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინის პოლიტიკას არ ეთანხმება — ეს მოჰყვა მის წინა განცხადებას, რომ Starlink-ის გამორთვის შემთხვევაში უკრაინის ცეცხლის ხაზი დაინგრეოდა.