უკრაინის პრეზიდენტის მრჩეველი „ფლეში" ვარაუდობს, რომ კიევში რუსული MESH-რეტრანსლატორები მოქმედებს
უკრაინის პრეზიდენტის ტექნოლოგიურ საკითხთა მრჩეველმა სერჰიი „ფლეშ" ბესკრესტნოვმა 3 ოქტომბერს განაცხადა, რომ შესაძლოა კიევში ერთიდან სამამდე რუსული MESH-რადიორეტრანსლატორი მოქმედებდეს, რომელიც „შაჰედების" დარტყმების კორექტირებისთვის დროებით საკომუნიკაციო არხს უზრუნველყოფს. მან ხაზი გაუსვა, რომ ეს მისი ტექნიკური შეფასებაა და არა დადასტურებული ფაქტი და რომ შეიძლება ცდებოდეს. ვარაუდი თავს იყრის 1-2 ოქტომბერს სამხრეთ ხიდზე და 3 ოქტომბერს ჩრდილოეთ ხიდზე რუსული დრონების დარტყმების ფონზე.
მთავარი მომენტები
- სერჰიი „ფლეშ" ბესკრესტნოვმა, პრეზიდენტის მრჩეველმა ტექნოლოგიების სფეროში, 3 ოქტომბერს განაცხადა, რომ კიევში შესაძლოა ერთიდან სამამდე რუსული MESH-რეტრანსლატორი მოქმედებდეს „შაჰედების" ონლაინ-კორექტირებისთვის
- ბესკრესტნოვი ამტკიცებდა, რომ სანამ ეს რეტრანსლატორები მუშაობს, კიევის დაცვა მხოლოდ რადიოელექტრონული ბრძოლის (РЕБ) საშუალებებით ეფექტური ვერ იქნება
- მტკიცებულებად მან სამართალდამცავი სამსახურის შენობაზე დარტყმა მოიყვანა, რომლის დროსაც, მისი ანალიზით, ჰაერში სხვა „შაჰედები" არ იყო, რომლებიც საჰაერო რეტრანსლატორის როლს შეასრულებდა
- მან გააფრთხილა, რომ თუ „შაჰედების" ონლაინ-კონტროლი არსებობს, რუსული დრონების სამიზნეებს შორის ხიდებთან ერთად მიმდებარედ განლაგებული საჰაერო თავდაცვის საშუალებებიც შეიძლება აღმოჩნდეს
- უკრაინელი სპეციალისტები ჩამოგდებული დრონების ნამსხვრევებს სწავლობენ და სხვა „საიდუმლო" საკომუნიკაციო საშუალებები (LTE, „Рассвєт" და სხვ.) ჯერჯერობით არ აღმოუჩენიათ
- ბესკრესტნოვმა ხაზი გაუსვა, რომ მისი შეფასება ტექნიკური დასკვნაა და არა დადასტურებული ფაქტი; კიევში რუსული MESH-რეტრანსლატორების მოქმედების შესახებ დამოუკიდებელი დადასტურება ამ დროისთვის არ არსებობს
- 1-2 ოქტომბერს რუსულმა ძალებმა კიევში სამხრეთ ხიდი დაარტყეს, 3 ოქტომბერს კი ჩრდილოეთ ხიდი; 3 ოქტომბრის ღამეს უკრაინაზე 157 დრონით თავდასხმა განხორციელდა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ბესკრესტნოვის ვარაუდი შესაძლო მექანიზმზე მიუთითებს, რომელმაც, შესაძლოა, კიევის ხიდებზე ოქტომბრის დასაწყისში რუსული დრონების ზუსტი დარტყმები განაპირობა, და ამავე დროს აჩვენებს, რომ რადიოელექტრონული ბრძოლის საშუალებები მარტო კიევის ცის დასაცავად საკმარისი არ იქნებოდა. მისი გაფრთხილებით, თუ მსგავსი ონლაინ-კონტროლი არსებობს, სამიზნე მხოლოდ ხიდები არ იქნება — რისკის ქვეშ არიან ამ ხიდებთან ახლოს განლაგებული უკრაინული საჰაერო თავდაცვის სისტემებიც.
რა მოხდა
3 ოქტომბერს უკრაინის პრეზიდენტის ტექნოლოგიურ საკითხთა მრჩეველმა სერჰიი „ფლეშ" ბესკრესტნოვმა სოციალურ ქსელში განაცხადა, რომ კიევში შესაძლოა ერთიდან სამამდე რუსული MESH-რადიორეტრანსლატორი მოქმედებდეს, რომელიც „შაჰედ" ტიპის დრონებისთვის დარტყმების კორექტირების მიზნით დროებით საკომუნიკაციო არხს უზრუნველყოფს. მისი თქმით, სანამ ეს რეტრანსლატორები მუშაობს, კიევის ჰაერსასივრცის მხოლოდ რადიოელექტრონული ბრძოლის საშუალებებით დაცვა ეფექტური ვერ იქნება. მტკიცებულებად მან სამართალდამცავი სამსახურის შენობაზე დარტყმა მოიყვანა, რომლის დროსაც, მისი ანალიზით, ჰაერში სხვა „შაჰედები" არ ყოფილა, რომლებიც საჰაერო რეტრანსლატორის როლს შეასრულებდა. ბესკრესტნოვმა ასევე აღნიშნა, რომ სტაბილური ონლაინ-კონტროლის გარეშე ხიდის ცალკეული ელემენტების — მხარდამჭერი ბურჯის ან ვანტების — ზუსტად დარტყმა შეუძლებელი იქნებოდა, და გააფრთხილა, რომ ასეთი კონტროლის არსებობის შემთხვევაში სამიზნე მხოლოდ ხიდები არ იქნება — ხიდებთან ახლოს განლაგებული საჰაერო თავდაცვის სისტემებიც საფრთხის ქვეშ მოვა. უკრაინელი სპეციალისტები ჩამოგდებული დრონების ნამსხვრევებს სწავლობენ და ჯერჯერობით სხვა „საიდუმლო" საკომუნიკაციო საშუალებები (LTE, „Рассвєт" და სხვ.) არ აღმოუჩენიათ. ბესკრესტნოვმა ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ ეს მისი ტექნიკური დასკვნაა და არა დადასტურებული ფაქტი და რომ შეიძლება ცდებოდეს. ეს განცხადება 1-2 ოქტომბერს კიევის სამხრეთ ხიდზე და 3 ოქტომბერს ჩრდილოეთ ხიდზე რუსული დრონების დარტყმების ფონზე გაკეთდა; 3 ოქტომბრის ღამეს უკრაინაზე 157-მა დრონმა (შაჰედები, „ჰერბერები" და მანქანები-მაცდუნებლები) ისარტყმა, 12 ლოკაციაზე დაფიქსირდა ჩამოვარდნა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა მოწოდებული წყარო უკრაინულენობრივი მედიაა. სტატიები ჰიპოთეზის ცენტრში უკრაინული ჩინოვნიკის — პრეზიდენტის მრჩეველ „ფლეშის" — პოზიციას აყენებს და მას კიევის რუსული დრონული თავდასხმებისგან დაცვის კონტექსტში განიხილავს, მათ შორის გაფრთხილებით, რომ ხიდებთან სიახლოვესთან ერთად უკრაინული საჰაერო თავდაცვის აქტივებიც სამიზნე შეიძლება გახდეს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის ორი შეუსაბამობა ფიქსირდება: კიევის სამხრეთ ხიდზე 1-2 ოქტომბრის დარტყმების რაოდენობა — ერთი წყაროს მიხედვით სამჯერ, მეორეს მიხედვით ოთხჯერ; კიევის ჩრდილოეთ ხიდზე დარტყმის თარიღი — წყაროების უმეტესობა 3 ოქტომბერს ასახელებს, მაგრამ ერთი წყარო ამ ხიდზე 1 ოქტომბრის ღამის დარტყმას ასახელებს.
კონტექსტი
1-2 ოქტომბერს რუსულმა დრონებმა კიევის სამხრეთ ხიდი დააზარალეს — დაზიანდა გზის საფარი, ხიდის ერთი მხარდამჭერი, დამცავი ბარიერი და მეტროს დამცავი ბეტონის ფილა; ხიდი სრულად გადაიკეტა ავტოტრანსპორტისა და მეტროსთვის. 3 ოქტომბერს რუსულმა არმიამ ჩრდილოეთ ხიდი დაარტყა და გზის საფარი დააზარალა. ადრე პრეზიდენტ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ბელარუსის ტერიტორიიდან რუსული რეტრანსლატორები მოქმედებდა; ივნისის ბოლოსთვის ბელარუსის რეტრანსლატორები აღარ მუშაობდა, თუმცა სექტემბრიდან, სასაზღვრო დაცვის მონაცემებით, ისინი ისევ ჩართულია. 28 სექტემბერს ზელენსკიმ განაცხადა, რომ მასობრივი რუსული დრონული თავდასხმების დროს უკრაინული საჰაერო თავდაცვა დაახლოებით დრონების 70%-ს, ხოლო რეაქტიული დრონების 57%-ს ამხობს. 29 სექტემბერს მან აღნიშნა, რომ უკრაინაში რეაქტიული „შაჰედების" ჩამოსაგდები იარაღის პირველი პროტოტიპები გამოვლინდა. 2025 წლის შემოდგომაზე „ფლეშმა" განმარტა, რომ Mesh-ქსელით დრონის კონტროლი ნიშნავს, რომ მოდემი ერთდროულად გადამცემ პუნქტად და რეტრანსლატორად მოქმედებს.