ტრამპმა ხელი მოაწერა სანქციების კანონს რუსეთის წინააღმდეგ — ტარიფები რუსული ნავთობის მყიდველებისთვის
2026 წლის 19 სექტემბერს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ხელი მოაწერა ლინდსი გრემის სახელობის კანონს, რომელიც რუსეთისა და ირანის წინააღმდეგ სანქციებს ამკაცრებს. კანონი პრეზიდენტს აძლევს უფლებას, რუსული ნავთობისა და გაზის ხუთეულ უდიდეს მყიდველს ქვეყანაზე 100%-მდე დამატებითი ტარიფი დაუწესოს. კრემლი აცხადებს, რომ კანონი არ შეუწყობს ხელს უკრაინის კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებას.
მთავარი მომენტები
- 19 სექტემბერს დონალდ ტრამპმა ხელი მოაწერა გრემის კანონს რუსეთისა და ირანის წინააღმდეგ სანქციების შესახებ
- კანონი პრეზიდენტს აძლევს რუსული ნავთობისა და გაზის ხუთეულ უდიდეს მყიდველზე 100%-მდე ტარიფის დაწესების უფლებას
- ტარიფის სტატუქი შეიძლება იყოს 0%-ს ზემოთ და 100%-მდე — დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად ამცირებს ქვეყანა რუსულ შესყიდვებს
- ქვეყნების ჩამონათვალს ყოველ 180 დღეში განაახლებს აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენლის ოფიცი
- კანონის მომზადებისას განხილულ სიაში შედიოდნენ ჩინეთი, ინდოეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი და აზერბაიჯანი
- გრემის კანონი არ ნიშნავს ნავთობის ემბარგოს და არ გულისხმობს მაქსიმალური ტარიფების ავტომატურ დაწესებას
რატომ არის მნიშვნელოვანი
გრემის კანონი აშშ-ის პრეზიდენტს აძლევს ახალ, მოქნილ ინსტრუმენტს იმ ქვეყნებზე ზეწოლისთვის, რომლებიც რუსულ ენერგორესურსებს ყიდულობენ — პირდაპირი ემბარგოს გარეშე. ტარიფის სტატუქი შეიძლება მერყეობდეს 0%-ს ზემოთ და 100%-მდე, რაც ქვეყნებს მოტივაციას აძლევს შეამცირონ რუსული ნავთობის შესყიდვები. ჩინეთი, ინდოეთი, თურქეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი და აზერბაიჯანი, რომლებიც რუსული ნავთობის მნიშვნელოვანი მყიდველები არიან, შეიძლება ამ ზეწოლის ქვეშ მოექცნენ, რაც გლობალურ ენერგეტიკულ ნაკადებზე იმოქმედებს.
რა მოხდა
2026 წლის 19 სექტემბერს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ხელი მოაწერა ლინდსი გრემის სახელობის კანონს, რომელიც რუსეთისა და ირანის წინააღმდეგ სანქციებს ამკაცრებს. კანონის 113-ე სექცია პრეზიდენტს აძლევს უფლებას, რუსული ნავთობის ხუთეულ უდიდეს მყიდველ ქვეყანაზე 100%-მდე დამატებითი ტარიფი დააწესოს. ტარიფის ზუსტი სტატუქი დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად „მნიშვნელოვან ნაბიჯებს" გადადგამს ქვეყანა რუსული ნავთობის შესყიდვების შესამცირებლად. ქვეყნების ჩამონათვალს ყოველ 180 დღეში განაახლებს აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენლის ოფიცი სახელმწიფო დეპარტამენტთან და ენერგეტიკის სამინისტროსთან ერთად. კანონის მომზადებისას განხილულ სიაში შედიოდნენ ჩინეთი, ინდოეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი და აზერბაიჯანი. კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ კანონი არ შეუწყობს ხელს უკრაინის კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებას და რუსეთი უკვე მოერგო 30 000-ზე მეტ სანქციას.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია კანონის მნიშვნელობას არა მაქსიმალური ტარიფის სტატუქით, არამედ იმ მოქნილი ზეწოლის მექანიზმით ხსნის, რომელიც პრეზიდენტს ენერგეტიკულ მყიდველ ქვეყნებზე მოქმედების საშუალებას აძლევს. გამოცემები ექსპერტ მაქსიმ გარდუსის შეფასებას გამოყენებენ, რომელიც მიიჩნევს, რომ რუსული ნავთობის 1,5-2 მლნ ბარელი/დღეში ინდოეთის ბალანსიდან სრულად გამოდევნა ძალიან რთული იქნებოდა.
კონტექსტი
კანონს ეწოდა გვიანდელი რესპუბლიკელი სენატორის — ლინდსი გრემის სახელი. ტარიფის მექანიზმის საფუძველია კანონის 113-ე სექცია, რომელიც რუსული ნავთობის ხუთეულ უდიდეს მყიდველს ქვეყანას ეხება. ჩინურმა კომპანია Sinopec-მა შუა აღმოსავლეთიდან მიწოდების პრობლემების ფონზე რუსული ESPO ნავთობის შესყიდვები გაზარდა; რუსული ნავთობი ჩინეთში ისეთი მარშრუტებით მიეწოდება, რომლებიც ჰორმუზის სრუტეზე არ არის დამოკიდებული. ინდოეთის მთლიანი ნავთობის იმპორტი შემცირდა 4,17 მლნ ბარელამდე დღეში, მაშინ როცა რუსული ნავთობის იმპორტი მერყეობდა აგვისტოს 1,87 მლნ ბ/დ-დან ივლისის რეკორდულ 2,79 მლნ ბ/დ-მდე.