ევროპარლამენტი უკრაინის შეტევითი კიბერშესაძლებლობების გაძლიერებისკენ მოუწოდებს და რუსეთის წინააღმდეგ აქტიური შეკავებისკენ გადასვლას ითხოვს
15 სექტემბრის პლენარული სესიის შემდეგ მომზადებულ ანგარიშში ევროპარლამენტმა უკრაინის შეტევითი კიბერშესაძლებლობების გასაძლიერებლად დახმარების დაჩქარება მოითხოვა. დეპუტატებმა რუსეთი ევროპის უსაფრთხოებისა და დემოკრატიული მთლიანობის მთავარ გარე საფრთხედ მიიჩნიეს და კიდევ ერთხელ დაადასტურეს, რომ ის ტერორიზმის სპონსორი სახელმწიფოა. პარლამენტი ევროკავშირს „თავდაცვის რეჟიმიდან“ აქტიურ შეკავებაზე გადასვლისკენ მოუწოდებს და ENISA-ს ბიუჯეტის გაზრდას და მანდატის გაფართოებას მხარს უჭერს.
მთავარი მომენტები
- ევროპარლამენტმა 15 სექტემბრის პლენარული სესიის შემდეგ უკრაინის შეტევითი კიბერშესაძლებლობების გაძლიერებისთვის დახმარების დაჩქარება მოითხოვა
- მოხსენებაში რუსეთი ევროპის უსაფრთხოების მთავარ გარე საფრთხედ არის მოხსენიებული და კიდევ ერთხელ დადასტურდა, რომ ის ტერორიზმის სპონსორი სახელმწიფოა
- ევროპარლამენტი „თავდაცვის რეჟიმიდან“ აქტიურ შეკავებაზე გადასვლისკენ მოუწოდებს, მათ შორის მოსკოვის დესტაბილიზაციური მოქმედებების ლოჯისტიკური და ციფრული ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ შეტევითი ზომების სამართლებრივი და ოპერატიული მექანიზმების შეფასებით
- დეპუტატებმა მოუწოდეს ენერგეტიკისა და კავშირგაბმულობის მსგავსი კრიტიკული სისტემების ფიზიკური და კიბერსაბოტაჟის პრევენციის სტრატეგიების შემუშავებისკენ
- ევროპარლამენტმა ENISA-ს — ევროკავშირის კიბერუსაფრთხოების სააგენტოს — ბიუჯეტის გაზრდა და ოპერატიული მანდატის გაფართოება მხარი დაუჭირა
- ნატო-მ განაცხადა, რომ რუსეთის ჰიბრიდული თავდასხმების რაოდენობა ალიანსის წევრ ქვეყნებზე მნიშვნელოვნად გაზრდილია; გასულ წელს 200-ზე მეტი ასეთი ინციდენტი დაფიქსირდა
- 11 სექტემბერს საფრანგეთის ბურგუნდიის რეგიონში მდებარე კომუნამ ერთ კვირაში ასეულობით ათასი კიბერშეტევა განიცადა; შეტევების უმეტესობაში მოთხოვნები, სავარაუდოდ, რუსეთიდან იგზავნებოდა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ევროპარლამენტის ანგარიში შესაძლო პოლიტიკური ცვლილების სიგნალია: ევროკავშირმა შესაძლოა მხოლოდ თავდაცვითი ზომებიდან უკრაინის შეტევითი კიბერშესაძლებლობების აქტიური მხარდაჭერისკენ გადაინაცვლოს. ეს უკრაინისთვის დახმარების ჩარჩოს ტრადიციული სამხედრო დახმარების ფარგლებს გასცდება და კიბერსფეროში თანამშრომლობის ახალ ეტაპს გულისხმობს. ამავდროულად, დოკუმენტი ამაგრებს ევროკავშირის პოზიციას, რომლის მიხედვითაც რუსეთი ევროპის მთავარი გარე საფრთხე და ტერორიზმის სპონსორი სახელმწიფოა. პრაქტიკულ დონეზე, მოხსენება კონკრეტულ ინსტიტუციურ ცვლილებებს შესთავაზებს, მათ შორის ENISA-ს ბიუჯეტის ზრდას და მისი მანდატის გაფართოებას, რაც რეალურ დროში ინციდენტების კოორდინაციას, ადრეული გაფრთხილების სისტემებს და საფრთხეების შესახებ ინფორმაციის გაცვლას გააძლიერებს.
რა მოხდა
15 სექტემბრის პლენარული სესიის შემდეგ გამოქვეყნებულ ანგარიშში ევროპარლამენტმა რამდენიმე მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია ჩამოაყალიბა. პირველ რიგში, პარლამენტმა მოუწოდა უკრაინისთვის ისეთი დახმარების დაჩქარებისკენ, რომელიც მის შეტევით კიბერშესაძლებლობებს გააძლიერებს. მეორე, ანგარიშში რუსეთი ევროპის უსაფრთხოებისა და დემოკრატიული მთლიანობის მთავარ გარე საფრთხედ არის დასახელებული, ხოლო პარლამენტმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ რუსეთი ტერორიზმის სპონსორი სახელმწიფოა. მესამე, ევროპარლამენტი ევროკავშირს „თავდაცვის რეჟიმიდან“ აქტიურ შეკავებაზე გადასვლისკენ მოუწოდებს — კერძოდ, მოსკოვის დესტაბილიზაციური მოქმედებების ლოჯისტიკური და ციფრული ინფრასტრუქტურის წინააღმდეგ შეტევითი ზომების სამართლებრივი და ოპერატიული მექანიზმების შეფასების გზით. გარდა ამისა, დეპუტატებმა ენერგეტიკისა და კავშირგაბმულობის მსგავსი კრიტიკული სისტემების ფიზიკური და კიბერსაბოტაჟის პრევენციის სტრატეგიების შემუშავების აუცილებლობაზე ისაუბრეს. ინსტიტუციურ დონეზე, პარლამენტმა მხარი დაუჭირა ევროკავშირის კიბერუსაფრთხოების სააგენტოს (ENISA) ბიუჯეტის გაზრდას და მისი ოპერატიული მანდატის გაფართოებას, რაც რეალურ დროში ინციდენტების კოორდინაციას, ადრეული გაფრთხილების სისტემებს და საფრთხეების შესახებ ინფორმაციის გაცვლას გააძლიერებს. ევროპარლამენტმა ასევე გამოყო ის ქვეყნები — უკრაინა, მოლდოვა, სომხეთი, საქართველო და დასავლეთ ბალკანეთის ქვეყნები — რომლებიც რუსეთისა და ჩინეთის ინფორმაციული ოპერაციების მთავარ სამიზნეს წარმოადგენს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ორივე უკრაინულენოვანი მედია, რომელმაც ანგარიში გაშუქა, ანგარიშის მთავარ აქცენტად იმას ხდის, რომ ევროპარლამენტი უკრაინას კიბერშეტევების განხორციელებაში დახმარებისკენ მოუწოდებს, ანუ ამ ნაბიჯს, პირველ რიგში, უშუალო მხარდაჭერად წარმოაჩენს. უკრაინა სახელდებული ბენეფიციარია, რომელსაც დაჩქარებული დახმარება უნდა მიეღოს. რუსული ჰიბრიდული საფრთხეები ამ კონტექსტში ფონად არის წარმოდგენილი — როგორც მიზეზი, რაც ევროკავშირის პოლიტიკის ამ ცვლილებას განაპირობებს.
კონტექსტი
ნატო-მ უკვე განაცხადა, რომ რუსეთის ჰიბრიდული თავდასხმების რაოდენობა ალიანსის წევრ ქვეყნებზე მნიშვნელოვნად გაიზარდა — გასულ წელს 200-ზე მეტი ასეთი ინციდენტი დაფიქსირდა. ჰიბრიდული საფრთხეების მატების კონკრეტულ მაგალითად საფრანგეთის ბურგუნდიის რეგიონში მდებარე ერთი კომუნის შემთხვევა გამოიყენება: 11 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ერთ კვირაში ასეულობით ათასი კიბერშეტევა განიცადა, ხოლო შეტევების უმეტესობაში მოთხოვნები, სავარაუდოდ, რუსეთიდან იგზავნებოდა. ევროპარლამენტმა ასევე გამოყო ის ქვეყნები, რომლებიც რუსეთისა და ჩინეთის ინფორმაციული ოპერაციების მთავარ სამიზნეს წარმოადგენს — უკრაინა, მოლდოვა, სომხეთი, საქართველო და დასავლეთ ბალკანეთის ქვეყნები. ეს ფონი ხსნის, რატომ ითხოვს პარლამენტი არა მხოლოდ თავდაცვითი, არამედ აქტიური შეკავების მექანიზმების შემუშავებას.