ცაჰკნა: რუსეთი უკვე საფრთხეს უქმნის მთელ ევროპას; იაჰოდინში სამგზავრო მატარებელი დაზარალდა
ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი მარგუს ცაჰკნა 13 სექტემბერს კიევში უკრაინელ კოლეგა ანდრიი სიბიჰას შეხვდა. იმავე დღეს რუსულმა დრონმა პოლონეთის საზღვრიდან ორ კილომეტრში მდებარე იაჰოდინის სადგურზე სამგზავრო მატარებლის ლოკომოტივი დაარტყა. ცაჰკნამ X-ზე განაცხადა, რომ რუსეთი უკვე საფრთხეს უქმნის მთელ ევროპას, და უკრაინის თავდაცვის დახმარება მთელი ევროპის უსაფრთხოებაში ინვესტიციად შეაფასა.
მთავარი მომენტები
- 13 სექტემბერს კიევში უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა ესტონელ კოლეგა მარგუს ცაჰკნას შეხვდა.
- ცაჰკნა სამი დღის განმავლობაში იმყოფებოდა უკრაინაში, სადაც საჰაერო განგაში დღე-ღამის განმავლობაში ირთვებოდა.
- 13 სექტემბერს რუსულმა დრონმა პოლონეთის საზღვრიდან დაახლოებით 2 კმ-ში, იაჰოდინის სადგურზე სამგზავრო მატარებლის ლოკომოტივი დააზარალა.
- ცაჰკნამ განაცხადა, რომ რუსეთი უკვე საფრთხეს უქმნის მთელ ევროპას და მოიხსენია საბოტაჟი, კიბერშეტევები, ევროპულ ლოჯისტიკურ ჯაჭვებში ასაფეთქებელი მოწყობილობების ჩანასახები, პროვოკაციები და დეზინფორმაცია.
- მან უკრაინის საჰაერო თავდაცვის გადაუდებელ გაძლიერებას, სამხედრო დახმარებას, მტრის ტერიტორიის სიღრმეში დარტყმის შესაძლებლობას და რუსეთის შემოსავლების შემცირებას მოუწოდა.
- შეხვედრაზე განხილული იყო გაყინული რუსული აქტივების გამოყენება, სანქციების გამკაცრება, უკრაინის ენერგოსისტემის მდგრაობის გაძლიერება და ტალინში 2027 წლის აღდგენის კონფერენციისთვის მზადება.
- წყაროები ერთმანეთს ეთანხმებიან, რომ იაჰოდინში დარტყმამდე ცოტა ხნით ადრე ევროპელი პოლიტიკოსებისა და ყოფილი ლიდერების მატარებელი იმყოფებოდა სადგურზე, მაგრამ ერთმანეთს ეთანხმებიან, რომელი მატარებელი და ვინ იყო კონკრეტულად დარტყმის მომენტში.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ევროკავშირის წევრი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ღიად დააფიქსირა, რომ რუსეთი უკვე საფრთხეს უქმნის მთელ ევროპას და არა მხოლოდ უკრაინას — ეს პოზიცია სანქციების, გაყინული რუსული აქტივების გამოყენებისა და უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების შესახებ დისკუსიებს პირდაპირ ეხმიანება. ცაჰკნას ვიზიტი და განცხადებები დაემთხვა იაჰოდინის სადგურზე რუსულ დრონულ დარტყმას, რა�მაც მის „საფრთხე ევროპისთვის" მესიჯს დამატებითი პოლიტიკური წონა შეჰმატა.
რა მოხდა
13 სექტემბერს კიევში უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა შეხვდა ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ მარგუს ცაჰკნას, რომელიც სამდღიანი ვიზიტით იმყოფებოდა უკრაინაში. მოლაპარაკებებში განხილული იყო ბრძოლის ველის ვითარება, უკრაინის საჰაერო თავდაცვის გაძლიერება, თავდაცვის თანამშრომლობის გაფართოება, გაყინული რუსული აქტივების გამოყენება, სანქციების შემდგომი გამკაცრება, ესტონეთის მხარდაჭერა უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის, თანამშრომლობა NB8-ის ფორმატის ფარგლებში, უკრაინის ენერგოსისტემის მდგრაობის გაძლიერება და ტალინში 2027 წლისთვის დაგეგმილი აღდგენის კონფერენციისთვის მზადება.
იმავე დღეს რუსულმა დრონმა ვოლინის ოლქში, პოლონეთის საზღვრიდან დაახლოებით ორ კილომეტრში მდებარე იაჰოდინის სადგურზე სამგზავრო მატარებლის ლოკომოტივი დააზარალა. მატარებელი კიევიდან ვარშავაში მიდიოდა. ცაჰკნამ X-ზე დაწერა, რომ რუსეთი უკვე საფრთხეს უქმნის მთელ ევროპას და რომ იაჰოდინთან დარტყმამ ტერორი პირდაპირ ევროკავშირისა და ნატოს კარიბჭესთან მიიტანა. მისი თქმით, მისი გუნდის წევრები ცოტა ხნით ადრე გადასულიყვნენ საზღვარზე იაჰოდინის გამშვებ პუნქტზე.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ვერ თანხმდებიან, რომელი მატარებელი და რომელი მგზავრები იმყოფებოდნენ იაჰოდინის სადგურზე რუსული დარტყმის მომენტში. ერთი ვერსიით, დარტყმამდე ცოტა ხნით ადრე სადგურზე იყო დიპლომატიური მატარებელი, რომელშიც ევროკავშირის რამდენიმე წევრი ქვეყნის უსაფრთხოების მრჩევლები და ყოფილი ევროპელი ლიდერები ისხდნენ, მათ შორის ყოფილი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი ბორის ჯონსონი. გერმანული გამოცემა Der Spiegel-ი წერდა, რომ დარტყმის დროს მატარებელში იმყოფებოდნენ გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცის მრჩეველი გიუნტერ ზაუტერი და ბორის ჯონსონი. უკრაინის რკინიგზამ (Ukrzaliznytsia) კი განმარტა, რომ ევროპელი წარმომადგენლების მატარებელი პოლონეთში დარტყმამდე ერთი საათით ადრე გადასულიყო, ხოლო დარტყმის მომენტში იაჰოდინში სხვა მატარებელი იდგა, რომელშიც ყოფილი CIA-ის დირექტორი დევიდ პეტრეუსი იმყოფებოდა.
კონტექსტი
ესტონეთი ამჟამად NB8-ის (ჩრდილოეთისა და ბალტიისპირეთის ქვეყნების ფორმატის) თავმჯდომარეა. ამავე სექტემბერში მედია წერდა, რომ ესტონეთმა უკრაინისთვის საავიაციო საბრძოლო მასალისთვის დაახლოებით 70 მილიონი ევრო წინასწარ გადაიხადა, მაგრამ ხარისხის შეუსაბამობის გამო მათი მიწოდება ვერ მოხერხდა. ამის შემდეგ ესტონეთის თავდაცვის მინისტრმა ჰანო პევკურმა თანამდებობა დატოვა, მიუხედავად იმისა, რომ კონტრაქტებს არ წაუკითხავს, პოლიტიკური პასუხისმგებლობის აღიარება მიიჩნია სწორად.