გერმანიის კანცლერი მერცი კიევში ჩავიდა და €1.3 მილიარდზე მეტის მხარდაჭერის პაკეტი გამოაცხადა
გერმანიის ფედერალური კანცლერი ფრიდრიხ მერცი 4 ოქტომბერს, კვირას, სპეციალური მატარებლით კიევში ჩავიდა წინასწარ გამოუცხადებელი სოლიდარობის ვიზიტით. მას თან ახლდა ეკონომიკის მინისტრი კატერინა რაიხე და თავდაცვისა და ენერგეტიკის სექტორის დაახლოებით ათი ბიზნესლიდერი. პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან ერთად მან დაღუპული უკრაინელი მებრძოლების ხსოვნა მიაგიარა მაიდან ნეზალეჟნოსტზე, ეწვია მოსკოვის დრონის დარტყმით დაზარალებულ უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის შენოვანას და პუტინს მოუწოდა, შეაჩეროს ომი და დაუბრუნდეს მოლაპარაკებებს. ვიზიტზე გამოცხადდა 1.3 მილიარდ ევროზე მეტის მოცულობის გერმანული მხარდაჭერის ახალი პაკეტი და გაფორმდა 15 შეთანხმება და დოკუმენტი, რომელთა საერთო ღირებულება 8.5 მილიარდ ევროს აღემატება.
მთავარი მომენტები
- გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა 4 ოქტომბერს, კვირას, სპეციალური მატარებლით კიევში წინასწარ გამოუცხადებელი ვიზიტი განახორციელა.
- ვიზიტზე გამოცხადდა 1.3 მილიარდ ევროზე მეტის ახალი გერმანული მხარდაჭერის პაკეტი: დაახლოებით 1 მილიარდი ევრო სამხედრო დახმარებისთვის და დაახლოებით 350 მილიონი ევრო ენერგეტიკული სექტორისთვის ზამთრისთვის.
- უკრაინასა და გერმანიას შორის გაფორმდა 15 შეთანხმება და დოკუმენტი უსაფრთხოების, თავდაცვის წარმოებისა და შესყიდვების სფეროში, საერთო ღირებულებით 8.5 მილიარდ ევროზე მეტი.
- მერცმა და ზელენსკიმ მოინახულეს 28 სექტემბრის რუსული დრონის დარტყმით დაზარალებული უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის შენოვანა, სადაც კანცლერმა პუტინს მოუწოდა ომის შეწყვეტისკენ.
- 4 ოქტომბერს კიევში რუსულმა დრონმა დააზიანა ჩრდილოეთის ხიდი დნეპრზე, ვიზიტის განმავლობაში კი რამდენჯერმე გაისმა საჰაერო განგაშის სიგნალი.
- გერმანია საფრანგეთთან და დიდ ბრიტანეთთან ერთად ზამთარში ბერლინში „ნებამოსილთა კოალიციის" შეხვედრას უმასპინძლებს უკრაინისთვის დახმარების შესათანხმებლად.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
მერცის ვიზიტი ცხადს ხდის, რომ გერმანია უკრაინის მთავარ სტრატეგიულ მხარდამჭერად რჩება — როგორც პოლიტიკური სიგნალებით (პუტინისადმი პირდაპირი მიმართვა, რუსული მუქარის უგულებელყოფა), ასევე კონკრეტული დაფინანსებით. 1.3 მილიარდ ევროზე მეტის პაკეტი და 8.5 მილიარდ ევროს ღირებულების 15 შეთანხმება სამხედრო, ენერგეტიკულ და სამრეწველო სფეროებში უკრაინას უმნიშვნელო რესურსს აძლევს ზამთრისთვის მოსამზადებლად და რუსული დრონების წინააღმდეგ საბრძოლველად. ბერლინში დაგეგმილი „ნებამოსილთა კოალიციის" შეხვედრა კი ევროპული კოორდინაციის ახალ ეტაპზე მიუთითებს.
რა მოხდა
გერმანიის ფედერალური კანცლერი ფრიდრიხ მერცი 4 ოქტომბერს, კვირას, კიევში ჩავიდა წინასწარ გამოუცხადებელი ვიზიტით, სპეციალური მატარებლით. მას თან ახლდნენ ეკონომიკის მინისტრი კატერინა რაიხე და თავდაცვისა და ენერგეტიკის სფეროს დაახლოებით ათი ბიზნესლიდერი, მათ შორის Siemens Energy-ის, Hensoldt-ის, Diehl Defence-ისა და Quantum Systems-ის წარმომადგენლები.
ჩასვლისთანავე მერცმა განაცხადა: „თუ რუსეთი არ შეჩერდება, მისი საომარი მანქანა საბოლოოდ ჩვენს წინააღმდეგ მობრუნდება". მან და პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკიმ მაიდან ნეზალეჟნოსტზე დაღუპული უკრაინელი მებრძოლების ხსოვნა მიაგიარეს. შემდეგ მათ მოინახულეს უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის შენოვანა, რომელიც 28 სექტემბრის რუსული დრონის დარტყმისგან დაზიანდა — იმ დარტყმამ ორი ადამიანი იმსხვერპლა და შვიდი დაშავდა. იქ მერცმა ვლადიმირ პუტინს მოუწოდა, შეაჩეროს ომი და დაუბრუნდეს მოლაპარაკებებს.
ვიზიტის ფარგლებში გერმანიამ გამოაცხადა 1.3 მილიარდ ევროზე მეტის მოცულობის ახალი მხარდაჭერის პაკეტი, რომელიც მოიცავს დაახლოებით 1 მილიარდ ევროს სამხედრო დახმარებისთვის (მათ შორის რეაქტიული „შაჰედების" წინააღმდეგ გადამჭერი დრონების ერთობლივი წარმოება, საბრძოლო დრონები, თანამგზავრული ტექნოლოგიები და შორი მოქმედების იარაღი) და დაახლოებით 350 მილიონ ევროს ენერგეტიკული სექტორისთვის (გენერატორები, ტრანსფორმატორული ქვესადგურები, სარემონტო სამუშაოები). უკრაინასა და გერმანიას შორის გაფორმდა 15 შეთანხმება და დოკუმენტი უსაფრთხოების, თავდაცვის წარმოების, შესყიდვებისა და ერთობლივი პროექტების შესახებ, რომელთა საერთო ღირებულება 8.5 მილიარდ ევროს აღემატება.
მთელი დღის განმავლობაში კიევში რუსული თავდასხმების გამო რამდენჯერმე გაისმა საჰაერო განგაშის სიგნალი, ხოლო დილით რუსულმა დრონმა დააზიანა ჩრდილოეთის ხიდი დნეპრის მდინარეზე.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ხაზს უსვამს ვიზიტის სიმბოლურ მნიშვნელობას — მერცის ჩასვლას რუსული მუქარის ფონზე, დაღუპულთა ხსოვნისადმი პატივის მიგებას და პუტინისადმი პირდაპირ მიმართვას აკადემიის ნანგრევებთან. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა კონკრეტულ შედეგებს: 1.3 მილიარდ ევროზე მეტის პაკეტს, 8.5 მილიარდ ევროს ღირებულების 15 შეთანხმებას, დრონებთან ბრძოლის შესახებ ცალკე შეთანხმებას, IRIS-T-ის, HENSOLDT-ის, Quantum Systems-ის, Siemens Energy-ის, Ukrenergo-სა და Naftogaz-ის მემორანდუმებს, ასევე ბერლინში „ნებამოსილთა კოალიციის" დაგეგმილ შეხვედრას. უკრაინული ჟურნალისტიკა ასევე ხაზს უსვამს უკრაინის როლს, როგორც თანაბარი პარტნიორისა და სამრეწველო თანამშრომლობის მონაწილისა („Drone Deal", გერმანიაში უკრაინული წარმოების ლოკალიზაცია, შორი მოქმედების იარაღის ერთობლივი შემუშავება). ენერგეტიკულ სფეროში განსაკუთრებით ხაზგასასმელია ენერგიის მინისტრ დენის შმიჰალის განცხადებები ენერგიის მხარდაჭერის ფონდისთვის 557 მილიონ ევროზე მეტის გამოყოფის, ჩერნობილის სახურავის აღდგენისთვის 50 მილიონი ევროს და ბიზნეს ფორუმზე გაფორმებული ენერგეტიკული შეთანხმებების 155 მილიონ ევროზე მეტი პორტფელის შესახებ.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
გერმანული, ფრანგული, აზერბაიჯანული, კატარული, ამერიკული და ჰონგ-კონგური მედია ვიზიტს ევროპული უსაფრთხოების ფართო კონტექსტში განიხილავს. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება მერცის ფრაზაზე „თუ რუსეთი არ შეჩერდება, მისი საომარი მანქანა საბოლოოდ ჩვენს წინააღმდეგ მობრუნდება" და მის მოწოდებაზე მოლაპარაკებების შესახებ იარაღის დუმვის შემდეგ. საერთაშორისო გამოცემები ხაზს უსვამს ვიზიტის მოულოდნელ ხასიათს, მინისტრ რაიხესა და Siemens Energy-ის, Hensoldt-ის, Diehl Defence-ის, Quantum Systems-ის ხელმძღვანელების თანხლებას, ასევე პაკეტს ძირითადად სამხედრო მაჩვენებლებით (1 მილიარდი ევრო სამხედრული, 350 მილიონი ევრო ენერგეტიკული). რამდენიმე საერთაშორისო რეპორტაჟი ფოკუსირებულია მერცის მოთხოვნაზე უკრაინაში რეფორმების გატარების შესახებ (კანონის უზენაესობა, ანტიკორუფცია), რაც ევროკავშირში გაწევრიანებასთანაა დაკავშირებული, მათ შორის ასოცირებული წევრობის ფორმატის იდეის ჩათვლით. აზერბაიჯანული, კატარული და ფრანგული მედია ხაზს უსვამს გეოპოლიტიკურ სიგნალს — რუსული მუქარის უგულებელყოფას, რუსეთ-უკრაინის ომის გავლენას მთელ ევროპაზე და ბერლინში „ნებამოსილთა კოალიციის" დაგეგმილ შეხვედრას.
სად განსხვავდება გაშუქება
მთავარი განსხვავება შეტანილი პაკეტის მოცულობის ინტერპრეტაციაშია: ზოგიერთი საერთაშორისო სააგენტო (Reuters-ის წინასწარი ცნობების საფუძველზე) მოიხსენიებს მხოლოდ სამხედრულ კომპონენტს — 1 მილიარდ ევროზე მეტს, ხოლო უკრაინული და ზოგიერთი საერთაშორისო წყარო ერთობლივ პრესკონფერენციაზე ზელენსკისა და მერცის მიერ გამოცხადებულ საერთო პაკეტს ასახელებს — 1.3 მილიარდ ევროზე მეტს (1 მილიარდი სამხედრული + 350 მილიონი ენერგეტიკული). მეორე განსხვავება ენერგიის მინისტრ დენის შმიჰალის ციტირებებშია: ზოგიერთი წყარო მიუთითებს, რომ გერმანია ენერგიის მხარდაჭერის ფონდს 557 მილიონ ევროზე მეტს გამოუყოფს, ხოლო საერთო გერმანული წვლილი 800 მილიონ ევროს გადააჭარბებს, ერთი ვერსია კი 250 მილიონ ევროს ასახელებს.
კონტექსტი
ვიზიტამდე რუსეთმა გააძლიერა შორი მოქმედების დრონებითა და რაკეტებით თავდასხმები უკრაინულ ქალაქებზე, მათ შორის 28 სექტემბრის დრონის დარტყმა კიევში მეცნიერებათა აკადემიის შენოვანაზე, რომელმაც ორი ადამიანი იმსხვერპლა და შვიდი დაშავდა, ასევე 4 ოქტომბრის დარტყმა ჩრდილოეთის ხიდზე. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ვიზიტამდე უცხოელ მოქალაქეებს და დიპლომატებს უკრაინის დატოვებისკენ მოუწოდა, გაფრთხილებით შემდგომი დარტყმების შესახებ. გერმანია 2022 წლის თებერვლის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან უკრაინის ერთ-ერთი უდიდესი ორმხრივი მხარდამჭერია, რომელმაც ამ პერიოდში ათეულობით მილიარდი ევროს ოდენობის სამოქალაქო და სამხედრო დახმარება გამოყო.