რუსეთმა კიევის და ბორისპილის აეროპორტებს მიზანმიმართულად დაარტყა — ზელენსკი
5 სექტემბრის ღამეს რუსეთმა უკრაინის რამდენიმე ოლქზე, მათ შორის კიევსა და კიევის ოლქზე, დრონებით შეტევა განახორციელა. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ რუსეთი პირველად დიდი ხნის განმავლობაში მიზანმიმართულად დაარტყა კიევის (ჟულიანი) და ბორისპილის აეროპორტებს და ეს შეტევა ამერიკულ დიპლომატიასა და აშშ-ის დელეგაციის მოსალოდნელ ვიზიტთან დაკავშირა. ბორისპილში 9-სართულიანი საცხოვრებელი სახლი ნაწილობრივ დაინგრა, ორი ქალი დაშავდა, 15 მცხოვრები ევაკუირებულია. კამიანსკეში სამოქალაქო საწარმოზე დარტყმას, ზელენსკის თქმით, 4 ადამიანი ემსხვერპლა, 5 კი დაშავდა (ერთ-ერთი წყაროთი — 5 დაღუპული).
მთავარი მომენტები
- 5 სექტემბრის ღამეს რუსეთმა კიევის (ჟულიანი) და ბორისპილის აეროპორტებს მიზანმიმართული დარტყმები მიაყენა — ზელენსკის თქმით, ეს პირველად მოხდა დიდი ხნის განმავლობაში.
- ზელენსკიმ შეტევა შეაფასა როგორც „რუსულ-ირანული შაჰედები ამერიკული დიპლომატიის საპასუხოდ" და აშშ-ის დელეგაციის ლიანდაგზე ჩამოფრენის შესაძლო გეგმას დაუკავშირა.
- ბორისპილში 9-სართულიანი საცხოვრებელი სახლი ნაწილობრივ დაინგრა, სახურავი და მე-9 სართულის კონსტრუქციები დაზიანდა.
- ბორისპილში ორი ქალი დაშავდა (აკუსტიკური ტრავმა, გულმკერდის დახურული ტრავმა), 15 მცხოვრები მაშველებმა ევაკუირეს.
- კამიანსკეში (დნიპროპეტროვსკის ოლქი) სამოქალაქო საწარმოზე დარტყმას, ზელენსკის ცნობით, 4 ადამიანი ემსხვერპლა, 5 დაშავდა (ერთი წყაროთი — 5 დაღუპული).
- კიევის ოლქში სამ რაიონში — ბუჩანსკიში, ბორისპილში და ობუხივში — ფიქსირდებოდა ხანძრები; ბუჩანსკის რაიონში მეხანძრეებზე მუშაობისას მეორე დარტყმა მიაყენეს მეზობელ სასაწყობო შენობას.
- აშშ-ის სპეცწარმომადგენლები სტივ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი 5 სექტემბერს მოსკოვს, 6 სექტემბერს კი კიევს უნდა ეწვიათ.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსეთმა პირველად დიდი ხნის განმავლობაში მიზანმიმართულად დაარტყა უკრაინის დედაქალაქის რეგიონის ორ სამოქალაქო აეროპორტს, რაც სამოქალაქო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურაზე შეტევების ესკალაციაზე მიუთითებს. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ ეს დარტყმები პირდაპირ ამერიკულ დიპლომატიას და აშშ-ის დელეგაციის მოსალოდნელ ვიზიტს დაუკავშირა, რაც შეტევის დიპლომატიურ კონტექსტს ხაზს უსვამს. ბორისპილში საცხოვრებელი კორპუსის ნგრევამ მსხვერპლი და ევაკუაცია გამოიწვია უკრაინის ერთ-ერთი მთავარი საერთაშორისო აეროპორტის სიახლოვეს. ღამის განმავლობაში მინიმუმ რვა ოლქში განხორციელდა დარტყმები, რაც მრავალღერძიან შეტევაზე მეტყველებს. ყველაფერი ეს აშშ-ს შუამავლობით მიმდინარე მოლაპარაკებების ფონზე ხდება.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები სამ საკითხზე ერთმანეთს ეწინააღმდეგებიან. კამიანსკეში (დნიპროპეტროვსკის ოლქი) სამოქალაქო საწარმოზე დარტყმის მსხვერპლთა რაოდენობასთან დაკავშირებით: ზელენსკის ცნობით 4 დაღუპული და 5 დაშავებულია, ერთ-ერთი წყაროთი კი 5 დაღუპულია მოხსენიებული. დროებითი შეთანხმების/სიჩუმის რეჟიმის სტატუსთან დაკავშირებით: „უკრაინსკა პრავდა" წერდა, რომ უკრაინის თავდაცვის ძალებს 5-დან 8 სექტემბრამდე სიჩუმის რეჟიმის დაცვის ბრძანება ჰქონდათ, სუსპილნეს წყაროები ფრონტზე ცეცხლის შეწყვეტას უარყოფდნენ, ხოლო გენშტაბი აცხადებდა, რომ საბრძოლო ოპერაციები სრული მოცულობით გრძელდება. რუსეთის მხრიდან კიევზე დარტყმების შეჩერებასთან დაკავშირებით: კრემლის პრესსპიკერმა პესკოვმა განაცხადა, რომ პუტინმა ამერიკელი ელჩების ვიზიტთან დაკავშირებით სამი დღით კიევზე დარტყმები შეაჩერა, მაგრამ იმავე პერიოდში რუსული დარტყმები კიევსა და კიევის ოლქზე გრძელდებოდა.
კონტექსტი
აშშ-ის სპეცწარმომადგენლები სტივ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი 5 სექტემბერს მოსკოვს, 6 სექტემბერს კი კიევს უნდა ეწვიათ ომის დასასრულებლად მოლაპარაკებების მიზნით. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა ამერიკული დელეგაციის ვიზიტის დროს რუსეთის ტერიტორიაზე ავიადარტყმებს არ განახორციელებდა და რუსეთსაც სარკისებური თავშეკავებისკენ მოუწოდა. 1 სექტემბერს ზელენსკიმ ავიაკომპანიებს აუწყა, რომ რუსეთის საჰაერო სივრცე საშიში ხდებოდა; უკრაინამ ამავე შესახებ ICAO-ს ოფიციალურად აცნობა. უკრაინის თავდაცვის ძალებმა 5-დან 8 სექტემბრამდე სიჩუმის რეჟიმის დაცვის ბრძანება მიიღეს, თუმცა რუსეთთან შეთანხმება არ ყოფილა. „The New York Times"-ის ცნობით, ამერიკელი მოლაპარაკები რამდენიმე კვირის განმავლობაში მოითხოვდნენ, რომ უკრაინას მოსკოვსა და რუსეთის ენერგეტიკულ ობიექტებზე დრონებით შეტევები დროებით შეეჩერებინა, ხოლო რუსეთს კიევზე რაკეტული დარტყმები. „Bloomberg"-ის ცნობით, კრემლს მოლაპარაკებების მიმართ ძალიან დაბალი მოლოდინი ჰქონდა. 4 სექტემბერს კიევის სოლომიანსკის რაიონში ადრენალური რუსული დრონის დარტყმამ ჟულიანის აეროპორტთან ახლოს ხანძარი გამოიწვია; დეპუტატ ოლექსი ჰონჩარენკოს თქმით, დრონმა ჟულიანის აეროპორტში თვითმფრინავს დაარტყა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ პასუხისმგებლობა მრავალ უკრაინულ ოლქში „მეტალურგიული კომბინატების, ლოგისტიკური ცენტრების და ელექტროქვესადგურების" დარტყმებზე აიღო.