ზელენსკიმ საბ-ის დეპარტამენტის უფროსი ოლეგ ხრამოვი გაათავისუფლა

რატომ არის მნიშვნელოვანი

საბ-ის უფროსი ჩინოვნიკის გათავისუფლება პირდაპირ უკავშირდება კიევში უკრაინის ორ სახელმწიფო უშიშროების სტრუქტურას — გურ-სა და საბ-ს — შორის შეიარაღებულ შეტაკებას, რაც სერიოზულ კითხვებს აჩენს უწყებათშორის კოორდინაციის, მეთაურთა ანგარიშვალდებულებისა და უკრაინის შეიარაღებული ძალების სხვადასხვა ერთეულის მიერ ქვეყნის შიგნით ძალის გამოყენების შესახებ. ინციდენტი ეხება რუსეთის წინააღმდეგ მებრძოლი რუსეთის ნატონალური კორპუსის მებრძოლს და ფედერალური უშიშროების სამსახურთან კავშირის ბრალდებებს, რაც რუსული ოპოზიციური მებრძოლების მიმართ უკრაინის პოზიციას ართულებს. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ ნულოვანი ტოლერანტობის სიგნალი გაგზავნა და განაცხადა, რომ სპეციალური სამსახურების ხელმძღვანელების მიმართ შემდგომი კადრული გადაწყვეტილებები მოჰყვება.

რა მოხდა

2 სექტემბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განკარგულებით № 868/2026 სახელმწიფო საიდუმლოების დაცვისა და ლიცენზირების დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობიდან გაათავისუფლა ოლეგ ვიტალის ძე ხრამოვი, რომელიც ამ პოზიციას 2023 წლის მარტიდან იკავებდა. განკარგულება პრეზიდენტის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა, თუმცა გათავისუფლების მიზეზი მასში არ ყოფილა მითითებული.

გადაწყვეტილებამ კიევში გურ-ისა და საბ-ის თანამშრომლებს შორის შეიარაღებული შეტაკების ფონი შექმნა. 1 სექტემბერს რუსეთის ნატონალურმა კორპუსმა (РДК/RDK) განაცხადა, რომ მისი საბრძოლო მუშაობის მოადგილე სტეპან კაპლუნოვი შენობის ეზოში უცნობმა პირებმა გაიტაცეს. შემდეგ, 2 სექტემბერს დილით, სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ინფორმაცია კიევის დნიპრის რაიონში გურ-სა და საბ-ს ჩარევით მომხდარ შეტაკებაზე, რომელიც კაპლუნოვის გაუჩინარებას უკავშირდებოდა. «უკრაინსკა პრავდას» ცნობით, კონფლიქტის შედეგად გურ-ის სამი თანამშრომელი დაშავდა.

საბ-მ და გურ-მა ერთობლივად განაცხადეს, რომ აღკვეთეს ტერორისტული აქტი, რომელიც, მათი ინფორმაციით, რუსეთის ფედერალური უშიშროების სამსახურმა უკრაინაში ჩამოსული რუსული ოპოზიციური მოძრაობის ლიდერის წინააღმდეგ მოამზადა. შეტაკების ადგილზე სახელმწიფო საგამოძიებო ბიუროს (ДБР/DBR) თანამშრომლები და საბ-ის «ალფა» სპეციალური დანაყოფის უფროსი მივიდნენ, ხოლო გენერალური პროკურატურამ სამართალდამცავების მიმართ მუქარისა და თავდასხმის ფაქტზე წინასწარი გამოძიება დაიწყო.

კაპლუნოვი საბ-ის ბრალდებებს ფედერალურ უშიშროების სამსახურთან კავშირის შესახებ გამორიცხავდა. გურ-ის «თიმურის სპეციალური დანაყოფის» მეთაურმა, რომელშიც რუსეთის ნატონალური კორპუსი შედის, განაცხადა, რომ მისი საბრძოლო მეთაური «ფართო დღისით» საბ-ის თანამშრომლებმა გაიტაცეს და ოფიციალური ბრალდების გარეშე აკავებენ.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები ერთმანეთს ერთვება იმაზე, თუ რა მოხდა სტეპან კაპლუნოვთან და ვინ დაიწყო შეიარაღებული შეტაკება. რუსეთის ნატონალური კორპუსი და გურ-ის «თიმურის» დანაყოფის მეთაური კაპლუნოვს საბ-ის თანამშრომლების მიერ «ფართო დღისით» გატაცებულად და ბრალდების გარეშე დაკავებულად ახასიათებენ, ხოლო კაპლუნოვი ფედერალურ უშიშროების სამსახურთან კავშირის შესახებ საბ-ის ბრალდებებს უარყოფს. საბ-ი კი ინციდენტს თავის საგამოძიებო-ოპერატიულ ჯგუფზე შეიარაღებულ თავდასხმად ახასიათებს, რომელიც რუსეთის ფედერალური უშიშროების სამსახურის მიერ, სავარაუდოდ, მომზადებულ ტერორისტულ აქტთან დაკავშირებული საგამოძიებო მოქმედებების დროს მოხდა, და აცხადებს, რომ თავდამსხმელები — თავდაცვის ძალების ერთ-ერთი ერთეულის წევრები — დააკავეს.

განსხვავდებიან ასევე დეტალები ინციდენტის მსხვერპლის შესახებ. «უკრაინსკა პრავდა» სამი გურ-ის თანამშრომლის დაშავებას აცხადებს, ხოლო სხვა სტატიები შეიარაღებულ შეტაკებასა და საბ-ის საგამოძიებო ჯგუფზე თავდასხმას აღწერენ, თუმცა დაშავებულთა რაოდენობას არ კონკრეტებენ.

გათავისუფლების შესახებ ინფორმაციის დონეშიც ჩანს განსხვავება: ზოგიერთი წყარო მხოლოდ ზელენსკის მიერ განკარგულების ხელმოწერას აცხადებს, სხვები კი დამატებით აზუსტებენ, რომ განკარგულებას ნომერი 868/2026 აქვს, პრეზიდენტის ოფისის ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა, ხრამოვი ამ თანამდებობას 2023 წლის მარტიდან იკავებდა და განკარგულებაში გათავისუფლების მიზეზი არ არის მითითებული.

კონტექსტი

ოლეგ ხრამოვი სახელმწიფო საიდუმლოების დაცვისა და ლიცენზირების დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობას 2023 წლის მარტიდან იკავებდა. მისი გათავისუფლების განკარგულება (№ 868/2026) პრეზიდენტის ოფისის ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა და მასში გათავისუფლების მიზეზი არ ყოფილა მითითებული. 1 სექტემბერს რუსეთის ნატონალურმა კორპუსმა განაცხადა, რომ კორპუსის საბრძოლო მუშაობის მოადგილე სტეპან კაპლუნოვი შენობის ეზოში უცნობმა პირებმა გაიტაცეს. საბ-მ და გურ-მა ერთობლივად განაცხადეს, რომ აღკვეთეს ტერორისტული აქტი, რომელიც, მათი ცნობით, რუსეთის ფედერალურმა უშიშროების სამსახურმა უკრაინაში ჩამოსული რუსული ოპოზიციური მოძრაობის ლიდერის წინააღმდეგ მოამზადა. გენერალურმა პროკურატურამ ინციდენტთან დაკავშირებული სამართალდამცავების მიმართ მუქარისა და თავდასხმის ფაქტზე წინასწარი გამოძიება დაიწყო.