ფინეთის სააპელაციო სასამართლომ რუსული ნეონაცისტური დაჯგუფება „რუსიჩის“ თანადამფუძნებელ ვოისლავ ტორდენს სამუდამო პატიმრობის ნაცვლად 12,5 წელი მიუსაჯა
ფინეთის ჰელსინკის სააპელაციო სასამართლომ რუსული ნეონაცისტური დაჯგუფება „რუსიჩის“ თანადამფუძნებელ ვოისლავ ტორდენს (ცნობილი როგორც იან პეტროვსკი) სამუდამო პატიმრობის ნაცვლად 12,5 წელი პატიმრობა შეუფარდა უკრაინაში 2014 წელს ჩადენილი ომის დანაშაულებისთვის. სასამართლომ უარყო მისი პასუხისმგებლობა დაჭრილი უკრაინელი სამხედროების მკვლელობაზე და არ ჩათვალა საომარი დანაშაულად უკრაინელი ჯარისკაცის ლოყაზე „რუსიჩის“ სიმბოლოს ამოკვეთა.
მთავარი მომენტები
- ფინეთის ჰელსინკის სააპელაციო სასამართლომ ტორდენის სასჯელი სამუდამო პატიმრობიდან 12,5 წლამდე შეამცირა
- ვოისლავ ტორდენი (იან პეტროვსკი) „რუსიჩის“ თანადამფუძნებელია — ნეონაცისტური დაჯგუფება, რომელიც 2014 წლიდან რუსეთის მხარდაჭერილი ძალების გვერდით იბრძოდა
- ბრალდების თანახმად, 2014 წლის შემოდგომაზე ტორდენმა და „რუსიჩის“ მებრძოლებმა 22 უკრაინელი სამხედრო მოკლეს და ოთხი მძიმედ დაშანდეს
- 2025 წლის მარტში ჰელსინკის რაიონულმა სასამართლომ ტორდენს 2014 წელს ჩადენილი ოთხი ომის დანაშაულისთვის სამუდამო პატიმრობა შეუფარდა
- სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ტორდენმა უკრაინელ სამხედროებზე ტყვაისთითა გაისროლა და ეს ომის დანაშაულად ცნო, თუმცა მტკიცებულება არ იყო საკმარისი იმისთვის, რომ მისი პირადი პასუხისმგებლობა დადგინდებოდა დაჭრილი სამხედროების მკვლელობაზე
- სასამართლომ ომის დანაშაულად არ ჩათვალა „რუსიჩის“ სიმბოლოს ამოკვეთა უკრაინელი ჯარისკაცის ლოყაზე, რადგან ჭრილობა ზედაპირული იყო და სერიოზულ ფიზიკურ ან ფსიქოლოგიურ ზიანს არ იწვევდა
- ტორდენი ევროკავშირისა და აშშ-ის სანქციების ქვეშაა და შენგენის ზონაში შესვლა აკრძალული აქვს; ფინეთის უზენაესმა სასამართლომ უარი თქვა მის ექსტრადიციაზე უკრაინაში
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს საქმე ერთ-ერთი იშვიათი პროცესია რუსეთის მხარდაჭერილი მებრძოლის წინააღმდეგ უკრაინაში ჩადენილი ომის დანაშაულებისთვის, და მისი შედეგი, სავარაუდოდ, გავლენას მოახდენს მესამე ქვეყნების სასამართლოებში მსგავსი საქმეების განხილვაზე. სასჯელის შემცირება სამუდამო პატიმრობიდან 12,5 წლამდე, ცალკეული ბრალდებების მოხსნასთან და „რუსიჩის“ სიმბოლოს ლოყაზე ამოკვეთის ომის დანაშაულად არცობასთან ერთად, სავარაუდოდ, უკრაინისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების ძალისხმევის უკუსვლად ჩაითვლება. ფინეთის უზენაესმა სასამართლომ უკრაინის ციხეებში „არასაკმარისი პირობების“ მოტივით უარი თქვა პეტროვსკის ექსტრადიციაზე, რაც ნიშნავს, რომ ნებისმიერ სასჯელს ის ფინეთში მოიხდის და არა უკრაინაში.
რა მოხდა
ფინეთის ჰელსინკის სააპელაციო სასამართლომ ვოისლავ ტორდენს (იან პეტროვსკი), რუსული ნეონაცისტური დაჯგუფება „რუსიჩის“ თანადამფუძნებელს, 2014 წელს უკრაინაში ჩადენილი ომის დანაშაულებისთვის სამუდამო პატიმრობის ნაცვლად 12,5 წელი პატიმრობა შეუფარდა. ბრალდების თანახმად, 2014 წლის შემოდგომაზე ტორდენმა და „რუსიჩის“ მებრძოლებმა 22 უკრაინელი სამხედრო მოკლეს და ოთხი მძიმედ დაშანდეს. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ტორდენმა უკრაინელ სამხედროებზე ტყვაისთითა გაისროლა და ეს ომის დანაშაულად ცნო, თუმცა მტკიცებულება არ იყო საკმარისი, რომ ის პირად პასუხისმგებლობას ატარებდეს დაჭრილი სამხედროების მკვლელობაზე ან სარდლობის პასუხისმგებლობას აგებდეს ამ ქმედებებზე. სასამართლომ ომის დანაშაულად არ ჩათვალა უკრაინელი ჯარისკაცის ლოყაზე „რუსიჩის“ სიმბოლოს ამოკვეთა, რადგან ჭრილობა ზედაპირული იყო, სისხლდენის გარეშე და მხოლოდ მოკლევადიან ზიანს იწვევდა სერიოზული ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური ტანჯვის გარეშე. სასამართლომ ასევე ომის დანაშაულად ცნო ტორდენის ქმედება — „რუსიჩის“ მეთაურის გადაღება მძიმედ დამწვარი უკრაინელი სამხედროს ცხედრის ფონზე და ფოტოს გავრცელება სოციალურ მედიაში, ასევე მისი განცხადებები ინტერნეტში, რომ „რუსიჩი“ ტყვეებს არ იღებს. ტორდენი ევროკავშირისა და აშშ-ის სანქციების ქვეშაა. ის ფინეთში 2023 წლის 20 ივლისს დააკავეს ჰელსინკი-ვანტაას აეროპორტში, ნისში ფრენის წინ, რუსული პასპორტით და ვოისლავ ტორდენის სახელზე გაცემული ფინური ბინადრობის ნებართვით. ფინეთის უზენაესმა სასამართლომ უარი თქვა უკრაინის მიერ მის ექსტრადიციაზე, „არასაკმარისი პირობების“ მოტივით.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ორივე უკრაინულენოვანი წყარო შედეგს სამუდამო პატიმრობის შემცირებად ან „გაუქმებად“ წარმოადგენს და ხაზს უსვამს ცალკეულ გადაწყვეტილებებს, რომლებიც დანაშაულების შემცირებად არის აღქმული — სარდლობის პასუხისმგებლობის მოხსნას, ჯარისკაცის ლოყაზე ამოკვეთილი სიმბოლოს ომის დანაშაულად არჩათვლას და ყველაზე მძიმე პირადი მკვლელობის ბრალდების უარყოფას. უკრაინული მედია განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს მსხვერპლთა დეტალებს, მათ შორის „აიდარის“ ბატალიონის მებრძოლებზე თავდასხმას, სადაც რუსებმა უკრაინული დროშით მიიზიდეს სამხედროები, და დამწვარი უკრაინელი სამხედროს ცხედრის ფოტოს სოციალურ მედიაში გავრცელებას.
სად განსხვავდება გაშუქება
ორი უკრაინული წყარო სასჯელის შედეგს ტონით განსხვავებულად წარმოადგენს: ერთი მთავარ განვითარებად სამუდამო პატიმრობიდან 12,5 წლამდე შემცირებას წარმოჩენს, ხოლო მეორე ხაზს უსვამს სასამართლოს კონკრეტულ დასკვნას, რომ უკრაინელი სამხედროს ლოყაზე „რუსიჩის“ სიმბოლოს ამოკვეთა ომის დანაშაულად არ ჩაითვალა, რადგან ჭრილობა ზედაპირული იყო.
კონტექსტი
„რუსიჩის“ დაჯგუფება 2014 წლიდან რუსეთის მხარდაჭერილი შეიარაღებული ფორმირებების გვერდით იბრძოდა უკრაინაში, შემდეგ კი რუსეთის არმიის შემადგენლობაში მოქმედებდა; უკრაინის NAZK-მ (ეროვნული კორუფციის საწინააღმდეგო სააგენტომ) განაცხადა, რომ დაჯგუფებას კავშირები აქვს „ვაგნერის“ კერძო სამხედრო კომპანიასთან და შესაძლოა მისი ქვედანაყოფია. ტორდენი/პეტროვსკი 2004 წლიდან ნორვეგიაში ცხოვრობდა და ნორვეგიასა და შვედეთში ულტრამემარჯვენე ორგანიზაციებში იყო ჩართული, სანამ 2014-2015 წლებში უკრაინაში იბრძოლებდა. ის ევროკავშირისა და აშშ-ის სანქციების ქვეშაა და შენგენის ზონაში შესვლა აკრძალული აქვს.