ევროკომისია უკრაინას შესაძლებელ იორმაზად კრედიტს €45 მილიარდის ოდეღს შეთანხმებს
ევროკომისიამ უკრაინას შესაძლებელ იორმაზად კრედიტის გამოცემას შეთანხმა, რომელიც ერთობლივი ბიუჯეტის გარანტიებით იფინანსებდება. გასაწყისი ნაკლებობა შემდეგი წლისთვის დაახლოებით €70 მილიარდია, მაგრამ ახალი კრედიტის დამტკიცებად სჭირდება ყველა 27 ევროპელი ქვეყნის მხარდაჭერა. ჩეხია, სლოვაკია, უნგრია და ბოლგარია არ მონაწილებს უკრაინის მომავალ დაფінансуებაში.
მთავარი მომენტები
- ევროკომისია შეთანხმა €45 მილიარდის კრედიტის მოზიურებას ერთობლივი ბიუჯეტის გარანტიებით.
- უკრაინას შემდეგი წლის დაფი�нанსების დეფიციტი შეფასდება დაახლოებით €70 მილიარდად.
- ევროკომისიის მოთხოვნით, კრედიტი უшкануватиме дефіцитის დაახლოებით ორი მესამედს.
- კრედიტის დამტკიცებად საჭიროა ყველა 27 ევროპელი ქვეყნის მხარდაჭერა.
- ჩეხია, სლოვაკია, უნგრია და ბოლგარია გამოცხადებს, რომ არ მონაწილებს უკრაინის მომავალ დაფი�нанსებაში.
- ფრიდრიხ მერცი შემთხვევით დაბლოკავს საერთო ბიუჯეტის გადამოწმებას 2028–2034 წლებში, თუ ყველა ქვეყანა არ მონაწილებს უკრაინის დაფი�нанსებაში.
- ლიდერებს სამუშაო შეხვედრა ბრუსელში 26–27 ნოემბერს უნდა გაემართოს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
პროპოზიციული კრედიტი უკრაინის შემდეგი წლის დეფიციტის დაახლოებით ორ მესამედს მოსაფრულობდა. თუმცა ამის დამტკიცება მოითხოვს ერთხელან 27 ქვეყნის მხარდაჭერას, რაც ოთხი ქვეყნის უარი პირდაპირ ხელს უშლის დამტკიცებას. უკრაინის დაფი�нанსების საერთო ბიუჯეტთან დაკავშირება საკითხს ევროკავში ღია საერთო ფინანსებზე მუდმივი შეთანხმების საკითხად გარდაქმნის. ეს შესაძლოა შეუცვალოს ევროკავის რესურსების განაწილება უკრაინის, თავდაცვისა და სხვა გრძელვადიანი პრიორიტეტების სასარგებლოდ.
რა მოხდა
ევროკომისიამ შეთანხმა, რომ ერთობლივი ბიუჯეტის გარანტიებით მოიწვოთ დაახლოებით €45 მილიარდის იორმაზად კრედიტი უკრაინისთვის. მექანიზმი მიმდინარეობს ადრე შეთანხმებული €90 მილიარდის პაკეტის მსგავსი, სადაც €60 მილიარდი განკუთველებული იყო იარაღებისა და €30 მილიარდი ბიუჯეტური მხარდაჭერისთვის. სახელმწიფო დეფიციტი შეფასდება დაახლოებით €70 მილიარდად, ხოლო ევროკომისია სჭირდება დაახლოებით ორი მესამედის დაფინანსებას უზრუნკლევს. მოზიურება საერთო ბიუჯეტის გარანტიით მოხდება. მიერ იმის, რომ შეთანხმება სჭირდება ყველა 27 წევროვნი სახელმწიფოს, ჩეხიას, სლოვაკიას, უნგრიისა და ბოლგარიის უარი ხელს უშლის მის დამტკიცებას.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედიის ყურადღება ფოკუსირებულია დაფი�нанსების ნაკლებობაზე, წინადადებული კრედიტის მოცულობაზე და ოთხი ევროპელი ქვეყნის უარის შედეგებზე. პროფილაში მუდიმივია, რომ რუსული აგრესიის გაძლიერებულმა რუდნებმა გაზარდა უკრაინის გარეგნ დაფი�нанსების საჭიროება.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო გაშლება კონცენტრირებულია ინსტიტუციურ კართზე, რომელიც წარმოდგა უკრაინის დაფი�нанსების დაკავშირებას ევროკავის მარავადიანი ბიუჯეტის გადაწყვეტასთან. განსაკუთრებული ყურადღება ეძლია განსხვავებას გერმანიის პირობის მქნელ მხარდაჭერასა და ჩეხი და ირლანდიის ლიდერთა მიერ გაერთიანების რისკებზე გამოცხადებულ დათანხმებას შორის.
სად განსხვავდება გაშუქება
გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერცი შემთხვევით დაბლოკავს 2028–2034 წლების საერთო ბიუჯეტის დამტკიცებას, თუ ყველა ქვეყანა არ მონაწილებს უკრაინის დაფი�нанსებაში. საპირისპირედ, ჩეხეთ პრემიერ-მინისტრი ანდრეი ბაბიში და ირლანდიის პრემიერ-მინისტრი მიჰალ მარტინი გასაწერს, რომ უკრაინის დაფი�нанსება არ უნდა იყოს ბიუჯეტის დამტკიცების პირობა. გარდა ამისა, წყაროებში განსხვავდება პერსონის სამი მოცემული პერიოდი: ერთი ვერსია უკრაინის 2025 და 2026 წლების საფინანსო საჭიროებებზეა, მეორე — 2026 და 2027 წლებზე.
კონტექსტი
ახალი კრედიტის მექანიზმი მიმდინარეობს 2026–2027 წლების უკრაინის €90 მილიარდის პაკეტის მომდევნობას. ევროკომისიამ ის 14 იანვარს დაამტკიცა, ევროპარლამენტი მიერ დაამტკიცა 11 თებერვალს, უნგრიამ დააბლოკა 20 თებერვალს, 25 დენ دولة მხარდაჭერა გასცა 19 მარტს, ხოლო საბჭომ საბოლოოდ დაამტკიცა 23 აპრილს. სახელმწიფოს სახელმწიფო სხეულები სახელმწიფო სახელმწიფო ბაზარზე იხილება; ევროკომისია უფრო ადრე უკრაინის საფინანსო საჭიროებებისთვის €45 მილიარდის კრედიტი მი-2026 წელს და კიდევ €45 მილიარდი — 2027 წელს შეთანხმა.