ევროკომისიის მიერ უკრაინას 8,04 მილიარდ ევროს გამოყოფის მოთხოვნა Ukraine Facility პროგრამის ფარგლებში
ევროკომისიის საბჭომ უკრაინას Ukraine Facility პროგრამის ფარგლებში 8 040 665 425 ევროს გამოყოფის შესაძლებლობა შესანიშნაცა. წინამიერდან გადახდილი ავანსის გამოთავშების შემდეგ სახელმწიფო გადახდა დაახლოებით 7,8 მილიარდ ევროს შეიძლება იყოს. გადახდას საჭირობს ევროკავშირის საბჭოს გადაწყვატვა, რომელიც მოსალოდნელია წლის ბოლომდე.
მთავარი მომენტები
- ევროკომისია უკრაინას 8 040 665 425 ევროს გამოყოფის შესაძლებლობას წინადადებს, რაც უკრაინას დაახლოებით 7,8 მილიარდ ევროს მოსალოდნელ გადახდას შეიძლება უზარვს.
- გადახდის შემდეგ უკრაინას უნდა მიეღოს 298 747 120 ევრო მეოთხე ტრანშის, 368 010 368 ევრო მეშვდრტვე ტრანშის, 95 530 669 ევრო მერვე ტრანშისა და 7 278 377 268 ევრო მე-9 ტრანშის ფარგლებში.
- მე-9 ტრანშის 18 ეტაპიდან ევროკომისიის შეფასებით 16 სადაკმაყოფილოდ შესრულებულია.
- დარღვევ მდგომარეობა დაფიქსირდა 15 სახელმწიფო დაწემობაზე დამოუკიდებელი წევრების უმრავლესობის მქონე სამეთვალყურეო საბჭოების დაწესების მხრივ, რაც სრულდა 10 დაწემობაზე.
- უკრაინამ ვერ მიიღო გაზისა და ელექტროენერგეტიკის ბაზარების თანდათანობით ლიბერალიზაციის გზამანებლობას.
- დარღვევ შესრულების გამოყოფისა და 10 ტრანისთვის გათვალისწინებული მაგაიატის მისიის დარეჩვის მოთხოვნის წინამობაციის დადასტურების დათვლამ შემოვლენილობა 529,4 მილიონ ევროს დამატება.
- წინადადება 264,6 მილიონ ევროს ნაკლებია უკრაინის თავდაპირ მოთხოვნისაგან; ევროკომისიის მიერ დახმარების გამოთავშების გამო ეს ნაკლებობა თითქმის 800 მილიონ ევროს შეიძლება ყოფილიყო.
- 2 ოქტომბერს უკრაინას უკვე გად�ხადა 2,9 მილიარდ ევრო მე-10 ტრანშის საფარო რამდენიმე ევროს გამოყოფის სახით.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს გადახდა შეიძლება უკრაინას დაახლოებით 7,8 მილიარდ ევროს მოულოდნელ დახმარებას მისცეს და მისიები ოთხ ტრანშის ნაწილში დაფარავს. თანაც, სახდარი ევროს რაოდენობა პირდაპირ დამოკიდებულია რეფორმების ეტაპების შესრულებაზე, ხოლო გადახდის განხორციელებას საჭირობს ევროკავშირის საბჭოს გადაწყვატვას. დარღვევ შესრულების გამოყოფისა და მაგაიატის მისიის დარეჩვის წინამობაციის დადასტურების დათვლამ შემოვლენილობა გამოყოფის თანამდებობა 529,4 მილიონ ევროს დამატება, თუმცა საბოლოო გადახდა უფროსია, ვიდრე თავდაპირ მოთხოვნაში.
რა მოხდა
ევროკომისიამ უკრაინას 8 040 665 425 ევროს გამოყოფის შესაძლებლობა შესთავაზა უკრაინის რეფორმების გეგმის შესრულების მიხედვით. თანამდებობაში შესტური რაოდენობაა მეოთხე ტრანშის, მეშვდრტვე ტრანშის, მერვე ტრანშისა და მე-9 ტრანშის ნაწილში გადახდებისთვის. მე-9 ტრანშის განახლების დროს ევროკომისიამ 16 დამოკიდებულ ეტაპიდან 16-ს შესრულებულად ჩათვალა. თუმცა ვერ დამოკიდებული მიეჩნია 15 სახელმწიფო დაწემობის სამეთვალყურეო საბჭოების დაწესება დამოუკიდებელი წევრების უმრავლესობით — ეს მოთხოვნა შესრულებული იყო 10 დაწემობაზე. ასევე დაუსრულებელი დარჩა გაზისა და ელექტროენერგეტიკის ბაზარების ლიბერალიზაციის გზამანებლობის დამომხვედრელი დოკუმენტის უკვე დამომხვედრელი მოთხოვნის გამო გამოყოფის შემცირება 264,6 მილიონ ევროს შეიძლება ემს უფრო დიდ რიცხვამ დაემატებინა, თუმცა მას შეადარეს თავდაპირ მოთხოვნისგან სხვაობა მინიმუმ დაახლოებით 800 მილიონ ევროს შეიძლება შეემცირებინა. გადახდას საჭირობს ევროკავშირის საბჭოს გადაწყვატვა, რომელიც მოსალოდნელია აღმდეგ წლის ბოლომდე.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედიას გამოყოფის თანამდებობას ხაზს უსვამს გამოყოფის მოცულობას, სხვაობას უკრაინის მოთხოვნასა და ევროკომისიის წინადადებას შორის, ასევე შესრულებულ და დარღვევ რეფორმების პირობებს. გამოყოფის პირობებში ცუდად შესრულებული მუდმივი ნაწილი უკრაინის სახელმწიფო დაწემობების სამეთვალყურეო საბჭოებისა და ენერგეტიკის ბაზარების ლიბერალიზაციას ეხება. გარდა ამისა, უკრაინული პობლიკაციები ამბობს 2 ოქტომბერს გადახდილ 2,9 მილიარდ ევროს და ევროკავშირის საბჭოს მიერ მოსალოდნელ გადაწყვატვას.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
აგენციის APA-ს ანგარიში მთავარ ყურადღებას ანიჭებს 8,04 მილიარდ ევროს გამოყოფის შესაძლებლობას და წარმოდგენს მას ევროკავშირის რეფორმებთან დაკავშირებული დაფინანსების მექანიზმის შედეგად. დეტალებულად არ აღიქმა აღსრულებული პირობები ან 264,6 მილიონ ევროს სხვაობა უკრაინის მოთხოვნასა და ევროკომისიის წინადადებას შორის.
კონტექსტი
Ukraine Facility არის ევროკავშირის ოთხწლიანი, 50 მილიარდ ევროს პროგრამა, რომელიც ევროკავშირის საბჭომ 2024 წლის დასაწყისში დაამტკიცა. მექანიზმის ფარგლებში გადახდები დამოკიდებულია Ukraine Plan რეფორმების გეგმის ეტაპების შესრულებაზე, რომელიც 15 დარგოს მოიცავს. 2 ოქტომბერს ევროკომისიამ უკრაინას უკვე გადიხადა 2,9 მილიარდ ევრო.