ნაბუ და საპ-მა სტეფანიშინას საქმეზე წინასწარი გამოძიება დაასრულეს
უკრაინის სპეციალიზებულმა ანტიკორუფციულმა ორგანოებმა — ნაბუ-მ და სპეციალიზებულმა ანტიკორუფციულმა პროკურატურამ (საპ-მ) — დაასრულეს წინასწარი გამოძიება ყოფილი ვიცე-პრემიერისა და იუსტიციის მინისტრის ოლჰა სტეფანიშინას მიმართ, რომელიც 13,9 მილიონ გრივნაზე მეტის უკანონო გამდიდებასა და ცრუ დეკლარაციის წარდგენაშია ეჭვმიტანილი. საქმის მასალები დაცვის მხარეს გაეცნო, რის შემდეგაც სასამართლო განხილვები დაიწყება. მანამდე სტეფანიშინას 6 მილიონი გრივნის ოდენობის გირაო შეეფარდა, რომელიც იურიდიულმა ფირმა „ილიაშევ და პარტნიორებმა“ შეიტანა.
მთავარი მომენტები
- ნაბუ-მ და საპ-მა დაასრულეს წინასწარი გამოძიება ყოფილი ვიცე-პრემიერის ოლჰა სტეფანიშინას მიმართ უკანონო გამდიდების (13,9 მლნ გრივნაზე მეტი) და ცრუ დეკლარაციის ბრალდებით.
- საქმე გადაეცა დაცვის მხარეს გასაცნობად; შემდეგ მოსალოდნელია სასამართლო პროცესის დაწყება.
- ბრალდება არის სსკ-ის 368-5 და 366-2 მუხლის მე-2 ნაწილით.
- საქმეში ფიგურირებს კიევის საცხოვრებელ კომპლექს „ფაინა ტაუნში“ სტეფანიშინას ახლო მეგობარზე რეგისტრირებული ორი ბინა, რომელთა ღირებულება თითქმის 11 მლნ გრივნაა.
- გამოძიების თანახმად, სტეფანიშინა ასევე სარგებლობდა დედისთვის რეგისტრირებული ბინით კომპლექს „ლვივსკა პლოშჩა“-ში და ქვეითარზე რეგისტრირებული Mercedes-Benz GLC 220 d-ით, რომლებიც არ ჰქონია დეკლარირებული.
- 2024 წლის დასაწყისიდან 2025 წლის შუამდე ეჭვმიტანილის ოფიციალური შემოსავალი დაახლოებით 3,7 მლნ გრივნა იყო, ხოლო მხოლოდ საბანკო ანგარიშებიდან დახარჯული — დაახლოებით 4,2 მლნ გრივნა.
- სტეფანიშინას შეფარდებული 6 მლნ გრივნის გირაო იურიდიულმა ფირმა „ილიაშევ და პარტნიორებმა“ შეიტანა.
- პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ 2026 წლის 3 აგვისტოს სტეფანიშინა უკრაინის შეერთებულ შტატებში ელჩის პოსტიდან გაათავისუფლა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
საქმე ეხება მაღალჩინოსან ყოფილ ფუნქციონერს — ყოფილ ვიცე-პრემიერს, იუსტიციის მინისტრს და შეერთებულ შტატებში ყოფილ ელჩს — და ხდება უკრაინის ანტიკორუფციული ინსტიტუტების მუშაობის გამოცდა. ეჭვმიტანილი თანხა (13,9 მლნ გრივნაზე მეტი) და კონკრეტული აქტივები — დაახლოებით 11 მლნ გრივნის ღირებულების ორი კიევის ბინა, დეკლარირებული Mercedes-Benz და მოულოდნელი გარემოება, რომ გირაო ფირმამ, და არა პირადად ეჭვმიტანილმა, შეიტანა — ხაზს უსვამს, თუ როგორ შენდება ბრალდება ფიქტიური მფლობელობისა და ნათესავების გამოყენების ირგვლივ. ეს უკვე მეორე სისხლის სამართლის საქმეა სტეფანიშინას წინააღმდეგ: პირველი, ერთ ათწლეულზე მეტხანს წინ წარმოებული, ეხება ოლენა ლუკაშის დროინდელი იუსტიციის სამინისტროში სავარაუდო ბოროტად გამოყენების ფაქტებს.
რა მოხდა
უკრაინის სპეციალიზებულმა ანტიკორუფციულმა ორგანოებმა — ნაბუ-მ (უკრაინის ანტიკორუფციული ბიურო) და საპ-მ (სპეციალიზებულმა ანტიკორუფციულმა პროკურატურამ) — დაასრულეს წინასწარი გამოძიება ყოფილი ვიცე-პრემიერისა და იუსტიციის მინისტრის, ამჟამად უკრაინის შეერთებულ შტატებში ყოფილი ელჩის ოლჰა სტეფანიშინას საქმეზე. ის ეჭვმიტანილია უკანონო გამდიდებაში 13,9 მლნ გრივნაზე მეტის ოდენობით და არასწორი დეკლარაციის წარდგენაში (სსკ-ის 368-5 და 366-2 მუხლის მე-2 ნაწილი). ბრალდების ცენტრშია კიევის საცხოვრებელ კომპლექს „ფაინა ტაუნში“ სტეფანიშინას ახლო მეგობარზე რეგისტრირებული ორი ბინა (დაახლოებით 11 მლნ გრივნა), მისი დედის სახელზე რეგისტრირებული ბინა კომპლექს „ლვივსკა პლოშჩა“-ში და ქვეითარზე რეგისტრირებული Mercedes-Benz GLC 220 d — არცერთი აქტივი არ იყო დეკლარირებული. გამოძიების ვერსიით, 2024 წლის დასაწყისიდან 2025 წლის შუამდე მისი ოფიციალური შემოსავალი დაახლოებით 3,7 მლნ გრივნა იყო, მხოლოდ საბანკო ანგარიშებიდან კი დაახლოებით 4,2 მლნ გრივნა დაიხარჯა. დაფიქსირდა ასევე მოლაპარაკება კიევთან ახლოს სახლის შესყიდვაზე დაახლოებით 550 ათას დოლარად; ეჭვმიტანილა უარი თქვა გარიგებაზე, სავარაუდოდ, საზღვარგარეთ დიპლომატიურ თანამდებობაზე დანიშვნასთან დაკავშირებით. ვის-მ (უმაღლესმა ანტიკორუფციულმა სასამართლომ) სტეფანიშინას 6 მლნ გრივნის ოდენობის გირაო შეუფარდა; ეს თანხა იურიდიულმა ფირმა „ილიაშევ და პარტნიორებმა“ შეიტანა, სადაც სტეფანიშინა ადრე მრჩევლად მუშაობდა. ეჭვის შეტანის თარიღად მოცემულ მასალებში მითითებულია 2026 წლის აგვისტო; ზოგიერთი გარემოება ფაილში თარიღებთან დაკავშირებით შინაგან შეუსაბამობას შეიცავს. ახლა დაცვას საქმის მასალების გაცნობა ეძლევა, რის შემდეგაც პროკურორი ბრალდებულის შეფასებას სასამართლოში გაგზავნის.
სად განსხვავდება გაშუქება
დაცვის მხარე ეჭვის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძველს ეჭვქვეშ აყენებს: აცხადებს, რომ „ფაინა ტაუნის“ ორი ბინა ახლო მეგობარმა საკუთარი ლეგალური შემოსავლით შეიძინა, რომ სტეფანიშინას მშობლებმა საკუთარი ქონებისთვის 4 მლნ გრივნაზე მეტი დამოუკიდებლად დააგროვეს, რომ კიევთან ახლოს სახლის დათვალიერება შესყიდვის მტკიცებულება არ არის და რომ ბინისა და Mercedes-ის დეკლარირება კანონით დადგენილი ვადების გამო სავალდებულო არ იყო. პროკურატურა პირიქით, ამ აქტივებს ეჭვმიტანილის დეკლარირებული ქონებად მიიჩნევს და ბინების მეგობარზე რეგისტრაციას ნომინალური მფლობელობის სქემად განიხილავს. გარდა ამისა, მოცემულ მასალებში ორი ფაქტი შინაგან შეუსაბამობას შეიცავს და შესაბამისად არის მონიშნული: ერთ-ერთი „ფაინა ტაუნის“ ბინისა და 7 მლნ გრივნის ნაღდი ფულის შეძენის თარიღი (2024-2025 წწ.) და ეჭვის შეტანის თარიღი (2026 წლის აგვისტო) შეიძლება შინაარსობრივად შეუთავსებელი იყოს.
კონტექსტი
ნაბუ და საპ-ო უკრაინის სპეციალიზებული ანტიკორუფციული გამოძიებისა და პროკურატურის ორგანოებია; ასეთ საქმეებს უმაღლესი ანტიკორუფციული სასამართლო (ვის) განიხილავს. სტეფანიშინა დიპლომატიურ სამსახურს უკრაინის შეერთებულ შტატებში ელჩის პოსტზე ეჭვის გამოცხადებამდე ცოტა ხნით ადრე დაასრულა; პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ 2026 წლის 3 აგვისტოს ის ამ პოსტიდან გაათავისუფლა. სტეფანიშინა 2020-2025 წლებში უკრაინის ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის ვიცე-პრემიერი, 2024-2025 წლებში კი იუსტიციის მინისტრი იყო. ამ საქმის ფაილში ერთი ფაქტი ეჭვის შეტანის თარიღად 2026 წლის აგვისტოს ასახელებს, ხოლო საპ-ოს ცალკეული ჩანაწერი ერთ-ერთი ბინის შეძენას და 7 მლნ გრივნის ნაღდ ფულს 2024-2025 წლებს აბამს, რაც შესაძლოა მოვლენათა ქრონოლოგიის შინაგან შეუსაბამობაზე მიუთითებს.