ტრამპი აცხადებს, რომ ვაშინგტონი ზელენსკის და პუტინს მოლაპარაკების დადებას აიძულებს
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ჟურნალისტებთან განაცხადა, რომ ვაშინგტონი უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის და რუსეთის ლიდერ ვლადიმირ პუტინს ომის დასასრულებლად მოლაპარაკების დადებას აიძულებს. მისი თქმით, პუტინი მოლაპარაკებებში უფრო მეტად არის დაინტერესებული, ვიდრე ზელენსკი. ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ ენერგეტიკულ შეთანხმებას ორივე მხარე ეთანხმება, თუმცა კიევმა და მოსკოვმა ასეთი შეთანხმების არსებობა საჯაროდ არ დაადასტურეს, ხოლო რუსეთი უკრაინის ენერგოობიექტებზე დარტყმებს აგრძელებდა.
მთავარი მომენტები
- ტრამპმა 13 ოქტომბრის ღამეს ჟურნალისტებთან განაცხადა, რომ ვაშინგტონი ზელენსკის და პუტინს „აიძულებს“ ომის დასასრულებელ შეთანხმებას დადონ.
- მისი შეფასებით, პუტინი მოლაპარაკების დადებაში უფრო მეტად არის დაინტერესებული, ვიდრე ზელენსკი, და ვაშინგტონმა უნდა მიაღწიოს, რომ უკრაინის პრეზიდენტიც მზად იყოს შეთანხმებისთვის.
- 11 ოქტომბერს ტრამპმა განაცხადა, რომ უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგეტიკული შეთანხმება დაიწყო, თუმცა კიევმა აღნიშნა, რომ წინასწარ არ იყო ინფორმირებული და ამის შესახებ სოციალური მედიიდან შეიტყო.
- კრემლმა ენერგეტიკული შეთანხმების არსებობა საჯაროდ არ დაადასტურა.
- ტრამპის განცხადების შემდეგ რუსეთი უკრაინის ენერგოობიექტებზე დარტყმებს აგრძელებდა; 12 ოქტომბერს მოხვდა მინიმუმ ექვსი ენერგეტიკული ობიექტი.
- 12 ოქტომბერს ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსთან დაკავშირებული თითქმის 1 600 ახალი პირისა და ორგანიზაციის წინააღმდეგ სანქციები დაამტკიცეს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
აშშ-ის პრეზიდენტმა საჯაროდ განაცხადა, რომ ვაშინგტონი ორივე მხარეს, მათ შორის უკრაინას, მოლაპარაკების დადებას აიძულებს — ეს არის პირდაპირი ამერიკული ზეწოლის სიგნალი კიევზეც. ტრამპი ამტკიცებს, რომ ენერგეტიკული შეთანხმება არსებობს და მას ორივე ლიდერი უჭერს მხარს, მიუხედავად იმისა, რომ არც კიევმა და არც მოსკოვმა არ დაადასტურა. ამავდროულად, რუსეთი ტრამპის განცხადების შემდეგაც უკრაინის ენერგოობიექტებს ბომბავდა, რაც ეჭვქვეშ აყენებს ამ შეთანხმების რეალობას. ტრამპის ფრაზა, რომ პუტინი უფრო მეტად არის დაინტერესებული მოლაპარაკებით, ვიდრე ზელენსკი, დიპლომატიურად მნიშვნელოვანია, რადგან განსაზღვრავს, თუ როგორ ნაწილდება ზეწოლა ორ მხარეს შორის.
რა მოხდა
13 ოქტომბრის ღამეს, Joint Base Andrews-დან ოჰაიოში გამგზავრებამდე ჟურნალისტებთან საუბრისას, აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ვაშინგტონი ვოლოდიმირ ზელენსკის და ვლადიმირ პუტინს „აიძულებს“ ომის დასასრულებელ შეთანხმებას დადონ. მისი თქმით, პუტინი მოლაპარაკებაში უფრო მეტად არის დაინტერესებული, ვიდრე ზელენსკი, და ამერიკულმა მხარემ უნდა მიაღწიოს, რომ უკრაინის პრეზიდენტიც მზად იყოს. ენერგეტიკულ შეთანხმებაზე კითხვის საპასუხოდ ტრამპმა თქვა: „დათანხმდნენ. იცით რატომ? რადგან ვუთხარი: „თანხმდებით“. ამიტომ“. თავდაპირველად ის ამბობდა, რომ არ იყო დარწმუნებული მისი დარღვევის ფაქტებში და აშშ შეამოწმებდა ინფორმაციას, მოგვიანებით კი დასძინა, რომ დარღვევები „ორივე მხრიდან“ იყო. 11 ოქტომბერს მოსკოვთან სატელეფონო საუბრის შემდეგ ტრამპმა გამოაცხადა ენერგეტიკული შეთანხმების დაწყება, თუმცა კიევი ამბობდა, რომ წინასწარ არ იყო ინფორმირებული და ამის შესახებ სოციალური მედიიდან შეიტყო. კრემლმა შეთანხმების არსებობა საჯაროდ არ დაადასტურა, ხოლო რუსეთი 12 ოქტომბერს მინიმუმ ექვს უკრაინულ ენერგოობიექტს დაესხა ხოლმე.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ხაზს უსვამს, რომ კიევი ტრამპის მიერ გამოცხადებულ ენერგეტიკულ შეთანხმებას წინასწარ არ შეუტყობია და ამის შესახებ სოციალური მედიიდან შეიტყო, რაც ამერიკული მხარის მხრიდან კონსულტაციის არარსებობაზე მიუთითებს. გამოცემები ასევე აშკარად გამოხატავს ზელენსკის შეფასებას, რომ ტრამპის ცალმხრივი გადაწყვეტილება რუსული დიზელის ექსპორტთან დაკავშირებული სანქციების შემსუბუქების შესახებ „უსამართლო და უპრინციპოა“ — ეს არის ვაშინგტონთან უთანხმოების მთავარი წერტილი. ჟურნალისტები ხაზგასასმელად აღნიშნავენ, რომ ტრამპის განცხადების შემდეგ რუსეთი უკრაინულ ენერგოობიექტებზე დარტყმებს აგრძელებდა, მათ შორის ხარკოვში თბოელექტროსადგურისა და პისოჩინის დასახლებაში რაკეტული იერიშის ჩათვლით, რაც ამ შეთანხმების პრაქტიკულ რეალობას ეჭვქვეშ აყენებს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის სამი ძირითადი უთანხმოება ფიქსირდება. პირველი — ენერგეტიკული შეთანხმების ფაქტობრივი არსებობა: ტრამპი ამტკიცებს, რომ ორივე მხარე შეთანხმდა, კიევი აცხადებს, რომ წინასწარ არ იყო ინფორმირებული და სოციალური მედიიდან გაიგო, ხოლო კრემლმა ასეთი შეთანხმების არსებობა საჯაროდ არ დაადასტურა. მეორე — შეთანხმების დარღვევა: ტრამპი თავდაპირველად ამბობდა, რომ არ იყო დარწმუნებული, მოგვიანებით კი განაცხადა, რომ დარღვევები „ორივე მხრიდან“ იყო; ამავდროულად, რუსეთი ტრამპის განცხადების შემდეგაც აგრძელებდა უკრაინის ენერგოობიექტებზე იერიშებს. მესამე — მხარეების დაინტერესების შეფასება: ტრამპი ამბობს, რომ პუტინი უფრო მეტად არის დაინტერესებული მოლაპარაკებით, ვიდრე ზელენსკი; თავად ზელენსკი კი საჯაროდ აცხადებდა, რომ უკრაინა მზადაა შეაჩეროს რუსულ ენერგოობიექტებზე იერიშები, თუ რუსეთიც ანალოგიურად მოიქცევა.
კონტექსტი
უფრო ადრე ტრამპმა განაცხადა, რომ პუტინთან საუბარში მიაღწია შეთანხმებას რუსული დიზელის საწვავის აშშ-სა და მსოფლიო ბაზრებზე მიწოდების შესახებ. ზელენსკიმ ტრამპის ცალმხრივი გადაწყვეტილება რუსეთზე სანქციების შემსუბუქებისა და დიზელის ექსპორტის ნებართვის თაობაზე „უსამართლო და უპრინციპოდ“ შეაფასა. 12 ოქტომბერს რუსეთმა უკრაინის ენერგოობიექტებს მინიმუმ ექვსჯერ დაარტყა. კიევმა განაცხადა, რომ ენერგეტიკული შეთანხმების შესახებ წინასწარ არ იყო ინფორმირებული და ამის შესახებ სოციალური მედიიდან შეიტყო. ზელენსკის თქმით, უკრაინა მზადაა, შეაჩეროს რუსულ ენერგოობიექტებზე იერიშები, თუ რუსეთიც ანალოგიურად მოიქცევა.