ესტონეთის უსაფრთხოების სამსახური: Milrem Robotics-ზე თავდასხმა რუსეთის სპეცსამსახურების მიერ შეკვეთილი დივერსიაა

რა მოხდა

14-15 აგვისტოს ღამეს ტალინის ლასნამიაეს რაიონში, ბეტონის ქუჩაზე, ხანძარი გაჩნდა ესტონური თავდაცვის კომპანია Milrem Robotics-ის შენობაში. მაშველებმა ცეცხლი სწრაფად ლოკალიზებული გააკეთეს; მსხვერპლი არ ყოფილა. კომპანიის განცხადებით, ხანძარმა მიწოდების ჯაჭვებზე გავლენა არ მოახდინა.

მოგვიანებით ესტონეთის შინაგან უსაფრთხოების სამსახურმა (Kapo) დაასკვნა, რომ ეს რუსეთის ფედერაციის სპეცსამსახურების მიერ შეკვეთილი წინასწარ დაგეგმილი დივერსია იყო. 29 სექტემბერს პრემიერ-მინისტრმა კრისტენ მიჰალმა ეს მისია სრული დარწმუნებით დაადასტურა და განაცხადა, რომ დივერსია ევროპაში რუსეთის ფართო კამპანიის ნაწილია, რომელიც მიზნად ისახავს მოკავშირეების დაშინებას და უკრაინის მხარდაჭერის შემცირებას.

სამი ეჭვმიტანილი, რომელთა შორის ყველა ლატვიის მოქალაქეა, 17-18 აგვისტოს ლატვიაში დააკავეს უცხოეთის სახელმწიფოს სხვა სახელმწიფოს წინააღმდეგ მიმართულ საქმიანობაში დახმარების ბრალდებით, ხოლო სექტემბრის შუა რიცხვებში ესტონეთს გადასცეს. ჩხრეკისას აღმოაჩინეს მონაცემთა შენახვის მოწყობილობები და შენობის გადაწვად ნივთებთან ერთად. ხელისუფლების განცხადებით, ეჭვმიტანილები პატიმრობაში იმყოფებიან და საფრთხეს აღარ წარმოადგენენ.

29 სექტემბერს ესტონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ რუსეთის დროებითი საქმეთა რწმუნებული ლენარ სალიმულინი დაიბარა. საგარეო საქმეთა მინისტრმა მარგუს ცაჰკნამ ხაზი გაუსვა, რომ ეს მოვლენა ესტონეთის პოზიციის გამყარების, უკრაინის მხარდაჭერის გაგრძელებისა და რუსეთზე ზეწოლის გაძლიერების საფუძველი გახდება. თავდაცვის მინისტრმა მარტინ ჰერემმა დაადასტურა, რომ ესტონეთი უკრაინის მხარდასაჭერად მშპ-ის 0,25%-ს გამოყოფას განაგრძობს. Kapo-ს ხელმძღვანელმა მარგო პალოსონმა განაცხადა, რომ ეს წელს რუსეთის პირველი წარმატებული თავდასხმა იყო ესტონეთში, და რეკომენდაცია გაუწია უკრაინის მხარდამჭერ ორგანიზაციებს და თავდაცვის საწარმოებს ფიზიკური და კიბერუსაფრთხოების ზომების გაძლიერებისკენ. კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა ესტონეთის ბრალდებები უსაფუძვლო და რეალობისგან მოწყვეტილი უწოდა.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები ერთმანეთს ვერ ეთანხმებიან შემდეგ საკითხებში. პირველ რიგში, არსებობს განსხვავება იმაში, შეკავებული იყო თუ არა ყველა სამი ეჭვმიტანილი ლატვიაში და გადაეცა ესტონეთს, თუ მხოლოდ ორი იყო დაკავებული ლატვიაში და მესამე სხვაგან. უკრაინული და საერთაშორისო მედია ამ საკითხზე სხვადასხვაგვარობით წერს. მეორე, ნაწილი წყაროებისა ამტკიცებს, რომ 29 სექტემბრისთვის რუსეთი ესტონეთის ბრალდებებს ჯერ კიდევ არ გამოხმაურებია, ზოგი კი იმასაც აღნიშნავს, რომ კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა ბრალდებები უსაფუძვლოდ და რეალობისგან მოწყვეტილად მიიჩნია.

კონტექსტი

Milrem Robotics აწარმოებს THeMIS-ის ტიპის უპილოტო სახმელეთო საბრძოლო მანქანებს და ევროკავშირის ქვეყნებთან თანამშრომლობით უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს აწვდის. 2026 წლის ივნისში კომპანიამ ნიდერლანდებში ჰოლანდიური დაფინანსებით ახალი საწარმოო ხაზი გახსნა უკრაინის არმიისთვის 100 დამატებითი ერთეულის წარმოებისთვის. დასავლური დაზვერვის წყაროებზე დაყრდნობით იუწყებოდნენ, რომ რუსეთი ევროპის თავდაცვის მრეწველობის ობიექტებზე თავდასხმების ახალ ტალღას აწარმოებს ადგილობრივი კრიმინალური ჯგუფების წევრების ვერბავით. 2025 წელს მსგავსი ეჭვმიტანილი შემთხვევები დაფიქსირდა გერმანიაში, ბულგარეთში, იტალიაში, სლოვაკეთსა და პოლონეთში. ესტონეთი უკრაინის მხარდაჭერისთვის მშპ-ის 0,25%-ს გამოყოფს. სამივე ეჭვმიტანილი 17-18 აგვისტოს ლატვიაში დააკავეს, 17-18 სექტემბერს კი ესტონეთს გადასცეს; ლატვიაში ჩხრეკისას აღმოჩენილი იქნა მონაცემთა შენახვის მოწყობილობები და ხანძრის გაჩაღბისთვის გამოსადეგი ნივთები.