რუსულმა ფრეგატმა დანიის სამხედრო ვერტმფრენს სიგნალური რაკეტები ესროლა — კოპენჰაგენმა რუსეთის ელჩი დაიბარა
14 სექტემბრის საღამოს რუსულმა ფრეგატმა დანიის სამხედრო-საჰაერო ძალების ვერტმფრენ AS-550 Fennec-ს საერთაშორისო წყლებში, გედსერთან (ფალსტერის კუნძულის ყველაზე სამხრეთ წერტილთან) ორი სიგნალური რაკეტა ესროლა, ერთი მათგანი ვერტმფრენთან ახლოს გაიფრენა. დანიამ რუსეთის ელჩი ვლადიმერ ბარბინი გამოიძახა განმარტებისთვის, ხოლო პრემიერ-მინისტრმა მეტე ფრედერიკსენმა და საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლარს ლკე რასმუსენმა ეს ნაბიჯი ჰიბრიდული ომის ესკალაციად შეაფასეს. მოვლენას ნატო, უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა და ევროკომისიის თავდაცვის კომისარი ანდრიუს კუბილიუსი გამოეხმაურნენ.
მთავარი მომენტები
- 14 სექტემბრის საღამოს რუსულმა ფრეგატმა დანიის სამხედრო-საჰაერო ძალების ვერტმფრენ AS-550 Fennec-ს ორი სიგნალური რაკეტა ესროლა.
- ერთი რაკეტა ვერტმფრენთან ახლოს გაიფრენა.
- ინციდენტი მოხდა საერთაშორისო წყლებში, გედსერთან — ფალსტერის კუნძულის სამხრეთ წერტილთან.
- ვერტმფრენი ამ დროს ფრეგატის რუტინულ ფოტოგადაღებას ახორციელებდა.
- დანიამ რუსეთის ელჩი დაიბარა ფრეგატის ეკიპაჟის ქმედებების განსამარტაველად.
- ნატოს წარმომადგენელმა ელისონ ჰარტმა ეს „რუსეთის უპასუხისმგებლო ქმედებად“ მიიჩნია.
რა მოხდა
14 სექტემბრის საღამოს დანიის სამხედრო-საჰაერო ძალების ვერტმფრენ AS-550 Fennec, რომელიც ახლო წყლებში რუსული ფრეგატის რუტინულ ფოტოგადაღებას აწარმოებდა, გედსერთან (ფალსტერის კუნძულის სამხრეთ წერტილი) საერთაშორისო წყლებში რუსული ფრეგატიდან ორი სიგნალური რაკეტის სამიზნე გახდა. ერთი რაკეტა ვერტმფრენთან ახლოს გაიფრენა. დანიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ რუსეთის ელჩი ვლადიმერ ბარბინი დაიბარა ფრეგატის ეკიპაჟის ქმედებების განსამარტაველად. პრემიერ-მინისტრმა მეტე ფრედერიკსენმა ინციდენტი რუსეთის მზარდი აგრესიის და ევროპის წინააღმდედ ჰიბრიდული ომის ესკალაციის ნაწილად მიიჩნია, ხოლო საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლარს ლკე რასმუსენმა რაკეტების გასროლა „სრულიად მიუღებლად“ შეაფასა. ნატოს სპიკერმა ელისონ ჰარტმა მოვლენა „რუსეთის უპასუხისმგებლო ქმედებად“ მიიჩნია, რომელიც ნატოს მოკავშირეების დაშინებაკენაა მიმართული. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ დანიას სრული სოლიდარობა გამოუცხადა, ხოლო ევროკომისიის თავდაცვის კომისარმა ანდრიუს კუბილიუსმა რუსეთს მანიპულირება და დანიის დადანაშაულება დასწავა. დანიის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ვერტმფრენს მოცემულ არეალში მანევრირების სრული უფლება ჰქონდა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ინციდენტს რუსეთის მხრიდან ნატოს წევრი ქვეყნის წინააღმდეგ გამართული გაუგონავი პროვოკაციის ჩარჩოში სვამს და ხაზს უსვამს უკრაინის სოლიდარობას დანიასთან. სიბიჰას განცხადება ცენტრალურ ადგილს იკავებს: მოსკოვი მთელი ევროპის, და არა მხოლოდ დანიის, დესტაბილიზაციას ცდილობს და საჭიროა ერთობლივი, მკვეთრი პასუხი. გაშუქება ასევე უკავშირებს ეპიზოდს უფრო ფართო კონტექსტთან — კერძოდ, სექტემბრის დასაწყისში დანიის დაზვერვის ცნობას რუსეთის საქარე სამზარეულოების საწინააღმდეგო საბოტაჟის მომზადების შესახებ, რომლებიც კიევისთვის სამხედრო დახმარებას უკავშირდება.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
ნატო, ევროკომისია და დანიის მთავრობა ინციდენტს რუსეთის მხრიდან ჰიბრიდული ომის ნაწილად აფასებენ და მოკავშირეების დაშინების მცდელობად მიიჩნევენ. ფრედერიკსენმა განაცხადა, რომ ნატო გამოცდას გადის და დანიის პასუხი ერთიანობის გაძლიერება და თავდაცვის განმტკიცებაა. ნატოს სპიკერმა ელისონ ჰარტმა ეს „რუსეთის უპასუხისმგებლო ქმედებად“ მიიჩნია, ევროკომისიის თავდაცვის კომისარმა ანდრიუს კუბილიუსმა კი რუსეთს მანიპულირება დასწავა. რუსეთის ელჩმა ბარბინმა საპირისპირო ნარატივი შემოგვთავაზა — დანიის ვერტმფრენი თავად იყო პროვოკატორი და ასეთი შემთხვევა არ იყო პირველი.
სად განსხვავდება გაშუქება
პასუხისმგებლობაზე წყაროები ერთმანეთს ეწინააღმდეგებიან. დანია, ნატო, უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრო და ევროკომისია ინციდენტს რუსულ პროვოკაციად აფასებენ და მოკავშირეების დაშინების მცდელობად მიიჩნევენ; დანიის თავდაცვის სამინისტრო აცხადებს, რომ ვერტმფრენს მანევრირების სრული უფლება ჰქონდა. რუსეთის ელჩი ვლადიმერ ბარბინი პასუხისმგებლობას დანიას აკისრებს, ამტკიცებს, რომ ვერტმფრენმა ფრეგატი მანევრებით პროვოცირება მოახდინა და რომ მსგავსი შემთხვევა ადრეც ყოფილა. ბარბინი ასევე აცხადებს, რომ რუსეთი განმეორებით სთავაზობდა დანიას ზღვაზე ინციდენტების პრევენციის შეთანხმებას წყლის თავზე ჰაერის სივრცის ჩათვლით, მაგრამ დანიამ ეს წინადადებები ყოველთვის უარყო.
კონტექსტი
სექტემბრის დასაწყისში დანიის დაზვერვამ განაცხადა, რომ რუსეთი საბოტაჟის ოპერაციებს ამზადებდა დანიის თავდაცვის-მრეწველობის საწარმოების წინააღმდეგ, რომლებიც კიევისთვის სამხედრო დახმარებასთან არის დაკავშირებული. ფრედერიკსენი გედსერის ინციდენტს ევროპის მასშტაბით დაფიქსირებული რუსული ქცევის ნაწილად მიიჩნევს და ამბობს, რომ ნატო გამოცდას გადის.