ლვივის სასამართლომ ირინა ფარიონის მკვლელობისთვის ვიაჩესლავ ზინჩენკოს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა
შევჩენკივსკის რაიონულმა სასამართლომ ვიაჩესლავ ზინჩენკო ენათმეცნიერ ირინა ფარიონის მკვლელობისთვის სამუდამო პატიმრობით დასაჯა. უკრაინის ეროვნული პოლიციის თავმჯდომარის მოადგილის ანდრიი ნებიტოვის განცხადებით, შემკვეთლები და თანამზრახველები ვერ დადგინდა — სასამართლომ დაადგინა, რომ ზინჩენკო მოქმედებდა დამოუკიდებლად, პირადი მოტივით, ფარიონის საზოგადოებრივი საქმიანობისადმი მტრული დამოკიდებულების გამო.
მთავარი მომენტები
- 1 ოქტომბერს ლვივის შევჩენკივსკის რაიონულმა სასამართლომ ვიაჩესლავ ზინჩენკო სამუდამო პატიმრობით დასაჯა
- ნებიტოვის თქმით, მკვლელობის შემკვეთლები, თანამზრახველები ან მონაწილეები ვერ დადგინდა
- სასამართლომ დაადგინა, რომ ზინჩენკო მოქმედებდა დამოუკიდებლად, პირადი მრწამსითა და ფარიონის საზოგადოებრივი საქმიანობისადმი მტრული დამოკიდებულებით
- გამოძიება ორი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა: ჩატარდა 92 ექსპერტიზა და გამოიკითხა 1500-ზე მეტი ადამიანი
- ფარიონი მოკლეს 2024 წლის 19 ივლისს ლვივში, მას ტყვია თავში ესროლეს; ზინჩენკო დააკავეს 25 ივლისს დნიპროში
- სასამართლომ ფარიონის ქალიშვილ სოფია ოსობას 5 მლნ გრივნა მორალური ზიანის კომპენსაცია გამოუტანა (მოთხოვნილი 15 მლნ-დან); გადაწყვეტილება 30 დღეში გასაჩივრდება
- გამოძიებამ დაადგინა, რომ ზინჩენკო რუსულენოვან ექსტრემისტულ Telegram-ჯგუფებში იყო გააქტიურებული და თავს "ამ საზოგადოების სანიტრს" უწოდებდა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
განაჩენი ლვივში ერთ-ერთი ყველაზე გახმაურებული პოლიტიკური მკვლელობის საქმეს ასრულებს და სამართალდამცავებს საშუალებას აძლევს, საჯაროდ უარყონ შემკვეთლების არსებობის შესახებ მოსაზრებები. 92-მა ექსპერტიზამ და 1500-ზე მეტი გამოკითხულის ჩართვამ აჩვენა, რომ დანაშაული ერთი პირის ქმედებად არის მიჩნეული. მოტივის დასაბუთება — რუსულენოვან ექსტრემისტულ ჯგუფებში აქტივობა და საკუთარი თავის "საზოგადოების სანიტრად" მოხსენიება — ცენტრალური ადგილი უკავია საქმის ირგვლით მიმდინარე საჯარო დისკუსიაში.
რა მოხდა
1 ოქტომბერს ლვივის შევჩენკივსკის რაიონულმა სასამართლომ ვიაჩესლავ ზინჩენკო სამუდამო პატიმრობით დასაჯა ენათმეცნიერ ირინა ფარიონის განზრახ მკვლელობისთვის, რომელიც ეროვნული შეუწყნარებლობის მოტივით და ფარიონის საზოგადოებრივი მოვალეობის შესრულებასთან დაკავშირებით იქნა ჩადენილი, ასევე ცეცხლსასროლი იარაღის უკანონო ტარებისთვის. 2 ოქტომბერს ერთიანი საინფორმაციო ტელეთეატრის ეთერში უკრაინის ეროვნული პოლიციის თავმჯდომარის მოადგილემ ანდრიი ნებიტოვმა განაცხადა, რომ შემკვეთლები, თანამზრახველები და თანამონაწილეები ვერ დადგინდა და რომ სასამართლომ დაადასტურა: ზინჩენკო მოქმედებდა დამოუკიდებლად, პირადი მრწამსით. გამოძიება, რომელშიც ეროვნული პოლიცია, პროკურატურა და СБУ მონაწილეობდნენ, ორ წელზე მეტს გრძელდებოდა. ჩატარდა 92 ექსპერტიზა, გამოიკითხა 1500-ზე მეტი ადამიანი, შემოწმდა ასეულობით ვიდეოკამერა, რამდენიმე ათეული ჰექტარი ტერიტორია და საქმის მასალები 30 ტომად შეგროვდა. სასამართლომ ფარიონის ქალიშვილ სოფია ოსობას მორალური ზიანისთვის 5 მლნ გრივნა შეუფასდა (მოთხოვნილი 15 მლნ-ის ნაცვლად); გადაწყვეტილების გასაჩივრება 30 დღეშია შესაძლებელი და დაცვა აპელაციის მომზადებას აპირებს. ზინჩენკომ ბრალი არ აღიარა და ბოლო სიტყვის უფლებაზე უარი განაცხადა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ფოკუსირებულია ეროვნული პოლიციის ბრიფინგზე და საქმის სრულ დახურვად წარმოაჩენს განაჩენს, ხაზს უსვამს, რომ ზინჩენკო მოქმედებდა მარტო, პირადი მტრული დამოკიდებულებით. რამდენიმე გამოცემა აღნიშნავს ფარიონის ქალიშვილისთვის მიკუთვნებულ კომპენსაციას და მის განზრახვას, თანხა "რუბიჟ" ბრიგადისთვის გადაერთო, რაც საქმეს ომის კონტექსტთან აკავშირებს. უკრაინული რეპორტაჟი ფართოდ ეხება მოტივის მტკიცებულებებს — ბრალდებულის აქტივობას რუსულენოვან ექსტრემისტულ Telegram-ჯგუფებში და ჩანაწერებს, სადაც იგი თავს "ამ საზოგადოების სანიტრად" მოიხსენიებს.
სად განსხვავდება გაშუქება
უკრაინულ წყაროებს შორის ორი მნიშვნელოვანი განსხვავებაა. პირველი, ჩატარებული ექსპერტიზების რაოდენობა: ოფიციალური განცხადებები მიუთითებს 92 ექსპერტიზაზე, ხოლო საქმის დეტალური სტატია — 60-ზე მეტზე. მეორე, "თანამზრახველების" საკითხის ფორმულირება: ერთი გამოცემა ხაზს უსვამს, რომ "მტკიცებულება არ არსებობს" ზინჩენკოს შეკვეთით მოქმედებისა და თანამზრახველების შესახებ, ხოლო პოლიციის თავმჯდომარის მოადგილე და სხვა გამოცემები უფრო ფართოდ ფორმულირებენ, რომ შემკვეთლები, თანამზრახველები და თანამონაწილეები ვერ დადგინდა.
კონტექსტი
ირინა ფარიონი — ენათმეცნიერი, ცნობილი უკრაინულ ენასთან დაკავშირებული პოლარიზებული განცხადებებით — მოკლეს 2024 წლის 19 ივლისს, ლვივში, მასარიკის ქუჩაზე მდებარე საკუთარი სახლის ეზოში თავში გასროლით; იგი რამდენიმე საათში საავადმყოფოში გარდაიცვალა. ვიაჩესლავ ზინჩენკო, რომელიც განაჩენის დროს 20 წლის იყო, დააკავეს დნიპროში 25 ივლისს, ხოლო 26 ივლისს მის მიმართ გირაოს ალტერნატივის გარეშე პატიმრობა შეირჩა. გამოძიების ორ წელიწადზე მეტ ხანს ეროვნული პოლიცია, პროკურატურა და СБУ აწარმოებდნენ, დაადგინეს მისი მარშრუტი, 2024 წლის აპრილში გადაკვეთილი "Stalker 2906" პისტოლეტის შეძენა და ფარიონის მიმართ მისი ონლაინ აქტივობა 2024 წლის მარტიდან. ფარიონის ქალიშვილმა სოფია ოსობამ, რომლის ქმარი ვასილ ოსობა "რუბიჟ" ბრიგადაში მსახურობს, მორალური ზიანისთვის 15 მლნ გრივნა მოითხოვა; სასამართლომ 5 მლნ გრივნა გამოუტანა. 2026 წლის 22 აპრილს, სასამართლო პროცესზე, სადაც სასამართლომ დებატების ეტაპზე გადასვლა გადაწყვიტა, ზინჩენკომ თვითმკვლელობა სცადა.