ოლეშკიში ჰუმანიტარული კატასტროფის ზღვარზეა — რუსეთი ევაკუაციას ბლოკავს
ხერსონის ოლქის მარცხენა სანაპიროზე რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ქალაქ ოლეშკიში ჰუმანიტარული კატასტროფა მიმდინარეობს: 6 000-ზე მეტი ადამიანი, მათ შორის დაახლოებით 200 ბავშვი, საკვების, წყლის, მედიკამენტებისა და გაზის უკმარისობის პირისპირ არის დარჩენილი. რუსული ძალები ევაკუაციას ბლოკავენ და დრონებით ჩამოტანილ ჰუმანიტარულ ტვირთს ართმევენ მოსახლეობას. უკრაინის ომბუდსმენი, საგარეო საქმეთა მინისტრი და საერთაშორისო პარტნიორები ცენტრალურ და დასავლეთ ევროპაში სოლიდარობის აქციებით ჰუმანიტარულ კორიდორს ითხოვენ.
მთავარი მომენტები
- ოლეშკიში ხერსონის ოლქის მარცხენა სანაპიროზე სრულმასშტაბიანი შეჭრის პირველი დღეებიდან რუსეთის ოკუპაციაშია
- ქალაქში ჰუმანიტარული კატასტროფაა — საკვების, მედიკამენტების, წყლისა და გაზის უკმარისობა, რუსული ძალები ევაკუაციას ბლოკავენ
- ოლეშკიში და მიმდებარე ტერიტორიაზე, შეფასებით, 6 000-ზე მეტი ადამიანი რჩება, მათ შორის დაახლოებით 200 ბავშვი
- გაეროს ადამიანის უფლებათა მონიტორინგის მისიის მონაცემებით, 26 მაისის შემდეგ ოლეშკიში საკვები აღარ შესულა
- უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა დრონებით დაახლოებით 4 ტონა საკვები ჩაუგდეს ოკუპირებულ ქალაქს
- გამოძიებით, კატასტროფასთან 126-ე სანაპირო თავდაცვის ბრიგადისა და 331-ე გვარდიული საჰაერო-სადესანტო პოლკის მეთაურები შეიძლება იყვნენ დაკავშირებული
- 28 სექტემბერს ბერლინში სოლიდარობის მარში გაიმართა, 30 სექტემბერს მსგავსი აქცია ბუდაპეშტშია დაგეგმილი
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ოლეშკის შემთხვევა ასახავს რუსეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მოსახლეობის სისტემატურ დაუცველობას: ათასობით ცივილური პირი, მათ შორის ბავშვები, საკვების, წყლის, მედიკამენტებისა და გაზის გარეშე არიან დარჩენილნი, ხოლო რუსული ძალები ევაკუაციას ბლოკავენ და დრონებით ჩამოტანილ ჰუმანიტარულ ტვირთს ართმევენ. გამოძიებამ დაასახელა კონკრეტული რუსული სამხედრო ნაწილები და მეთაურები, რაც პასუხისმგებლობის დაკისრების პერსპექტივას ქმნის. საერთაშორისო რეაგირება — ბერლინის მარში, ევროპის საბჭოს კომისარის განცხადება, უკრაინის მზადყოფნა საკითხი გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე წარმოადგინოს — ხაზს უსვამს კრიზისის სისტემატურ ხასიათს. გარდა ამისა, 126-ე ბრიგადის სამხედროების საკუთარი საჩივრები ტექნიკის უკმარისობის, დაშავებულთა ევაკუაციის პრობლემებისა და რეალური დანაკარგების დამალვის შესახებ მიუთითებს რუსული სარდლობის დისფუნქციაზე.
რა მოხდა
ხერსონის ოლქის მარცხენა სანაპიროზე მდებარე ქალაქ ოლეშკიში, რომელიც სრულმასშტაბიანი შეჭრის პირველივე დღეებიდან რუსეთის ოკუპაციაშია, გაეროს ადამიანის უფლებათა მონიტორინგის მისიის მონაცემებით, 26 მაისის შემდეგ საკვები აღარ შესულა, ხოლო რუსული ძალები ევაკუაციას ბლოკავენ. უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა დრონებით დაახლოებით 4 ტონა საკვები ჩაუგდეს ქალაქს, თუმცა რუსი სამხედროები ამ ტვირთს ართმევენ მოსახლეობას. ოლეშკის სამხედრო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ტეტიანა ჰასანენკო აცხადებს, რომ მოსახლეობა საკვების ნაკლებობის გამო ფულხულას (პორტულაკს) მიირთმევს, ხოლო რუსი სამხედროები საცხოვრებლებში შედიან, იქ სახლდებიან, მოსახლეობას ასაკრებენ და ალკოჰოლს მოითხოვენ. ოლეშკიში და მიმდებარე ტერიტორიაზე, შეფასებით, 6 000-ზე მეტი ადამიანი რჩება, მათ შორის დაახლოებით 200 ბავშვი, რომლებიც ფრონტის ხაზთან ახლოს, ნაცრისფერ ზონაში არიან მოქცეული. გამოძიებით, ჰუმანიტარულ კატასტროფასთან შესაძლო კავშირი აქვთ 126-ე სანაპირო თავდაცვის ბრიგადასა და 331-ე გვარდიულ საჰაერო-სადესანტო პოლკს. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა სექტემბრის ბოლოს გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე სცენის წარმოდგენას გეგმავს. 28 სექტემბერს ბერლინში სოლიდარობის მარში გაიმართა, 30 სექტემბერს მსგავსი აქცია ბუდაპეშტში იგეგმება.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია და ოფიციალური პირები ოლეშკის ჰუმანიტარულ კატასტროფას რუსული სამხედრო პასუხისმგებლობის ფარგლებში წარმოაჩენენ. ყველა წყარო ხაზს უსვამს რუსი სამხედროების მიერ მოსახლეობის საცხოვრებლებში შესვლას, მათ გამოყენებას როგორც ცოცხალი ფარის, ჰუმანიტარული ტვირთის ჩამორთმევას და ოკუპაციური გუბერნატორის ვლადიმირ სალდოს მიერ მოსახლეობის რაოდენობის დამალვას. გამოძიებითი გამოცემა „სლიდსტვო.ინფო“ კონკრეტულ რუსულ ნაწილებს და მეთაურებს ასახელებს, ხოლო 126-ე ბრიგადის სამხედროების საკუთარი საჩივრები ტექნიკის უკმარისობის, ევაკუაციის პრობლემებისა და დანაკარგების დამალვის შესახებ რუსული სარდლობის დისფუნქციის ნიშანია. უკრაინული აქტორები — ომბუდსმენი ლუბინეცი, საგარეო საქმეთა მინისტრი სიბიჰა, ხერსონის ოლქის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი პროკუდინი და ოლეშკის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ჰასანენკო — საერთაშორისო სამართლებრივ ჩარჩოებში ჰუმანიტარული კორიდორის მოთხოვნით გამოდიან.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები სამ საკითხზე მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან. 126-ე სანაპირო თავდაცვის ბრიგადის მეთაურის ვინაობასთან დაკავშირებით: „სლიდსტვო.ინფოს“ მიერ მოძიებული რუსული Telegram-არხი 2025 წლის მაისისთვის პოლკოვნიკ ოლეგ ალექსანდროვს ასახელებს, ხოლო დამოუკიდებელი OSINT-პროექტი „კომანდირი პროვალუ“ — 43 წლის კონსტანტინ კოჩეტკოვს. ოლეშკიში ბოლო საკვების მიწოდების თარიღთან დაკავშირებით: გაეროს ადამიანის უფლებათა მონიტორინგის მისია 26 მაისს ასახელებს (24 ივნისისთვის ქალაქში საკვები არ შესულა), ერთ-ერთი სტატია კი „2026 წლის მაისის ბოლოს“ მოხსენიებულ ბოლო მიწოდებაზე საუბრობს. ბავშვების რაოდენობასთან დაკავშირებით: ლეგიტიმური უკრაინული ხელისუფლება ოლეშკის თემში დაახლოებით 180 ბავშვზე ლაპარაკობს, ცალკეული რეპორტაჟები — „დაახლოებით 200 ბავშვზე“ ქალაქსა და მის ირგვლივ, ხოლო ხერსონის ოლქის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ოლექსანდრ პროკუდინი — დაახლოებით 2 000 მძევლიდან „თითქმის 50 ბავშვზე“.
კონტექსტი
ოლეშკიში ხერსონის ოლქის მარცხენა სანაპიროზე მდებარეობს და სრულმასშტაბიანი შეჭრის პირველივე დღეებიდან რუსეთის ოკუპაციაშია. 2023 წლის ივნისში კახოვკის ჰესის განადგურების შედეგად ქალაქი მასშტაბური წყალდიდობისა და ნგრევის ქვეშ მოექცა. ხერსონის ოლქის ოკუპაციურ ადმინისტრაციას ვლადიმირ სალდო ხელმძღვანელობს, რომელმაც ოლეშკის მოსახლეობის რაოდენობის გამხილვაზე უარი განაცხადა. 126-ე სანაპირო თავდაცვის ბრიგადა 2014 წელს ყოფილი უკრაინული 36-ე სანაპირო თავდაცვის ბრიგადის ბაზაზე, ყირიმის ოკუპაციის შემდეგ რუსეთის მხარეს გადასული სამხედროებისგან დაკომპლექტდა; იგი ყირიმში, სოფელ პერევალნეშია ბაზირებული და რუსული „დნეპრის“ დაჯგუფების შემადგენლობაში შედის. 331-ე გვარდიული საჰაერო-სადესანტო პოლკი 98-ე გვარდიული საჰაერო-სადესანტო დივიზიის ნაწილია და კოსტრომის ოლქშია ბაზირებული; 2014 წელს მისმა ქვედანაყოფებმა ილოვაისკიდან „მწვანე კორიდორით“ გამოსული უკრაინელი სამხედროები დახვრეტეს.