მაკრონი ცხოვრების ნავთობის ბაზრის დასამშვიდებლად „ორმაგი მორატორიუმს“ შესთავაზებს
საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ საფრანგეთი ცდილობს საწვავის დეფიციტის თავიდან აცილებას, მათ შორის დიპლომატიური ზომებით. მან გამოთქვა სურვილი, შესთავაზოს „ორმაგი მორატორიუმი“: რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერება და შავ ზღვაში საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტა. პარიზი ასევე იმუშავებს ჰორმუზის სრუტეში გადინების აღდგენისთვის და G7-ს მოუწოდებს სტრატეგიული ნავთობის რეზერვები ხელახლა გამოიყენოს.
მთავარი მომენტები
- მაკრონმა „ორმაგი მორატორიუმი“ შესთავაზა: რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერება და შავ ზღვაში საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტა.
- მაკრონმა მოუწოდა: „შეწყვიტეთ რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმა და შეწყვიტეთ საბრძოლო მოქმედებები შავ ზღვაში“.
- საფრანგეთი იმუშავებს ჰორმუზის სრუტეში გადინების აღდგენისთვის, რომელიც მნიშვნელოვანია მსოფლიო ენერგომომარაგებისთვის.
- პარიზი G7-ს მოუწოდებს სტრატეგიული ნავთობის რეზერვები ხელახლა გამოიყენოს ენერგიის ბაზარზე დაძაბულობის შესამცირებლად.
- 22 სექტემბერს ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ დონალდ ტრამპთან დახურულ მოლაპარაკებებზე კიევზე ზეწოლა არ ყოფილა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერების მიზნით.
- 23 სექტემბერს აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ თქვა, რომ რუსეთ-უკრაინის ენერგეტიკული ზავის მიღწევა რთულია, მაგრამ ვაშინგტონი ამას შეეცდება.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
მაკრონი პირველად წარმოადგენს კონკრეტულ, დასახელებულ დიპლომატიურ წინადადებას, რომელიც ენერგიის ბაზრის სტაბილურობას აკავშირებს რუსეთ-უკრაინის ომში ესკალაციის კონკრეტულ ნაბიჯებთან. წინადადება პირდაპირ აწყვილებს უკრაინის მიერ რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერებას შავ ზღვაში საბრძოლო მოქმედებების შეჩერებასთან, ერთ პაკეტად წარმოადგენს ორივეს. ეს ინიციატივა ასევე მოიცავს ფართო ენერგეტიკულ ზომებს — ჰორმუზის სრუტეში ნავიგაცია და G7-ის სტრატეგიული რეზერვები — რითაც რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტს გასცდება.
რა მოხდა
საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა, ფრანგული ტელეარხებისთვის BFMTV-ის მიერ გადაცემულ ინტერვიუში, განაცხადა, რომ საფრანგეთი ცდილობს საწვავის დეფიციტის თავიდან აცილებას, მათ შორის დიპლომატიური ზომებით. მან გამოთქვა სურვილი, შესთავაზოს „ორმაგი მორატორიუმი“: რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერება და შავ ზღვაში საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტა. მისი პირდაპირი მოწოდება იყო: „შეწყვიტეთ რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმა და შეწყვიტეთ საბრძოლო მოქმედებები შავ ზღვაში“. გარდა ამისა, საფრანგეთი იმუშავებს ჰორმუზის სრუტეში გადინების აღდგენისთვის — რომელიც მნიშვნელოვანია მსოფლიო ნავთობისა და ენერგომატარებლების მომარაგებისთვის — და პარიზი მოუწოდებს G7-ის ქვეყნებს ხელახლა გამოიყენონ სტრატეგიული ნავთობის რეზერვები ენერგიის ბაზარზე დაძაბულობის შესამცირებლად. ეს ინიციატივა წარმოიშვა ფონზე, როცა 22 სექტემბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ თქვა, რომ ტრამპთან დახურულ მოლაპარაკებებზე კიევზე ზეწოლა არ ყოფილა რუსეთის ნავთობის ობიექტებზე დარტყმების შეჩერების მიზნით — საპირისპიროდ ამერიკული მხრიდან გაკეთებული ზოგიერთი საჯარო განცხადებისა. მომდევნო დღეს, 23 სექტემბერს, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ რუსეთსა და უკრაინას შორის ენერგეტიკული ზავის მიღწევა რთულია, მაგრამ ვაშინგტონი შეეცდება.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
სამივე მოწოდებული სტატია უკრაინული მედიასაშუალებების პუბლიკაციებია, რომლებიც მაკრონის წინადადებას დეტალურად გადმოსცემენ, პირდაპირ ციტირებთ მის „ორმაგი მორატორიუმის“ ფორმულირებას. ისინი ამ განცხადებას ათავსებენ ზელენსკი-რუბიოს უკვე არსებული გაცვლის კონტექსტში ენერგეტიკული ზავის შესახებ, წინა პლანზე წამოწევით იმას, თუ როგორ უკავშირდება ეს წინადადება უკრაინის მიერ რუსეთის ნავთობსაინფრასტრუქტურო ობიექტებზე განხორციელებულ დარტყმებს. ავტორები ასევე აფასებენ, რომ მორატორიუმი „ასიმეტრიულია“: რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერებით მოსკოვი მეტს მოიგებს, ვიდრე კიევი შავ ზღვაში მოქმედებების შეჩერებით. მათი შეფასებით, მორატორიუმის გაფორმების შემთხვევაში რუსეთმა შეიძლება გააგრძელოს უკრაინის ქალაქებისა და სამოქალაქო და ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის თავდასხმა რაკეტებითა და დრონებით. უკრაინელი ექსპერტები, მათ შორის ცენტრ „რაზუმკოვის“ ენერგეტიკური და ინფრასტრუქტურული პროგრამების დირექტორი ვოლოდიმირ ომელჩენკო, არაერთხელ აცხადებდნენ, რომ საწვავის ფასების ზრდის მთავარი მიზეზი ახლო აღმოსავლეთში ესკალაციაა, და არა უკრაინის საქმიანობა.
სად განსხვავდება გაშუქება
ზელენსკიმ თქვა, რომ ტრამპთან დახურულ მოლაპარაკებებზე კიევზე ზეწოლა არ ყოფილა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერების მიზნით, ხოლო რუბიომ ენერგეტიკული ზავის მიღწევა რთულ ამოცანად დაასახელა — რაც გულისხმობს, რომ ამ საკითხზე აშშ-ის ჩართვა არსებობს — და მოწოდებული წყაროები აღნიშნავენ, რომ ამერიკული მხრიდან ზოგიერთმა საჯარო განცხადებამ სხვაგვარი შთაბეჭდილება შექმნა.
კონტექსტი
22 სექტემბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ თქვა, რომ ტრამპთან დახურულ მოლაპარაკებებზე კიევზე ზეწოლა არ ყოფილა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების შეჩერების მიზნით, საპირისპიროდ ამერიკული მხრიდან გაკეთებული ზოგიერთი საჯარო განცხადებისა. 23 სექტემბერს აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ რუსეთსა და უკრაინას შორის ენერგეტიკული ზავის მიღწევა რთული იქნებოდა, მაგრამ ვაშინგტონი ამას შეეცდებოდა.