რუსეთმა კიევზე მასირებული სარაკეტო თავდასხმა განახორციელა; ორი დაიღუპა, რვა დაშავდა

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ეს იყო კიევზე ბოლო პერიოდში ერთ-ერთი უდიდესი კომბინირებული თავდასხმა, რომელმაც სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა, მათ შორის სამებამლო საავადმყოფო, დააზიანა. თავდასხმა მოხდა იმავე საღამოს, როცა უკრაინამ სრულ ცეცხლის შეწყვეტაზე თანხმობა განაცხადა და გაეროს 51-მა წევრმა სახელმწიფომ რუსეთს იგივე მოუწოდა – ამიტომ ის საერთაშორისო აღქმაში დიპლომატიურ ინიციატივაზე რუსეთის «პასუხად» განიხილება. ზელენსკიმ დროში ეს შემთხვევა თავის ნიუ-იორკში აშშ-ის კონგრესმენებთან ლინდსი გრემის სანქციების კანონპროექტზე მოლაპარაკებებს დაუკავშირა და მოუწოდა აშშ-ს, უკრაინას ბალისტიკური რაკეტების გამტარებლები მიაწოდოს. თავდასხმა ასევე კონკრეტული მონაცემია საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობების შესახებ: ზელენსკის თქმით, ბალისტიკური რაკეტების 60% ჩამოაგდეს, ხოლო საჰაერო ძალებმა ღამით 227 საჰაერო სამიზნე გაანეიტრალა.

რა მოხდა

2025 წლის 24 სექტემბრის ღამით რუსეთმა კიევზე მასშტაბიანი კომბინირებული თავდასხმა განახორციელა, რომელიც სამ ტალღად მოვიდა: გამოყენებული იყო «Циркон» საზღვაო საწინააღმდეგო რაკეტები, «Искандер-М»/S-400/KN-23 ბალისტიკური რაკეტები და 282 დრონი (Shahed, Gerbera და სხვა ტიპის). პოლტავისა და ჩერნიჰივის ოლქებიდან კიევისკენ მოძრავი ბალისტიკური რაკეტების შესახებ გაფრთხილება დაახლოებით 01:00 საათზე გავრცელდა, ქალაქსა და უკრაინის უმეტეს ოლქებში ჰაერის განგაშის წითელი დონე გამოცხადდა. კიევში გაისმა რამდენიმე ძლიერი აფეთქება.

უკრაინის საჰაერო ძალების ცნობით, 08:00-ისთვის საჰაერო თავდაცვამ 227 საჰაერო სამიზნე ჩამოაგდო ან დაახშო (4 «Циркон»-ი, 3 «Искандер-М»/S-400/KN-23 ბალისტიკური რაკეტა, 1 «Бандероль»/«Дан-Т» და 219 დრონი); პრეზიდენტმა ზელენსკიმ თქვა, რომ კიევისკენ მიმართული ბალისტიკური რაკეტების დაახლოებით 60% განადგურდა. დარტყმის შედეგად ჩამოვარდნილი ნამსხვრევები და პირდაპირი ჩარტყმები კიევის მრავალ რაიონში დაფიქსირდა.

მერმა ვიტალი კლიჩკომ თავდასხმის შედეგები თანმიმდევრულად განაახლა: თავდაპირველად ერთი დაღუპული და ორი დაშავებული დააფიქსირა, შემდეგ ორი დაღუპული და ექვსი დაშავებული, საბოლოოდ კი სახელმწიფო საგანგებო სამსახურმა (ДСНС) ორი დაღუპული და რვაზე მეტი დაშავებული დაადასტურა. დაღუპულები არიან 57 წლის ქალი პოდილსკის რაიონში და 65 წლის კაცი სოლომიანსკის რაიონში; დაშავებულთა ასაკი 25-დან 77 წლამდეა, მათ შორის ერთი პოლიციელია.

სოლომიანსკის რაიონში ნაწილობრივ დანგრეული საწყობებიდან ცეცხლი სარდაფის სივრცეებში გავრცელდა, სამი ადამიანი ჰოსპიტალიზებულია. პოდილსკის რაიონში რაკეტის ნამსხვრევები სამებამლო საავადმყოფოს პარკინგთან ჩავარდა, ოთხი ავტომობილი დაიწვა, შენობის ფასადი პირველიდან მეხუთე სართულამდე დაზიანდა, ასევე მიმდებარე კლინიკურ-დიაგნოსტიკური ცენტრი; პარკინგზე ერთი ადამიანის ცხედარი იპოვეს. საავადმყოფოს ყველა პაციენტი, ბავშვი და პერსონალი თავშესაფარში იყო – 02:05 საათზე ბიჭი დაიბადა. დნიპროსკის რაიონში დაზიანდა სამსართულიანი ადმინისტრაციული შენობა (ერთი დაშავებული), ცალკეულ მისამართზე კერძო სახლი განადგურდა, ერთი ადამიანი გადაარჩინეს, ორი მეზობელი სახლი დაზიანდა. დარნიცკის რაიონში რაკეტის ნამსხვრევები გზაზე ჩავარდა.

პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ თავდასხმა ზუსტად მაშინ მოხდა, როცა მისი ნიუ-იორკში აშშ-ის კონგრესის ექვს წევრთან (ბრაიან ფიცპატრიკი, მაიკლ ქვიგლი, მარსი კაპტური, ჯარედ გოლდენი, ჯო უილსონი, გრეგორი მიქსი) «ლინდსი გრემის კანონპროექტსა» და რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების გამკაცრებაზე მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა. მან კიდევ ერთხელ მოუწოდა აშშ-ს უკრაინას ბალისტიკური რაკეტების გამტარებლები მიაწოდოს და რუსეთისა და მისი შემოსავლის წყაროების წინააღმდეგ სანქციები განახორციელოს.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული წყაროები თავდასხმას ერთსულოვნად რუსეთის სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე ძალადობრივ თავდასხმად ასახელებენ და ხაზს უსვამენ კონკრეტულ დაზიანებებს: სამებამლო საავადმყოფოს ფასადი, საცხოვრებელი სახლები, «Нова пошта»-ს სორტირების დეპო, პოკროვსკის ტაძარი, საწყობები და დასასხვრელი მანქანები. გამოყენებულია ადამიანური დეტალი – 02:05 საათზე საავადმყოფოს თავშესაფარში ბავშვის დაბადება, რომლის დროსაც ყველა პაციენტი და პერსონალი უსაფრთხოდ იყო. უკრაინული მედია თავდასხმის დროს ზელენსკის ფრეიმინგს იზიარებს – რომ თავდასხმა ზუსტად მაშინ მოხდა, როცა პრეზიდენტი ნიუ-იორკში აშშ-ის კონგრესმენებთან ლინდსი გრემის სანქციების კანონპროექტს განიხილავდა. გარდა ამისა, თავდასხმა იმ კონტექსტში სვამს, რომ საღამოს უკრაინამ სრულ ცეცხლის შეწყვეტაზე თანხმობა განაცხადა და გაეროს 51-მა წევრმა ქვეყანამ რუსეთს იგივე მოუწოდა. საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა ციტირებულია ფრაზით, რომ აქტიურ დიპლომატიასთან ერთად აუცილებელია პუტინის რეჟიმზე გამანადგურებელი ზეწოლა და უკრაინის მტკიცე მხარდაჭერა.

როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები

საერთაშორისო მედია თავდასხმის ძირითად ფაქტებს გადმოსცემს – რუსეთმა კიევზე ბალისტიკური რაკეტებით ისროლა, დაიღუპა ორი, დაშავდა ექვსი ან რვა – და აღნიშნავს სამებამლო საავადმყოფოს ფასადის დაზიანებას და პარკინგზე ერთი ცხედრის აღმოჩენას. გერმანულ- და ინგლისურენოვანი სააგენტოები კლიჩკოს «2 დაღუპული / 6 დაშავებული» ციფრს ავრცელებენ, ხოლო მოგვიანებით უკრაინული და ДСНС-ის მონაცემები «2 დაღუპული / მინიმუმ 8 დაშავებულზე» ჩერდება. საერთაშორისო პრესა ასევე ასახელებს რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს განცხადებას, რომ სამიზნე კიევსა და ოდესის ოლქში უკრაინის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ობიექტები და საკომუნიკაციო-ლოჯისტიკური ცენტრები იყო, რაც უკრაინული წყაროების შეფასებისგან განსხვავდება. AFP-ის ჟურნალისტების ცნობები დილის განმავლობაში დაახლოებით ათი ძლიერი აფეთქების შესახებ, მონიტორინგის არხების შეფასებები დაახლოებით 14-20 რაკეტის შესახებ სამ ტალღაში უფრო ხშირად საერთაშორისო, ვიდრე უკრაინულ მედიაში გვხვდება. გაეროს უშიშროების საბჭოში სლოვაკეთის პრეზიდენტ პეტერ პელეგრინის უჩვეულოდ მკვეთრი განცხადება რუსეთის მიერ სამოქალაქო მიზნებზე განზრახ თავდასხმის შესახებ და რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის სერგეი ლავროვის სიტყვები, რომ რუსეთი ომს «შეწყვეტს» არ და გააგრძეხებს, ამ თავდასხმის ფონზე გაეროს კვირეულის ფარგლებში საერთაშორისო რეპორტიორებში განხილული იქნა.

სად განსხვავდება გაშუქება

დაშავებულთა რაოდენობა განსხვავებულად შეფასდა: კლიჩკოს პირველ შეტყობინებებში ერთი დაღუპული და ორი დაშავებული ფიქსირდებოდა, შემდეგ ორი დაღუპული და ექვსი დაშავებული, საბოლოოდ კი ДСНС-ის საბოლოო მონაცემებით ორი დაღუპული და მინიმუმ რვა დაშავებული დადასტურდა; ზოგიერთი სათაური «2 დაღუპული/6 დაშავებულს» ავრცელებდა, სხვები კი «2 დაღუპული/8 დაშავებულს». კიევისკენ გაშვებული რაკეტების რაოდენობაც განსხვავდება: მონიტორინგის არხები დაახლოებით 20 რაკეტას ასახელებდნენ, სამხედრო ტელეგრამ-არხები კი პირველ სამ ტალღაში მინიმუმ 14 რაკეტას ასახელებდნენ. გარდა ამისა, რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო აცხადებდა, რომ სამიზნე კიევსა და ოდესის ოლქში უკრაინის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ობიექტები და საკომუნიკაციო-ლოჯისტიკური ცენტრები იყო, უკრაინული მხარე კი მიზნებს სამოქალაქო ინფრასტრუქტურად აღწერდა – საცხოვრებელი სახლები, სამებამლო საავადმყოფო, ენერგეტიკული და ლოჯისტიკური ობიექტები.

კონტექსტი

თავდასხმას წინ უძღოდა რუსეთის მიერ უკრაინის ქალაქებზე ხანგრძლივი სარაკეტო დარტყმების სერია, მათ შორის 23 სექტემბრის სრული დღის განმავლობაში კიევზე დრონებით თავდასხმა, რომელმაც 45 ადამიანი დააშავა და ორი იმსხვერპლა. 18 სექტემბერს აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ხელი მოაწერა სენატორ ლინდსი გრემის თანაავტორობით შემუშავებულ სანქციების კანონპროექტს, რომელიც რუსული ენერგორესურსების შემსყიდველ ქვეყნებზე 100%-მდე ტარიფებს ითვალისწინებს. 22 სექტემბერს ტრამპმა ზელენსკისთან შეხვედრაზე უკრაინას Patriot-ის ტიპის საზერობრო თავდაცვის რაკეტების წარმოების ლიცენზიის მინიჭების მზაობა დაადასტურა; ზელენსკი ამბობდა, რომ ამჟამად უკრაინა საჰაერო თავდაცვის რაკეტებს გლობალური დეფიციტის გამო ერთი-ორი ცალით იღებს. 23 სექტემბრის საღამოს უკრაინამ სრულ და დაუყოვნებელ ცეცხლის შეწყვეტაზე თანხმობა განაცხადა, რის შემდეგაც გაეროს 51 წევრმა სახელმწიფომ რუსეთს იგივე მოუწოდა.