რუსული დარტყმების ფონზე უკრაინის მეტალურგია აგვისტოში რეკორდულად დაეცა

რატომ არის მნიშვნელოვანი

უკრაინის მეტალურგიული სექტორი სტრატეგიულად მნიშვნელოვანია ეკონომიკისთვის და ექსპორტისთვის. ორი უმსხვილესი ქარხნის – Zaporizhstal-ისა და ArcelorMittal Kryvyi Rih-ის – გაჩერება და ქამეტსტალის დარტყმა მიუთითებს, რომ რუსეთი მიზანმიმართულად აზარალებს საწარმოო შესაძლებლობებს. ამას ემატება უკრაინის საზღვაო პორტების ფაქტობრივი ბლოკადა და ევროკავშირის სავაჭრო შეზღუდვები (CBAM და ფოლადის იმპორტის კვოტები), რაც წარმოების შოკს კიდევ უფრო ამძაფრებს.

რა მოხდა

2026 წლის აგვისტოში უკრაინის მეტალურგიულმა საწარმოებმა ფოლადის, თუჯისა და ნახვევი პროდუქციის წარმოებაში რეკორდული ვარდნა დააფიქსირეს. იანვარ-აგვისტოს პერიოდში ფოლადის წარმოება 12,5%-ით შემცირდა 4,3 მლნ ტონამდე, თუჯის – 14,8%-ით 4,35 მლნ ტონამდე, ნახვევი პროდუქციის – 15,6%-ით 3,6 მლნ ტონამდე. მარტო აგვისტოში, ივლისთან შედარებით, ფოლადის წარმოება 57,3%-ით დაეცა 277 000 ტონამდე, თუჯის – 65,6%-ით 257 100 ტონამდე, ნახვევი პროდუქციის – 57,4%-ით 269 500 ტონამდე.

ვარდნა თანდროულად მოჰყვა რუსეთის გაძლიერებულ რაკეტულ დარტყმებს. 11 აგვისტოს ბალისტიკურმა რაკეტამ დაარტყა Zaporizhstal-ს ზაპოროჟიეში – დაიღუპა 8 მუშაკი, დაზიანდა ენერგეტიკული და ინფრასტრუქტურული ობიექტები, ასევე მთავარი და დამხმარე მწვადი ღუმლები, ქარხანა გაჩერდა და 27 აგვისტოს კიდევ ხუთმა ბალისტიკურმა რაკეტამ დაარტყა. 15-16 აგვისტოს ღამეს რაკეტულმა დარტყმამ ArcelorMittal Kryvyi Rih დააზარალა – 2 ადამიანი დაიღუპა, 13 მუშაკი დაშავდა, წარმოება ნაწილობრივ შეჩერდა. 4-5 სექტემბრის ღამეს რამდენიმე ბალისტიკურმა რაკეტამ ქამეტსტალი დააისხა კამიანსკეში (დნიპროპეტროვსკის ოლქი) – მთავარი საწარმოო ობიექტები და ინფრასტრუქტურა დაზიანდა, ქარხანა სრულად გაჩერდა.

მონაცემები გამოაქვეყნა Ukrmetalurgprom-მა (უკრაინის მეტალურგიული საწარმოების ასოციაცია) და გაავრცელა Ukrinform-მა. GMK Center-ის ანალიტიკოსმა ანდრიი ტარასენკომ აღნიშნა, რომ აგვისტოს ფოლადის წარმოება ისტორიულად ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი იყო უკრაინაში 2022 წლის აპრილისა და დეკემბრის შემდეგ, ხოლო სექტემბრის მაჩვენებლები ორი უმსხვილესი მწარმოებლის გაჩერების გამო სავარაუდოდ კიდევ უფრო დაბალი იქნება.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები შორის უთანხმოება ფიქსირდება აგვისტოს თვიური ვარდნის ციფრებში. უმეტესობა (Ukrinform, Forbes Ukraine, NV) ასახელებს ფოლადის ვარდნას 57,3%-ით, თუჯისას – 65,6%-ით, ნახვევი პროდუქციისას – 57,4%-ით ივლისთან შედარებით. ერთ-ერთი წყარო კი გაცილებით მცირე ვარდნას ასახელებს: ფოლადი – 39,4%, თუჯი – 40,5%, ნახვევი – 29,6%.

კონტექსტი

2025 წელს უკრაინის მეტალურგებმა ნახვევი პროდუქციის წარმოება 4,8%-ით, ხოლო თუჯის – 11,2%-ით გაზარდეს წინა წელთან შედარებით (ფოლადის წარმოება 2,2%-ით შემცირდა), რაც ამ ტენდენციის 2026 წლის კრახამდე აღდგენის მომენტუმს მიუთითებდა. 2026 წლის მარტი ყველაზე ძლიერი თვე იყო – თუჯის წარმოება 22,5%-ით, ხოლო ფოლადის 27,6%-ით გაიზარბა წინა წლის მარტთან შედარებით, სანამ გაზაფხულ-ზაფხულში თანმიმდევრული ვარდნა დაიწყებოდა. ივლისში უკრაინამ ფოლადის, თუჯისა და ნახვევი პროდუქციის წარმოებაში 30%-ზე მეტი ვარდნა დააფიქსირა – აგვისტოს უფრო ღრმა კრახამდე.