უკრაინის სანქციების პოლიტიკის კომისარმა განაცხადა, რომ რუსული იარაღი კვლავ შეიცავს უცხოურ კომპონენტებს

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ეს მონაცემები აჩვენებს, რომ სანქციების აღსრულების ხარვეზები საშუალებას აძლევს დასავლურ და აზიურ ელექტრონულ კომპონენტებს რუსულ სამხედრო წარმოებამდე მიაღწიოს. კომპონენტების წარმოების ახალი თარიღები (2025-2026) მიუთითებს, რომ საქმე გვაქვს აქტიურ მიწოდების ჯაჭვებთან, არა ძველი მარაგების გამოყენებასთან. კონკრეტული მწარმოებლებისა და ქვეყნების იდენტიფიცირებამ შეიძლება ხელი შეუწყოს სანქციებისა და ექსპორტის კონტროლის მიზანმიმართულ გამკაცრებას. ამავდროულად, «კინძალის» შემთხვევა ამსხვრევს რუსულ იმპორტის ჩანაცვლების შესახებ ადრინდელ პრეტენზიებს, განსაკუთრებით ამერიკული პროცესორების ნაწილში.

რა მოხდა

უკრაინის პრეზიდენტის სანქციების პოლიტიკის კომისარმა ვლადისლავ ვლასიუკმა LIGA.net-თან კომენტარში წარმოადგინა მონაცემები რუსული იარაღის სხვადასხვა ნიმუშში აღმოჩენილი უცხოური კომპონენტების შესახებ.

2026 წლის 12 აგვისტოს კიევის ოლქში ჩამოგდებულ «გერან-4» დრონში 96 უცხოური კომპონენტი იდენტიფიცირდა. ეს კომპონენტები წარმოებული იყო აშშ-ში, ჩინეთში, ტაივანზე, გერმანიაში, შვეიცარიასა და კანადაში. მწარმოებლებს შორის იყვნენ Texas Instruments, Amphenol, Diodes Incorporated, Kyocera AVX, Kemet, ON Semiconductor და Vishay Intertechnology. ამ კომპონენტებიდან შვიდი 2026 წელს და სამი 2025 წელს იყო წარმოებული.

2026 წლის ივნისის დასაწყისში კიევის ოლქში დარტყმის ადგილიდან აღებულ «ისკანდერ-მ» ბალისტიკურ რაკეტაში 147 უცხოური კომპონენტი აღმოჩნდა. მათი წარმოშობის ქვეყნები იყო აშშ, ბელარუსი, შვეიცარია, გერმანია, ჩინეთი და იაპონია. მწარმოებლებს შორის გვხვდება Texas Instruments, Analog Devices, Maxim Integrated, Cypress, STMicroelectronics, Macronix, Integrated Silicon Solution და MaxLinear. მინიმუმ 21 კომპონენტი 2025 წელს იყო წარმოებული, დანარჩენებს შორის არის 2026 წლის ნაწილებიც. ამავე რაკეტაში ასევე დაფიქსირდა 36 რუსული და 11 ბელარუსული კომპონენტი.

2026 წლის მაისში ჩამოგდებული «კინძალის» ბორტკომპიუტერ «ზარია-61»-ში კი კვლავ ამერიკული Texas Instruments პროცესორი აღმოჩნდა — წინააღმდეგობაში 2023 წლის მონაცემებთან, როცა რუსეთი ამ პროცესორებს საკუთარი მიკროსქემებით ცდილობდა ჩაენაცვლებინა. 2025 წლის მაისში შეკრებილი «ზარია-61»-ს დაფაზე იყო 2021-2024 წლებში წარმოებული კომპონენტები, მათ შორის ამერიკული Texas Instruments DSP პროცესორი და IDT-ის (ახლა იაპონური Renesas-ის საკუთრება) მეხსიერება. სხვა დაფაზე აღმოჩნდა Texas Instruments-ის პროცესორი 1986 წლის მარკირებით და 1996 წელს წარმოებული AMD მიკროსქემები. ვლასიუკის თქმით, რუსეთი შეგნებულად იყენებს არა ყველაზე თანამედროვე უცხოურ ელექტრონიკას, როცა ის კონკრეტული სისტემისთვის ვარგისი რჩება.

უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი დაზვერვის სამმართველომ ასევე გამოაქვეყნა მონაცემები Roselektronika ჰოლდინგის 155 საწარმოს შესახებ, რომლებიც კომპონენტებს აწარმოებენ რუსული ბალისტიკური იარაღისთვის, თვითმფრინავებისთვის, დრონებისთვის და ელექტრონული ომის სისტემებისთვის.

კონტექსტი

«გერან-4» არის რუსული დრონი, რომელიც უკრაინაზე თავდასხმებში გამოიყენება; «ისკანდერ-მ» — მოკლე სიშოლოს ბალისტიკური რაკეტული სისტემა; «კინძალ» — ჰაერიდან გაშვებული ბალისტიკური რაკეტა. რუსეთი ადრე ცდილობდა «ზარია-61» ბორტკომპიუტერში ამერიკული პროცესორების შიდა წარმოების მიკროსქემებით ჩანაცვლებას. უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი დაზვერვის სამმართველო ადრეც აკონტროლებდა რუსულ თავდაცვის-სამრეწველო ჰოლდინგებს, მაგალითად Roselektronika-ს.