რუსულმა დრონმა კიევში ტელეკომპანია „მი — უკრაინას“ შენობა დაარტია პირდაპირი ეთერის დროს

რატომ არის მნიშვნელოვანი

რუსულმა ძალებმა პირდაპირ ჟურნალისტურ ნიუზრუმს დაარტიეს პირდაპირი ეთერის დროს, რაც განზრახ თავდასხმად მედიაზე შეიძლება ჩაითვალოს. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ ეს „რუსული დეგრადაციის ახალ გვერდად“ შეაფასა და საერთაშორისო რეაგირებისკენ მოუწოდა, ხოლო ევროკავშირის ელჩმა კატერინა მატერნოვამ დაგმო დარტყმა და პარალელურად გამოაცხადა Patriot-ის გადამჭრელი რაკეტების შესყიდვის დამტკიცება. ამავე შენობაზე ეს მეორე დარტყმაა სამ კვირაზე ნაკლებ დროში, რაც სამიზნედ ამ კონკრეტული მედიასაშუალების მიმართ თავდასხმების განმეორებად ხასიათზე მიუთითებს. დარტყმამ 7-8 სექტემბრის მასობრივი ღამის თავდასხმის ფონზე მოხდა და მოჰყვა აშშ-ის სპეცდამკვირვებლების ვიზიტს, რაც დროში თავდასხმის ტაქტიკურ და დიპლომატიურ კონტექსტს ამძაფრებს.

რა მოხდა

8 სექტემბერს, დღის საათებში, რუსულმა სარაკეტო დრონმა, რომელიც ოფიციალურმა პირებმა „შაჰედის" ტიპის უპილოტო საფრენ აპარატად მოიხსენიეს, დაარტია კიევში ტელეკომპანიების „მი — უკრაინა" და „მი — უკრაინა+" შენობას, როდესაც „მი — უკრაინა" ნაციონალური ტელემარათონის „ედინი ნოვინის" პირდაპირ ეთერს გადასცემდა. შენობა, რომელიც საგანგებო სიტუაციების სამსახურის ცნობით ბიზნესცენტრია სოლომიანსკის რაიონში, ნაწილობრივ განადგურდა. ძირითადი დაზიანება ნიუზრუმსა და სამუშაო ოფისებზე მოდიოდა; მაშველებმა ცეცხლი ჩააქრეს და ზედა სართულებიდან ორი ადამიანი გამოიყვანეს.

პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ Telegram-ში გამოქვეყნებულ პოსტში დაადასტურა დარტყმა, ხაზს გაუსვა, რომ ის ჟურნალისტების პირდაპირ ეთერში ყოფნისას მოხდა, და თქვა, რომ საწყის ეტაპზე ხუთი ადამიანი დაშავდა, რიცხვი კი შეიძლება გაიზარდოს. მან შემდგომ აღნიშნა, რომ ეს არის „შაჰედები მედიის წინააღმდეგ — რუსული დეგრადაციის ახალი გვერდი", და ევროპისა და მსოფლიოს რეაგირებისკენ მოუწოდა.

არხის გენერალურმა პროდიუსერმა იური სუგაკმა „დეტექტორ მედიას" განუცხადა, რომ ექვსი თანამშრომელი დაშავდა — მისი თქმით, მსუბუქად ან საშუალო სიმძიმით, ყველა ცოცხალია; არხის პრესსამსახურის ცნობით, ხუთი დაშავებული ჰოსპიტალიზებულია. არხმა ნიუზრუმზე დარტყმის მომენტის ვიდეოკადრები გამოაქვეყნა, სადაც ჩანს, რომ დარტყმა ჟურნალისტებზე განზრახ იყო მიმართული და არა შემთხვევითი. მაუწყებლობა შეჩერდა და გუნდი დისტანციურ რეჟიმზე გადავიდა; აღდგენა ერთ-ორ დღეში იგეგმებოდა, ხოლო ტელემარათონში არხის სლოტს კოლეგები ავსებდნენ.

დღის დარტყმამ 7–8 სექტემბრის ღამით კიევზე მასობრივი რაკეტულ-დრონიანი თავდასხმა მოჰყვა, რომელშიც, მოცემული ცნობებით, გამოყენებული იყო „ონიქსი", „ისკანდერ-M" ბალისტიკური რაკეტები, S-400, KN-23, Х-101 ფრთოსანი რაკეტები და 166-მდე სხვადასხვა ტიპის დრონი; 29 ლოკაციაზე პირდაპირი ჩარტყმა დაფიქსირდა, 9 ლოკაციაზე — ჩამოგდებული სამიზნეების ნამსხვრევები. უკრაინის საჰაერო თავდაცვამ 33 რაკეტა და 142 დრონი ჩამოაგდო. მთლიანი დღის განმავლობაში კიევში, სხვადასხვა წყაროს მიხედვით, 10-დან 19-მდე ადამიანი დაშავდა, 2-დან 3-მდე კი დაიღუპა.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული წყაროები დარტყმას ჟურნალისტურ ნიუზრუმზე განზრახ თავდასხმად ასახავს. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ ის „რუსული დეგრადაციის ახალ გვერდად“ შეაფასა და საერთაშორისო რეაგირებისკენ მოუწოდა; არხმა ნიუზრუმზე დარტყმის ვიდეოკადრები გამოაქვეყნა ამ ვერსიის გასამყარებლად. არხის გენერალური პროდიუსერი იური სუგაკი, მედიაჯგუფის ხელმძღვანელი იჰორ პეტრენკო და საგარეო საქმეთა სამინისტრო წარმოადგენს როგორც კონკრეტული დაშავებულების შესახებ ინფორმაციას, ასევე მასშტაბურ სტატისტიკას ომის დაწყებიდან დაზიანებული და განადგურებული რედაქციების, პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას დაღუპული მედიის თანამშრომლების შესახებ. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ მომხდართან დაკავშირებით სოლიდარობა გამოხატა და მიმართა მედიის თავისუფლების საკითხებში OSCE-ის წარმომადგენელს.

უკრაინული მედია ასევე დარტყმას ღამის მასობრივი თავდასხმის კონტექსტში განიხილავს, რაც მოიცავს რაკეტებისა და დრონების ტიპებს, ჩამოგდების მონაცემებს და დაზარალებულ რაიონებს. რამდენიმე გამოცემა დარტყმის დროს უკავშირებს აშშ-ის სპეცდამკვირვებლების — სტივ ვიტკოფისა და ჯარედ კუშნერის — მოსკოვსა და კიევში ვიზიტებს და პუტინის მიერ დაპირებულ სამდღიან „პაუზას" კიევზე დარტყმებში.

როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები

წარმოდგენილ წყაროებში საერთაშორისო რეაგირება ძირითადად ევროკავშირის მხარდაჭერით შემოიფარგლება. ევროკავშირის ელჩმა კატერინა მატერნოვამ დაგმო რუსული დარტყმა და მომხდარი „მწვავედ“ შეაფასა; მან განაცხადა, რომ ჟურნალისტები არ უნდა იყვნენ სამიზნე და რედაქციები არ არის ბრძოლის ველი, და ამავე დროს მიესალმა ევროკომისიის გადაწყვეტილებას, რომლითაც Ukraine Support Loan-ის ფარგლებში დაახლოებით 3,2 მილიარდი ევროს ოდენობით Patriot-ის გადამჭრელი რაკეტების შესყიდვა დამტკიცდა უკრაინის საჰაერო თავდაცვის გასაძლიერებლად.

ევროკავშირის საგარეო საქმეთა სპიკერმა (წყაროში მოხსენიებული როგორც „ვიგანდი") მასშტაბური დარტყმა აშშ-ის საელჩოს წარმომადგენლების კიევიდან წასვლიდან ერთი დღის შემდეგ მომხდარ ფაქტად მოიხსენიეს და განაცხადა, რომ ევროკავშირი უკრაინის მხარდაჭერას აჩქარებს. ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა და NATO-ს გენერალურმა მდივანმა მარკ რუტემ მიესალმეს Patriot-ის გადამჭრელი რაკეტების შესყიდვის გადაწყვეტილებას და საჰაერო თავდაცვის რეაგირება დარტყმას დაუკავშირეს. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ 8 სექტემბერს ამ თემაზე საუბარი გამართა ევროკავშირის უმაღლეს დიპლომატ კაია კალასთან.

სად განსხვავდება გაშუქება

დაშავებულთა რაოდენობა ტელეკომპანიის შენობაზე: პრეზიდენტმა ზელენსკიმ საწყის ეტაპზე ხუთი დაშავებული დაასახელა და აღნიშნა, რომ რიცხვი შეიძლება გაიზარდოს. არხის გენერალურმა პროდიუსერმა იური სუგაკმა „დეტექტორ მედიას" ექვსი თანამშრომლის დაშავების შესახებ უთხრა, ხოლო არხის პრესსამსახურმა ხუთი დაშავებულის ჰოსპიტალიზაციის შესახებ განაცხადა.

8 სექტემბრის რუსული თავდასხმების შედეგად კიევში დაშავებულთა და დაღუპულთა მთლიანი რაოდენობა წყაროებს შორის განსხვავდება: ერთი ვერსიით — 16 დაშავებული და 2 დაღუპული, მეორე ვერსიით — 10 დაშავებული, ხოლო მერკის კლიჩკოსა და კიევის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციის მოგვიანებით მონაცემებით — 19 დაშავებული და 3 დაღუპული.

ღამის თავდასხმით დაზარალებული კიევის რაიონების ჩამონათვალიც წყაროებს შორის ოდნავ განსხვავდება: ერთი ვერსია მოიცავს სოლომიანსკის, პოდილის, დარნიცკის, ჰოლოსიივსკის და შევჩენკოვსკის რაიონებს, ხოლო სხვა ვერსიები შევჩენკოვსკის ნაცვლად დნიპროვსკის რაიონს ასახელებს.

ასევე განსხვავდება დარტყმული შენობის ხასიათის შეფასება: საგანგებო სიტუაციების სამსახურმა ის ბიზნესცენტრად მოიხსენიეს კიევის სოლომიანსკის რაიონში, სადაც ტელეკომპანიები ცხოვრობს, ხოლო უმეტესობა სხვა წყაროებისა მას უშუალოდ „მი — უკრაინას" ტელეკომპანიის ოფისს უწოდებს.

კონტექსტი

„მი — უკრაინა" ერთ-ერთი იმ არხთაგანია, რომელიც ომის დროს შექმნილ საერთო საინფორმაციო მარათონს „ედინი ნოვინის" გადასცემს. 20 აგვისტოს ღამით იმავე ოფისმა უკვე მიიღო დაზიანებები კიევზე მასობრივი თავდასხმის დროს — ფანჯრები ჩამსკდა, ნიუზრუმი მნიშვნელოვნად დაზიანდა და კორიდორებში ჭერის ნაწილი მოგლეჯა.

8 სექტემბრის ღამით რუსეთმა კიევი ბალისტიკური რაკეტებითა და დრონებით განუწყვეტლივ შეუტია; ცნობილი მონაცემებით, გამოყენებული იყო „ონიქსი", „ისკანდერ-M", S-400, KN-23, Х-101 და 166 დრონი; 29 ლოკაციაზე პირდაპირი ჩარტყმა დაფიქსირდა, 9 ლოკაციაზე — ნამსხვრევები; უკრაინის საჰაერო თავდაცვამ, ვარაუდით, 33 რაკეტა და 142 დრონი ჩამოაგდო.

უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერის ჰეორჰი ტიხის ცნობით, ფართომასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან რედაქციებისა და ჟურნალისტთა ქონების დაზიანების, დაკავების ან განადგურების დაახლოებით 30 შემთხვევა დაფიქსირდა, 21 მედიის თანამშრომელი პროფესიული მოვალეობის შესრულებისას დაიღუპა.

დარტყმის პარალელურად, ევროკავშირის ქვეყნებმა დაამტკიცეს უკრაინისთვის Patriot-ის გადამჭრელი რაკეტების შესყიდვა დაახლოებით 3,2 მილიარდი ევროს ოდენობით, 90-მილიარდიანი ევროკრედიტის ფარგლებში. ევროკომისიის პრეზიდენტმა და NATO-ს გენერალურმა მდივანმა ეს გადაწყვეტილება საჯაროდ მიესალმეს. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ 8 სექტემბერს ამ თემაზე სატელეფონო საუბარი გამართა ევროკავშირის უმაღლეს დიპლომატ კაია კალასთან.