ზელენსკი ბრიუსელში ტრამპ-პუტინის დიზელის შეთანხმებას გამოეხმაურა; ბაბიშმა ის „ევროპისთვის შანტად“ შეაფასა
უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი 16 ოქტომბერს ბრიუსელში ევროკავშირის სამიტზე ჩავიდა და ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ვლადიმირ პუტინს რეალური სამშვიდობო მოლაპარაკებები არ სურს. ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი ბაბიშმა ტრამპის შეთანხმება პუტინთან რუსული დიზელის შესახებ „შანტად“ ევროპისთვის შეაფასა და 100 მილიარდი ევროს ოდენობის უკრაინის დახმარების ევროკავშირის გრძელვადიან ბიუჯეტში ჩართვას მხარი არ დაუჭერა.
მთავარი მომენტები
- 16 ოქტომბერს ზელენსკი ბრიუსელში ევროკავშირის სამიტზე ჩავიდა და განაცხადა, რომ პუტინს რეალური სამშვიდობო მოლაპარაკებები არ სურს და „სიტყვებთან თამაშობს“.
- ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი ბაბიშმა ტრამპ-პუტინის შეთანხმება რუსულ დიზელზე „შანტად“ ევროპისთვის შეაფასა და განაცხადა, რომ ტრამპმა „მოატყუა“ ევროპა.
- ბაბიში ეწინააღმდეგება 100 მლრდ ევროს უკრაინის დახმარების ევროკავშირის გრძელვადიან ბიუჯეტში ჩართვას დ მიაჩია, რომ დახმარება სესხის სახით, ბიუჯეტის გარეთ უნდა დაფინანსდეს.
- 15 ოქტომბერს Newsmax-თან ინტერვიუში ტრამპმა ზელენსკი „არასწორ პიროვნებად“ მოიხსენია და განაცხადა, რომ მას „არ სურს“ რუსეთთან მშვიდობის შეთანხმება.
- 11 ოქტომბერს ტრამპმა პუტინთან შეთანხმება გამოაცხადა რუსული დიზელის ამერიკულ და მსოფლიო ბაზრებზე მიწოდების შესახებ და ასევე გამოაცხადა „ენერგეტიკული ზავი“, რომელიც, მედიის ცნობით, მხოლოდ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმებს ეხება.
- 14 ოქტომბერს ზელენსკიმ დაადასთია, რომ აშშ უკრაინას დაზვერვითი მონაცემების გაცვლის შეწყვეტით ემუქრებოდა, თუ უკრაინის ძალები რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმებს განაგრძობდნენ.
- ჟურნალისტ საიმონ შუსტერის ცნობით (The Atlantic), ტრამპი უკრაინა-რუსეთს შორის შუამავლის როლიდან რუსებთან მოლაპარაკებების მხარის როლში გადავიდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ბრიუსელში ევროკავშირის სამიტზე პირველად გამოვლინდა ღია განხეთობა ევროპის ლიდერებსა და ტრამპის ადმინისტრაციას შორის რუსეთთან მოლაპარაკებების ფორმატზე. ტრამპ-პუტინის დიზელის შეთანხმებამ შეიძლება სანქციების რეჟიმისა და ენერგეტიკული ბაზრების რყევა გამოიწვიოს. ბაბიშის პოზიცია კი აჩვენებს, რომ უკრაინის 100 მლრდ ევროს დახმარების ბიუჯეტში ჩართვას ევროკავშირში შიდა წინააღმდეგობა აქვს.
რა მოხდა
16 ოქტომბერს უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი ბრიუსელში ევროკავშირის ლიდერების სამიტზე ჩავიდა და ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ვლადიმირ პუტინს რეალური სამშვიდობო მოლაპარაკებები არ სურს და ის „სიტყვებთან თამაშობს“. მან ასევე განაცხადა, რომ პუტინი უკრაინის განადგურება სურს, არ პატივს სცემს მის სუვერენიტეტს და ტერიტორიულ მთლიანობას და უკრაინას ქვეყნად ან ერად არ მიიჩნევს. ზელენსკიმ ხაზი გაუსვა, რომ კიევი ვაშინგტონის მიერ მოსკოვთან დიზელისა და სანქციების შესუსტების შესახებ შეთანხმებებს წინასწარ არ იცნობდა, და გააფრთხილა, რომ დიზელის შემდეგ გაზის შეთანხმებები და სანქციების შესუსტება სხვა სექტორებზეც მოვა. ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი ბაბიშმა ტრამპ-პუტინის დიზელის შეთანხმება ევროპისთვის „შანტად“ შეაფასა და აღნიშნა, რომ ვაშინგტონ-მოსკოვის შეთანხმებები რუსული საწვავის მსოფლიო ბაზრებზე მიწოდების აღდგენას და რუსეთის სანქციების შესუსტებას ითვალისწინებს. ბაბიშმა ასევე განაცხადა, რომ არ უჭერს მხარს 100 მლრდ ევროს ოდენობის უკრაინის დახმარების ევროკავშირის გრძელვადიან ბიუჯეტში ჩართვას დ მიაჩია, რომ ეს თანხა სესხის სახით, ბიუჯეტის გარეთ უნდა დაფინანსდეს. ამ ფონზე გავრცელდა ჟურნალისტ საიმონ შუსტერის სტატია The Atlantic-ში, სადაც ნათქვამია, რომ ტრამპი უკრაინა-რუსეთს შორის შუამავლის როლიდან რუსებთან მოლაპარაკებების მხარის როლში გადავიდა და ზელენსკი არჩევანის წინაშე დგას: მიიღოს ტრამპის მოთხოვნები რუსეთის პირობებზე ომის დასრულების შესახებ თუ განაგრძოს ბრძოლა — აშშ-ს მხარდაჭერით თუ მის გარეშე.
სად განსხვავდება გაშუქება
ტრამპი აცხადებს, რომ ორივე მხარე „ენერგეტიკულ ზავზე“ შეთანხმდა, ხოლო Financial Times-ის ცნობით, უკრაინას 11 ოქტომბრის შეთანხმების შესახებ არაფერი ჰქონდა ცნობილი. ამავდროულად, ბაბიში ტრამპის გადაწყვეტილებას ევროპისთვის „შანტად“ აფასებს, მაშინ როცა თავად ტრამპი თავის შეთანხმებებს ომის დასრულებისკენ გადადგმულ ნაბიჯებად პოზიციონირებს და ზელენსკის „არასწორ პიროვნებად“ მოიხსენიებს.
კონტექსტი
12-მა აშშ-ს სენატორმა ტრამპისთვის წერილი გამოაგზავნა, სადაც პუტინთან მისი შეთანხმება „უკრაინის ხალხის ღალატად“ შეფასდა. უკრაინის სამხედრო კამპანია კოდური სახელწოდებით M&Ms მიზნად ისახავს რუსული აეროპორტებისა და მოსკოვის საჰაერო სივრცის მუშაობის შეფერხებას ხელოვნური ინტელექტის მქონე დრონებით. ევროკავშირის ლიდერებმა ზელენსკისთვის ღიად დაუდასთურეს, რომ რუსეთის სანქციები არ შესუსტდება, თუმცა აშშ ცდილობს „ჩრდილოვანი ფლოტის“ სანქციების შესუსტებას. აშშ-მა არ გაფრთხილა კიევი 12 და 13 ოქტომბრის რუსული ბალისტიკური დარტყმების შესახებ.