უკრაინას ამერიკული Patriot-ის რაკეტები სრულიად ამოეწურა — CNN
უკრაინამ ამერიკული Patriot საზენიტო რაკეტული სისტემების გადამჭერი რაკეტების მარაგი სრულიად ამოწურა, იუწყება CNN-ი საკუთარ წყაროზე დაყრდნობით. წინა ღამეს რუსულმა ბალისტიკურმა რაკეტებმა კიევში სამი ელექტროსადგური დააზარალა და ხარკოვის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურას შეუტია; დაიღუპა ოთხი და დაშავდა 25 ადამიანი. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ კიდევ ერთხელ მოითხოვა დამატებითი Patriot-ის პაკეტები.
მთავარი მომენტები
- უკრაინამ სრულიად ამოწურა ამერიკული Patriot საზენიტო რაკეტული სისტემების გადამჭერი რაკეტები (CNN-ის ცნობით, მათი წყაროს თანახმად).
- 2026 წლის 14 ოქტომბრის ღამის თავდასხმისას რუსულმა ბალისტიკურმა რაკეტებმა კიევში სამი ელექტროსადგური (ТЕЦ) დაარტყა და ხარკოვის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურას შეუტია.
- კიევში თავდასხმის შედეგად ოთხი ადამიანი დაიღუპა, 25 კი დაშავდა.
- CNN-ის ცნობით, ბოლო რუსული თავდასხმის დროს გადამჭერების ნაკლებლობის გამო თითქმის ყველა ბალისტიკური რაკეტა ვერ ჩამოიჭრა.
- ზელენკის თქმით, წელს უკრაინამ ბალისტიკური თავდაცვის რაკეტები წინა წელთან შედარებით სამჯერ ნაკლები მიიღო; პარტნიორებმა შემცირების ოფიციალურ მიზეზად ახლო აღმოსავლეთში საბრძოლო მოქმედებები დაასახელეს.
- ზელენკის განცხადებით, ზამთარში უკრაინას თვეში 100–120 Patriot-ის რაკეტა დასჭირდება.
- Patriot-ის რაკეტების წარმოების ლიცენზია უკრაინას ჯერ კიდევ არ მიუღია — საკითხი ივლისიდან გადაიწერა, ხოლო პრეზიდენტმა ტრამპმა მისი დადასტურებაზე პასუხი თავი შეიკავა.
- Financial Times-ის ცნობით, ტრამპმა უკრაინას 300 Patriot-ის რაკეტის მიწოდებაზე უარი განაცხადა ირანთან ომის ფონზე ამერიკული მარაგების შენარჩუნების მიზნით.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
გადამჭერი რაკეტების გარეშე უკრაინა რუსული ბალისტიკური რაკეტებისგან თავდაცვის უნარს კარგავს — ქალაქები და ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა დაუცველი რჩება, რაც უშუალოდ გამოჩნდა 14 ოქტომბრის კიევის თავდასხმის დროსაც (ოთხი დაღუპული, 25 დაშავებული, სამი ТЕЦ დაზარალებული). ზელენსკის თქმით, ზამთრის გადასატანად საჭიროა თვეში 100–120 Patriot-ის რაკეტა, მაშინ როცა მიწოდება წინა წელთან შედარებით სამჯერ შემცირებულია. წარმოების ლიცენზია ივლისიდან გაჩერებულია და ტრამპი მის დადასტურებას ერიდება, რაც ხანგრძლივი გადაწყვეტის პერსპექტივას ამცირებს. 300 რაკეტაზე უარი და ლიცენზიის გაჭიანურება კიევ-ვაშინგტონის ურთიერთობაში სამხედრო დახმარების მიმართულებით მკვეთრ დაძაბულობაზე მიუთითებს.
რა მოხდა
2026 წლის 14 ოქტომბრის ღამეს რუსულმა ძალებმა კიევსა და ხარკოვს ბალისტიკური რაკეტებით შეუტიეს; კიევში სამი ТЕЦ დაზარალდა, ხარკოვში კი ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურას შეუტიეს, რასაც ოთხი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა და 25 დაშავდა. CNN-მა საკუთარ წყაროზე დაყრდნობით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ უკრაინამ ამერიკული Patriot სისტემებისთვის გადამჭერი რაკეტები სრულიად ამოწურა, და ამავე წყაროს ცნობით, თავდასხმისას თითქმის ყველა ბალისტიკური რაკეტა ვერ ჩამოიჭრა. ეს პირველი შემთხვევა არ არის — აგვისტოს შუაში, როცა CNN-მა Patriot სისტემაზე პირველად მიიღო წვდომა უკრაინის ტერიტორიაზე, უკრაინელი ჩინოვნიკები უკვე ამბობდნენ, რომ გადამჭერები თითქმის ამოწყდა. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ 14 ოქტომბერს კიდევ ერთხელ მოითხოვა ამერიკისგან დამატებითი სარაკეტო პაკეტები Patriot-ისთვის და განაცხადა, რომ წელს უკრაინამ ბალისტიკური თავდაცვის რაკეტები წინა წელთან შედარებით სამჯერ ნაკლები მიიღო — პარტნიორებმა ოფიციალურ მიზეზად ახლო აღმოსავლეთში საბრძოლო მოქმედებები დაასახელეს. Financial Times-ის ცნობით, პრეზიდენტმა ტრამპმა ირანთან ომის ფონზე ამერიკული მარაგების შენარჩუნების მიზნით უკრაინას 300 Patriot-ის რაკეტის მიწოდებაზე უარი განაცხადა, ხოლო წარმოების ლიცენზიაზე პასუხი თავი შეიკავა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია წინა პლანზე უსვამს უსაფრთხოების შედეგებს სამოქალაქო მოსახლეობისთვის — 14 ოქტომბრის კიევის თავდასხმის დეტალებს (ოთხი დაღუპული, 25 დაშავებული, სამი ТЕЦ დაზარალებული) და კავშირს გადამჭერების ნაკლებობასა და ბალისტიკური რაკეტების ჩაუჭრელობას შორის. რეპორტები ფოკუსირებულია ზელენსკის პირდაპირ მოწოდებებზე დამატებითი Patriot-ის პაკეტებისთვის და წარმოგებენ საკითხს ზამთრის წინ გადაუდებელ მოთხოვნად, ხაზს უსვამენ 100–120 რაკეტის თვიურ საჭიროებას. გარდა ამისა, გაშუქება ხაზს უსვამს წარმოების ლიცენზიის შეჩერებას და ზელენსკის განცხადებას, რომ უკრაინის საჰაერო თავდაცვის დამატებითი საშუალებების თხოვნებზე პასუხად ამერიკამ Starlink-ის მუშაობა შეასუსტა. ზოგიერთი გამოცემა ასახელებს კიევ-ვაშინგტონის ურთიერთობაში არსებულ ხახუნს — ზელენსკის მზაობას შეაჩეროს რუსულ ენერგეტიკაზე დარტყმები მხოლოდ დამატებითი Patriot-ების სანაცვლოდ, ასევე უკრაინის მიერ ადრე დაახლოებით ექვსი ამერიკული თხოვნის უგულებელყოფას, რომ შეჩერებულიყო რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმები.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
ინგლისურენოვანი საერთაშორისო გაშუქება (APA) Patriot-ის დეფიციტს უფრო ფართო პოლიტიკურ კონტექსტში ათავსებს — ზელენსკისა და ტრამპის დიპლომატიურ დაპირისპირებაში, სადაც სამხედრო დეფიციტი პოლიტიკურ დავასთან არის გადაბმული. მთავარ სტრუქტურულ მიზეზად ითვლება არა მხოლოდ უკრაინა-სპეციფიკური ფაქტორები, არამედ Patriot-ის რაკეტების გლობალური დეფიციტი და ამერიკული ყურადღების/მარაგების ირანთან ომზე გადასვლა. ხაზგასასმელია ტრამპის მიერ 300 დამატებით რაკეტაზე უარი და მისი თავშეკავება წარმოების ლიცენზიის დადასტურებისგან — ამერიკული პასუხი წარმოჩენილია როგორც შეკავება, რომელიც შტატების მარაგების შენარჩუნების ლოგიკით არის მოტივირებული.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ერთმანეთს ერთ მთავარ საკითხზე ეჭვრებიან: მისცა თუ არა ტრამპმა უკრაინას Patriot-ის წარმოების ლიცენზია. ერთი ვერსიით, ნატოს სამიტზე ტრამპი ლიცენზიის მიცემაზე თანხმდა და ზელენსკიმ სექტემბრის ბოლოს კონკრეტულ შეთანხმებებზე განაცხადა; მეორე ვერსიით, ტრამპმა მოგვიანებით განაცხადა, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ არ მიუღია და ლიცენზიის გაცემაზე პასუხი თავი შეიკავა. ცალკე განსხვავება არსებობს იმაში, თუ რა ნაწილი აქვს უკრაინას საჭირო გადამჭერებისა — ზელენსკი ერთ განცხადებაში ამბობს, რომ უკრაინას აქვს მხოლოდ დაახლოებით 10% (ერთი მეათედი) სასწრაფოდ საჭირო რაკეტებისა, ხოლო CNN-თან ცალკე ინტერვიუში განმარტავს, რომ რეალურად ქვეყანას მხოლოდ 1% აქვს და ზამთრის გადასატანად 5% იქნება საკმარისი ამერიკული მარაგებიდან.
კონტექსტი
Patriot-ის გადამჭერი რაკეტები ძვირი და გლობალურად დეფიციტური პროდუქტია; სხვა მოკავშირეებმა საკუთარი მარაგები უკვე ამოწურეს ან აძლიერებენ საჰაერო თავდაცვას ირანთან ომის გამო. საბერძნეთს მინიმუმ 200 PAC-2 ტიპის Patriot-ის რაკეტა აქვს, რომლის ვარგისობის ვადა იწურება, ესპანეთსაც აქვს მსგავსი მარაგები, მაგრამ არცერთ ქვეყანას არ დაუთანხმებია მათი უკრაინისთვის გადაცემა. Forbes Ukraine-ის ცნობით, უკრაინაში ბალისტიკური რაკეტების ჩაჭრის ეფექტიანობა 2026 წლის დასაწყისში დაახლოებით 40%-დან ზაფხულის შუამდე თითქმის ნულამდე დაეცა. ამის ფონზე, აგვისტოს შუაში, როცა CNN-მა უკრაინაში Patriot სისტემაზე პირველად მიიღო წვდომა, უკრაინელი ჩინოვნიკები უკვე ამბობდნენ, რომ გადამჭერები თითქმის ამოწყდა. ამერიკული 400-მილიონიანი დოლარის Patriot-თან დაკავშირებული პაკეტი რაკეტებს არ მოიცავს, ხოლო ევროკომისიამ სექტემბერში ევროკავშირის სესხით PAC-3 რაკეტების შეძენა დაუშვა — მაგრამ მიწოდებები ძირითადად მომავალ წლებშია ნავარაუდევი.