MAGA-კონსერვატორები ზელენსკის რუსულ ნავთობბადნობებზე დარტყმებს აშშ-ს საშუალო ვადებში არჩევნების წინ იყენებენ

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ეს ნარატივი უკრაინის საბრძოლო ტაქტიკას პირდაპირ უკავშირებს აშშ-ს შიდა პოლიტიკურ წნეხთან ნოემბრის საშუალო ვადების არჩევნების წინ, რაც აძლიერებს კიევისთვის გამოყოფილი სამხედრო დახმარების შეჩერების რისკს. ცნობილი მედიაწამყვანები, აქტივისტები და სენატორები ღიად მოითხოვენ უკრაინისთვის დაზვერვისა და დაფინანსების შეჩერებას, რაც შეიძლება პირდაპირ გავლენას ახდენდეს სამხედრო მხარდაჭერაზე. ამავდროულად, ორპარტიული ინიციატივა რუსული ნავთობის სანქციების მოხსნის წინააღმდეგ მოწმობს, რომ დებატა პარტიულ ხაზებს სცილდება.

რა მოხდა

ამერიკულ მედიასივრცესა და სოციალურ ქსელებში, განსაკუთრებით X-ში, MAGA-მიმმართველი კომენტატორები ავრცელებენ მტკიცებულებას, თითქოს უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი განზრახ აგრძელებს რუსულ ნავთობბადნობებზე დარტყმებს, რათა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპი საშუალო ვადების კონგრესის არჩევნების წინ „ჩააყენოს“ და დემოკრატებს დაეხმაროს. ეს ხაზი ჟურნალისტ ოსტაპ იარიშმა ფეისბუქზე გაშალა.

FOX News-ის წამყვანმა რეიჩელ კამპოს-დაფიმ ზელენსკი „მადლიერების არმქონედ“ მონათლა და თქვა, რომ ის რეფინერების დაბომბვას აგრძელებს და პრეზიდენტის მდგომარეობას არჩევნების წინ ართულებს. მილიონობით აუდიტორიის მქონე ფარჯოთა აქტივისტმა ჯეკ პოსობიეკმა განაცხადა, რომ ზელენსკი ტრამპის დაზარალებას ცდილობს, და მოითხოვა უკრაინისთვის დაზვერვითი ინფორმაციისა და ნებისმიერი დაფინანსების დაუყოვნებლივ შეწყვეტა. რესპუბლიკელმა სენატორმა მაიკ ლიმ (იუტა) თქვა, რომ ზელენსკი ნოემბერში დემოკრატების სასარგებლოდ „ზედმეტს მუშაობს“. ამ ტეზისს ასევე X-ზე ანონიმური ანგარიშები ავრცელებენ.

ფონზე ცნობილია, რომ რუსეთი ოქტომბერში აშშ-სთვის 300 000 ტონა დიზელის მიწოდებას გეგმავს. იარიშის მიერ ციტირებული ექსპერტების შეფასებით, ამით მხოლოდ ერთი დღის მოთხოვნილება დაიფარება — რაც საფუძვლის ნაკლებობას უჩვენებს მტკიცებულებას, თითქოს ზელენსკის ქმედებებმა დიზელის ფასები მკვეთრად შეცვალა. ჟურნალისტ ვოლოდიმირ ომელჩენკოს თანახმად, ნავთობის გლობალური ბაზრის მთავარი შოკები შუა აღმოსავლეთიდან მოდის და არა უკრაინის დარტყმებიდან.

რესპუბლიკელები ნოემბრისთვის კონგრესში უმრავლესობის დაკარგვის საფრთხის წინაშე დგანან, მათ შორის საწვავის ფასების მკვეთრი ზრდის გამო. ტრამპ-ზელენსკის საჯარო გაცვლა-პასუხი გამწვავდა: ზელენსკიმ აშშ-რუსეთის დიზელის შეთანხმება რუსეთისთვის სიგნალად შეაფასა, რომ „უბრალოდ შეუძლია განაგრძოს უკრაინაზე თავდასხმა“; ტრამპმა უპასუხა, რომ ზელენსკი ომს დიდი ხნის წინ დაასრულებდა, მაგრამ „ამის გაკეთება არ გადაუწყვეტია“, და შესთავაზა, „ვინმე ახალი ლიდერი იპოვნონ, ვინც შეთანხმების დადებას შეძლებს“.

ნარატივის წინააღმდეგ ორპარტიული რეაქციაც გამოჩნდა: რესპუბლიკელმა კონგრესმენმა ბრაიან ფიტცპატრიკმა განაცხადა, რომ ორპარტიული კანონპროექტის მომზადებას იწყებს ტრამპის მიერ რუსული ნავთობის სანქციების მოხსნის წინააღმდეგ; მისმა კოლეგა-რესპუბლიკელმა დონ ბეიკონმა კი თქვა, რომ პირველ თანასპონსორთა შორის შევა. დემოკრატმა სენატორმა კრის მერფიმ განაცხადა, რომ ვაშინგტონი ახლა ეფექტურად რუსეთის ომს უკრაინის წინააღმდეგ თავად აფინანსებს. ფარჯოთა ბლოგერმა ლორა ლუმერმა, რომელიც ზაფხულში უკრაინაში იმყოფებოდა და ტრამპის მიმართ ერთგულებად მიიჩნევა, X-ზე დაწერა, რომ რუსული ნავთობის შეძენა „ავსებს ირანის რეჟიმის ხაზინას, რომელიც „სიკვდილი ამერიკას“-ს სკანდირებს“. ჟურნალისტის ვარაუდით, არჩევნებამდე დარჩენილ სამ კვირაში უკრაინის წინააღმდეგ ახალი ბრალდნაები კიდევ გაჩნდება.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

სამივე წყარო — ZN.UA, „ნოვინარია“ და „ნვ“ — უკრაინულენოვანი მედიაა, რომლებიც აშშ-ს შიდა პოლიტიკურ დინამიკას კიევის პოზიციიდან აშუქებენ. მათი მიდგომა მიზნობრივია: ნარატივი წარმოჩენილია როგორც უკრაინის მხარდაჭერის საფრთხე და პოლიტიკურად მოტივირებული დამახინჯება, რაც ტაქტიკურ-სამხედრო გადაწყვეტილებებს საარჩევნო პოლიტიკურ ბრძოლას უკავშირებს. გაშუქება ხაზს უსვამს საწინააღმდეგო ხმებსაც — ორპარტიულ სანქციების კანონპროექტს, დემოკრატი სენატორის კრიტიკულ განცხადებას, ლორა ლუმერის მოულოდნელ პროუკრაინულ პოზიციას — როგორც მტკიცებულებას, რომ ანტიუკრაინული ჩარჩო აშშ-ში კონტექსტში რჩება.

სად განსხვავდება გაშუქება

ნარატივს ორი მთავარი წინააღმდეგობა აქვს. ერთი მხარე — MAGA-კონსერვატორები და FOX News-ის წამყვანები — უკრაინის დარტყმებს აშშ-ში საწვავის გაიაფების პრობლემის მთავარ მიზეზად მიიჩნევს. მეორე მხარე — ZN.UA-ს მიერ ციტირებული ექსპერტი და „ნვ“-ს ჟურნალისტი ვოლოდიმირ ომელჩენკო — მიიჩნევს, რომ რუსეთის მიერ ოქტომბერში დაპირებული 300 000 ტონა დიზელი აშშ-ს მხოლოდ ერთი დღისთვის ეყოფა, და რომ ნავთობის გლობალური ბაზრის მთავარი შოკები შუა აღმოსავლეთიდან მოდის, რაც MAGA-ს მტკიცებულებას ასუსტებს.

კონტექსტი

აშშ-ში საშუალო ვადების კონგრესის არჩევნები 3 ნოემბრისთვისაა დაგეგმილი და რესპუბლიკელები კონგრესში უმრავლესობის დაკარგვის საფრთხის წინაშე დგანან. რუსეთი ოქტომბერში აშშ-სთვის 300 000 ტონა დიზელის მიწოდებას გეგმავს; ციტირებული ექსპერტი ამ რაოდენობას აშშ-ს დღიური მოთხოვნილების მხოლოდ ერთ პროცენტს აფასებს. ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი, რაც რესპუბლიკელების საარჩევნო პოზიციას ართულებს, აშშ-ში საწვავის ფასების მკვეთრი ზრდაა. ციტირებული ავტორის შეფასებით, ნავთობის გლობალური ბაზრის მთავარი შოკები შუა აღმოსავლეთიდან, და არა უკრაინის რეფინერებზე დარტყმებიდან მოდის. ფარჯოთა აქტივისტი ლორა ლუმერი, რომელიც პრეზიდენტ ტრამპის გარემოსთან ახლოდ მიიჩნევა, ზაფხულში უკრაინაში იმყოფებოდა და, MAGA-ფიგურებს შორის მოულოდნელად, კიევის მხარდაჭერის პოზიცია დაიკავა.