შვედეთი ჟეშუვში Patriot-ის სისტემას ათავსებს უკრაინისთვის დახმარების ლოჯისტიკური ცენტრის დასაცავად

რატომ არის მნიშვნელოვანი

მისია შვედეთისთვის ისტორიულია — ეს Patriot-ის სისტემის პირველი განთავსებაა ნატოს მისიის ფარგლებში და მთლიანობაში ქვეყნის პირველი საჰაერო თავდაცვის სისტემების განთავსება საზღვრებს გარეთ. სისტემა დაიცავს უკრაინისთვის დასავლური სამხედრო დახმარების მთავარ სატრანზიტო კვანძს, ჩაანაცვლებს ნიდერლანდურ როტაციას და პოლონეთში ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგზე ჰაერის თავდაცვის მუდმივ ყოფნას შეინარჩუნებს.

რა მოხდა

2026 წლის 6 ოქტომბერს შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა ულფ კრისტერსონმა მთავრობის პრესკონფერენციაზე გამოაცხადა, რომ შვედეთი პოლონეთში, ქალაქ ჟეშუვში (იასიონკის აეროპორტის რაიონი) Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემას ათავსებს ნატოს ლოჯისტიკური კვანძის დასაცავად, რომლის მეშვეობითაც უკრაინას სამხედრო და სამოქალაქო დახმარება მიეწოდება. მისია დეკემბრის დასაწყისში დაიწყება და 2026 წლის ბოლომდე გაგრძელდება, ხოლო 2027 წლის პირველ ნახევრამდე გაგრძელება იგეგმება.

შვედეთი დაახლოებით 100 სამხედრო მოსამსახურეს გაგზავნის, რომლებიც ნატოს ბრძანების ქვეშ იმოქმედებენ და ალიანსის ინტეგრირებულ საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სისტემაში ჩაერთვებიან. Patriot-სისტემას მართავს შვედეთის საჰაერო თავდაცვის პოლკი (Luftvärnsregementet, Lv 6, ჰალმსტადი) F 17 Blekinge-ის ავიაფრთის (რონები) მხარდაჭერით, რომელიც JAS 39 Gripen-ის ორ საბრძოლო დივიზიონს ფლობს. შვედური ძალები პოლონეთში ამჟამად მოქმედ ნიდერლანდურ Patriot-როტაციას ჩაანაცვლებენ. გარდა ამისა, 2026 წლის ოქტომბრიდან შვედეთი Gripen-ის გამანადგურებლებსაც განათავსებს პოლონეთის ჰაერის სივრცის პატრულირებისთვის ნატოს მისიის ფარგლებში. შვედეთის მთავრობამ არ დააკონკრეტა, რამდენი Patriot-კომპლექსი გაიგზავნება.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები შვედეთის პარალელური Gripen-ის განთავსების სტატუსს სხვადასხვანაირად ასახელებენ: უმეტესობა მას 2026 წლის ოქტომბრიდან დაგეგმილ განთავსებად ახასიათებს, ხოლო ზოგიერთი მიკომშობი ინფორმაცია მოწმდის, რომ შვედური Gripen-ები უკვე ოქტომბრიდან იცავენ პოლონეთის ჰაერის სივრცეს.

კონტექსტი

ჟეშუვი და მისი იასიონკის აეროპორტი უკრაინისთვის უცხოური სამხედრო დახმარების მთავარი სატრანზიტო კვანძია. პოლონეთის და შვედეთის ჩინოვნიკებმა მისიის კონტექსტად უსაფრთხოების გაუარესებული ვითარება და რუსეთის სულ უფრო რისკიანი ქცევა დაასახელეს, მათ შორის პოლონეთის საზღვართან მომხდარი დარტყმები. 5 ოქტომბერს პოლონეთმა ასევე განაცხადა, რომ უკრაინის მოსაზღვრე ლუბლინის სავოივოდოში Patriot-ის ბატარეა განათავსა. შვედეთი ცალკე უკრაინის საჰაერო თავდაცვას უჭერს მხარს — მონაწილეობს 5 მილიარდ შვედურ კრონზე მეტი ღირებულების შესყიდვების პაკეტებში (ძირითადად PAC-3 რაკეტები) და FREYJA-ს ანტიბალისტიკურ პროექტში.