უკრაინას ლოკომოტივების რეზერვი თითქმის ამოეწურა რუსეთის იერიშების ფონზე
უკრაინის აგრარული პოლიტიკის მინისტრ ტარას ვისოცკის განცხადებით, რუსეთის შეტევებმა რკინიგზის ინფრასტრუქტურაზე ქვეყანას ლოკომოტივების სარეზერვო პარკი თითქმის ამოწურა. კიევი ევროპელ პარტნიორებთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს თავსებადი ლიანდაგის სიგანის მქონე დამატებითი ლოკომოტივების მიწოდებაზე, რადგან შავი ზღვის პორტების პარალიზება რკინიგზასა და დუნაიზე ალტერნატიული ექსპორტის გზებს ამძაფრებს.
მთავარი მომენტები
- 2026 წელს დაზიანდა 310 ლოკომოტივი — მეტი, ვიდრე 2022 წლის თებერვლიდან 2025 წლის ბოლომდე მთელ პერიოდში.
- სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან რუსეთმა 500-ზე მეტი ლოკომოტივი დააზიანა ან გაანადგურა.
- მინისტრ ტარას ვისოცკის შეფასებით, თუ პორტები დაკეტილი დარჩება, უკრაინა 2026 წლის ივნისიდან 2027 წლის ივნისამდე მინიმუმ $8 მილიარდს დაკარგავს.
- კიევი მოლაპარაკებებს აწარმოებს იმ ევროპელ პარტნიორებთან, რომლებიც უკრაინის მსგავს ლიანდაგის სიგანეს იყენებენ.
- 2026 წელს უკრაინის ხელისუფლებამ პორტის ინფრასტრუქტურაზე 198 თავდასხმა დააფიქსირა, მათ შორის 95 დარტყმა პორტებში მყოფ გემებზე და 69 — საზღვაო დერეფანში.
- 2026 წლის 20 სექტემბერს რუსულმა ძალებმა დრონებით ვინიციის ოლქში რკინიგზის ობიექტი დაარტყეს; 17 სექტემბერს კიევში მოახლოებით ელექტრომატარებლის სადგური დაზიანდა, ხოლო ხარკოვის ოლქის ბერესტინში რკინიგზის სადგური განადგურდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ლოკომოტივების ნაკლებობა პირდაპირ ზღუდავს ალტერნატიულ ექსპორტის მარშრუტებს — რკინიგზასა და დუნაის — რომლებზეც უკრაინაა დამოკიდებული, სანამ შავი ზღვის პორტები რუსული იერიშების ქვეშ რჩება. 2026 წლის დაზიანების მაჩვენებელი — 310 ლოკომოტივი — აღემატება 2022 წლის თებერვლიდან 2025 წლის ბოლომდე პერიოდში დაკარგულ ლოკომოტივთა ჯამურ რაოდენობას, რაც რკინიგზის ლოგისტიკის წინააღმდეგ მიმართული კამპანიის ესკალაციაზე მეტყველებს. პორტებისა და რკინიგზის სიმძლავრის გარეშე უკრაინა 2026 წლის ივნისიდან 2027 წლის ივნისამდე ექსპორტიდან დაახლოებით $8 მილიარდს დაკარგავს.
რა მოხდა
უკრაინის აგრარული პოლიტიკის მინისტრმა ტარას ვისოცკიმ განაცხადა, რომ რუსეთის რკინიგზის ინფრასტრუქტურაზე განხორციელებული იერიშების შედეგად ქვეყანამ ლოკომოტივების სარეზერვო პარკი თითქმის სრულად ამოწურა. მისი თქმით, კიევი მოლაპარაკებებს აწარმოებს ევროპელ პარტნიორებთან, რომლებიც უკრაინის მსგავს ლიანდაგის სიგანეს იყენებენ, რათა დამატებითი ლოკომოტივები მიიღოს. სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან რუსეთმა 500-ზე მეტი ლოკომოტივი დააზიანა ან გაანადგურა, ხოლო მხოლოდ 2026 წელს — 310, რაც წინა ოთხი წლის ჯამურ მაჩვენებელს აჭარბებს. პორტ TIS-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა მიკიტა ჰრუბოვმა აღნიშნა, რომ დეფიციტი უკრაინული ლოგისტიკის სუსტ წერტილად იქცა და მხოლოდ პივდენის პორტის რაიონში სამი ლოკომოტივი დაიკარგა. ვისოცკის შეფასებით, თუ პორტები დაკეტილი დარჩება, უკრაინა 2026 წლის ივნისიდან 2027 წლის ივნისამდე მინიმუმ $8 მილიარდს დაკარგავს, რაც წინა წლის ექსპორტის შემოსავლის დაახლოებით 20%-ია. 2026 წლის სექტემბერში რუსულმა ძალებმა 17 სექტემბერს კიევში მოახლოებით ელექტრომატარებლის სადგური დააზიანეს და ხარკოვის ოლქის ბერესტინში რკინიგზის სადგური გაანადგურეს, ხოლო 20 სექტემბერს ვინიციის ოლქში დრონებით რკინიგზის ობიექტი დაარტყეს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინულენოვანი წყაროები ცენტრალურ პრობლემად ლოკომოტივების რეზერვის ამოწურვას და თავსებადი ევროპული შემცვლელების ძიებას წარმოჩენენ. ისინი ამ დაზიანებას შავი ზღვის პორტების ექსპორტზე ზეწოლასთან აკავშირებენ და $8 მილიარდის დეფიციტსა და მოსალოდნელი აგრარული ექსპორტის განახევრებას ხაზგასასმელად იყენებენ. ციტირებული უკრაინელი ხმები — მინისტრი ტარას ვისოცკი, პორტის აღმასრულებელი მიკიტა ჰრუბოვი, Risoil-ის ტერმინალის მფლობელი შოტა ხაჯიშვილი, ფერმერი ვოლოდიმირ ვარბანეცი და ეროვნული გვარდიის მეთაური ტიმურ სამოსუდოვი — ადამიანურ და ოპერატიულ გავლენას ასახავს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
Financial Times-ზე დაყრდნობით გავრცელებული საერთაშორისო მასალა ისტორიის ცენტრში ლოკომოტივების თითქმის სრულ ამოწურვას და თავსებადი პარტნიორების ძიებას აყენებს. მასალა დაზიანების ციფრებს — 310 ლოკომოტივი 2026 წელს და 500-ზე მეტი 2022 წლის თებერვლიდან — და $8 მილიარდის ექსპორტის დანაკარგის შეფასებას, რომელიც წინა წლის ექსპორტის შემოსავლის დაახლოებით 20%-ს უდრის, კონტექსტად იყენებს.
კონტექსტი
ახალი ტალღის თავდასხმებამდე დიდი ოდესის პორტები უკრაინის აგრარული ექსპორტის დაახლოებით 80%-ს უზრუნველყოფდა. სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან რუსეთმა 500-ზე მეტი ლოკომოტივი დააზიანა ან გაანადგურა. 2026 წელს უკრაინის ხელისუფლებამ პორტის ინფრასტრუქტურაზე 198 თავდასხმა დააფიქსირა, მათ შორის 95 დარტყმა პორტებში მყოფ გემებზე და 69 — საზღვაო დერეფანში. აგვისტოში, გემთმშენებლობის შემცირების შემდეგ, რკინიგზით და დუნაის გავლით თითოეული მიმართულებით დაახლოებით 600 000 ტონა აგრარული პროდუქცია გადაზიდა. უკრაინის აგრარულმა საბჭომ (Всеукраїнська аграрна рада) შავი ზღვის პორტებში გემების შესვლის შეჩერების გამო უკრაინის პრემიერ-მინისტრს ანტიკრიზისული ზომების მიღებისკენ მიმართა.