აშშ-მა რუსულ ფინანსურ ქსელ A7-ს სანქციები დაუწესა და ტრანსნაციონალურ დანაშაულებრივ ორგანიზაციად აღია გერია

რატომ არის მნიშვნელოვანი

A7-ის მოცულობა რუსეთის 2025 წლის საგარეო სავაჭრო ბრუნვის დაახლოებით 13%-ს უდრის, რაც მიუთითებს, რომ სანქციების გვერდის ავლის ეს არხი რუსეთის ეკონომიკისთვის სისტემური მნიშვნელობისაა. ქსელი კომპონენტების შესყიდვებს ემსახურებოდა, რომლებიც იარაღისა და დრონების წარმოებისთვის გამოიყენება — ანუ პირდაპირ კავშირშია რუსეთის ომისთვის საჭირო პროკურატებთან. OFAC-ის გადაწყვეტილებასთან ერთად FinCEN-მა ახალი წესი და ბანკებისთვის სპეციალური გაფრთხილება შესთავაზა, რომელიც ქსელის შუამავლებს ამერიკული ფინანსური სისტემიდან პრაქტიკულად გამორიცხავს. ეს ნაბიჯი ოპერაცია «Economic Outcast»-ის ფარგლებში ირანის იზოლაციის ტრაექტორიასაც უკავშირდება. დიდმა ბრიტანეთმა A7-ს სანქციები უკვე 2026 წლის მაისში დაუწესა, რაც მოკავშირეთა კოორდინაციაზე მეტყველებს.

რა მოხდა

2026 წლის 1 ოქტომბერს აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ (OFAC) ახალი სანქციები დაუწესა რუსულ ფინანსურ ქსელ A7-ს და მას ტრანსნაციონალური დანაშაულებრივი ორგანიზაციის სტატუსი მიანიჭა. OFAC-ის გადაწყვეტილებით, A7-ის ყველა აქტივი და ქონებრივი ინტერესი, რომელიც აშშ-შია ან ამერიკელი პირების კონტროლქვეშ, დაიბლოკება; ამერიკელი პირებისთვის A7-ის სახელით მოქმედ ან დაბლოკილი პირების 50%-იან ან მეტ წილში მყოფ კომპანიებთან ტრანზაქციები აიკრძალება. FinCEN-მა წესი შესთავაზა, რომელიც ქსელის შუამავლებს ამერიკულ ფინანსურ სისტემასთან წვდომას პრაქტიკულად გადაუკეტავს, და ბანკებისთვის სპეციალური გაფრთხილება გამოაქვეყნა ქსელის ოპერაციების ამოცნობის ნიშნებით. ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა განაცხადა, რომ ეს ღონისძიება ირანის და მისი დამფინანსებლების იზოლაციისკენ მიმართული უპრეცედენტო ძალისხმევის ნაწილია ოპერაცია «Economic Outcast»-ის ფარგლებში, რომელიც ბესენტმა ჯერ კიდევ აგვისტოში გამოაცხადა.

A7-ის ქსელი მოლდოველ ოლიგარქ ილან შორს ეკუთვნის, რომელიც ამერიკის სანქციების ქვეშ იმყოფება; A7 და მისი შვილობილი კომპანიები ასევე სანქცირებულ რუსულ «Промсвязьбанкს» ეკუთვნის, რომელიც რუსეთის თავდაცვის სექტორს ემსახურება. 2026 წლის იანვრისთვის A7 დღეში 2 000-ზე მეტ ტრანზაქციას ამუშავებდა; მისი მეშვეობით განხორციელებულმა ოპერაციებმა საერთო ჯამში 7,5 ტრლნ რუბლს ($91,5 მლრდ) გადააჭარბა — დაახლოებით 13% რუსეთის 2025 წლის საგარეო სავაჭრო ბრუნვისა. FinCEN-ის გამოძიებით, მხოლოდ A7-ის შუამავლებმა 2025 წლის იანვრიდან 2026 წლის ივნისამდე $17 მლრდ-ზე მეტი ღირებულების ტრანზაქციები განახორციელეს. Financial Times-ის ცნობით, A7-მა ტრადიციული ფულის გათეთრების მეთოდებით $6,9 მლრდ-ზე მეტი საერთაშორისო საბანკო სისტემის მეშვეობით გადარიცხა. 2024 დ. 2025 წლებში რუსეთი A7 სისტემის საშუალებით საერთაშორისო ბანკებით გადახდებს ახორციელებდა.

A7-მა 70-ზე მეტი ფირმა-ფანტომი გამოიყენა სხვადასხვა ქვეყანაში სანქცირებული რუსული კომპანიებისთვის სახსრების გადასარიცხად, კრიპტოვალუტები გამოიყენა რუსული კლიენტების ფულის გასათეთრებლად — მათ შორის იარაღისა და დრონების წარმოებისთვის გამოსაყენებელი კომპონენტების შესაძენად — და ხელოვნური ინტელექტის საფუძველზე სპეციალური აპლიკაცია შექმნა ფიქტიური სავაჭრო დოკუმენტების წარმოსაქმნელად. ქსელი ირანსაც ემსახურებოდა — მათ შორის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსს — როგორც ირანული ნავთობის რეალიზაციის, ასევე იარაღის შესყიდვების თვალსაზრისით; ქსელის სუბაგენტები კიბერდამნაშავეებს, მათ შორის გამოსასყიდი პროგრამების მომხმარებლებს, ემსახურებოდნენ.

კომპანია Old Vector A7A5 სტეიბლქოინს უშვებს — პირველ რუბლით უზრუნველყოფილ ტოკენს, შექმნილს საერთაშორისო გადახდებისთვის სანქციების გვერდის ავლის მიზნით, რომელიც 2025 წლის თებერვალში ყირგიზეთში Grinex კრიპტობირჟის მეშვეობით დაიწყო მოქმედება; ამ ბირჟასთან დაკავშირებული საფულეების ანალიზმა აჩვენა, რომ ოთხ თვეში A7A5-ით დაახლოებით $9,3 მლრდ გადაირიცხა. ტოკენი «Промсвязьбанкში» რუბლის დეპოზიტებით არის უზრუნველყოფილი.

A7-ს სანქციები უკვე 2025 წლის აგვისტოში დაუწესეს OFAC-მა (თავად A7-ს, მის სტრუქტურებს A71 და A7 Agent, და Old Vector-ს), ხოლო დიდმა ბრიტანეთმა — 2026 წლის მაისში, ქსელი კრემლის მიერ მხარდაჭერილ სისტემად მიიჩნია, რომელიც დასავლური სანქციების გვერდის ავლის, სამხედრო პროკურატების დაფინანსებისა და რუსული ნავთობის რეალიზაციიდან მიღებული გადახდების დამუშავებისთვის შეიქმნა.

სად განსხვავდება გაშუქება

ფინანსური მოცულობის სხვადასხვა ციფრი განსხვავებულ რაოდენობებს ზომავს და ერთმანეთს არ უპირისპირდება. ერთი ციფრით ($6,9 მლრდ), Financial Times-ის ცნობით, A7-მა ტრადიციული ფულის გათეთრების მეთოდებით საერთაშორისო საბანკო სისტემის მეშვეობით გადარიცხა; მეორე ციფრით ($91,5 მლრდ / 7,5 ტრლნ რუბლი) ქსელის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების საერთო მოცულობა იზომება; მესამე ციფრით ($17 млрд+) FinCEN-ის გამოძიებით მხოლოდ შუამავალი კომპანიების ტრანზაქციები იგულისხმება 2025 წლის იანვრიდან 2026 წლის ივნისამდე. განსხვავებული პერიოდი და ოპერაციების სხვადასხვა კატეგორია განსაზღვრავს.

კონტექსტი

A7 და მასთან დაკავშირებული სტრუქტურები (A71, A7 Agent, Old Vector) OFAC-მა უკვე 2025 წლის აგვისტოში დაასანქცირა. A7-ს მოლდოველი ოლიგარქი ილან შორი და სანქცირებული რუსული «Промсвязьбанкი» ფლობენ. A7-ს რუბლით უზრუნველყოფილი A7A5 სტეიბლქოინი 2025 წლის თებერვალში ყირგიზეთში Grinex ბირჟის მეშვეობით ამოქმედდა და ოთხ თვეში მისი მეშვეობით დაახლოებით $9,3 მლრდ გადაირიცხა. აშშ-მ ადრე ზოგიერთი რეგიონული ბანკისა და ირანული ავიაკომპანიის წინააღმდეგ მიიღო ზომები, მაგრამ, მოწოდებული მონაცემების თანახმად, არცერთი მსხვილი საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტის და არც ჩინეთის წინააღმდეგ, რომელიც ირანული ნავთობის 90%-ს ყიდულობს.