რუბიო: უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება ამჟამად არ არსებობს
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ WABC-ის რადიოსთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება ამჟამად არ არსებობს, თუმცა ორივე მხარემ შეზღუდული ცეცხლის შეწყვეტის ინტერესი გამოხატა მარცვლეულისა და ენერგიის სფეროში. რუბიომ ასევე თქვა, რომ ომი მოლაპარაკებებით დასრულდება, რადგან ვერცერთი მხარე სამხედრო გამარჯვებას ვერ მოიპოვებს. ეს განცხადება გაკეთდა გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში ზელენსკისა და ტრამპის შეხვედრის შემდეგ, სადაც ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა ერთ-ერთ მთავარ თემად იქცა.
მთავარი მომენტები
- რუბიო: უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება ამჟამად არ არსებობს
- რუბიომ რუს საგარეო საქმეთა მინისტრ სერგეი ლავროვთან საუბარი გამართა გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში
- ორივე მხარემ შეზღუდული ცეცხლის შეწყვეტის ინტერესი გამოხატა მარცვლეულისა და ენერგიის სფეროში, მაგრამ შეთანხმებამდე ჯერ ვერ მივიდნენ
- 22 სექტემბერს ზელენსკი და ტრამპი ნიუ-იორკში, გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში შეხვდნენ
- ზელენსკი: უკრაინა მზადაა ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის ნებისმიერი ფორმატისთვის; აშშ-მ არ მოითხოვა უკრაინისგან რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმების ცალმხრივი შეჩერება
- რუბიო: ომი დასრულდება მოლაპარაკებებით, არა რომელიმე მხარის სამხედრო გამარჯვებით
- რუბიომ ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის მიღწევა რთულად შეაფასა — ორივე მხარეს ერთმანეთის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა სტრატეგიულ სამიზნედ მიაჩნია
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუბიოს განცხადება ასახავს აშშ-ის მიმდინარე დიპლომატიურ პოზიციას რუსეთ-უკრაინის ომის დასრულების პერსპექტივასთან დაკავშირებით. ომის დასასრულის მოლაპარაკებებით, არა სამხედრო გამარჯვებით ხასიათება წინა ამერიკული ჩარჩოსგან მნიშვნელოვანი გადახრაა. ორივე მხარის მიერ შეზღუდული ცეცხლის შეწყვეთის ინტერესის აღიარება, თუნდაც შეთანხმების გარეშე, მიუთითებს ამერიკული მედიაციის გაგრძელების საფუძველზე. ეს ყველაფერი ხდება ზამთრის წინ, როცა რუსეთი უკრაინის სამოქალაქო ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებს აძლიერებს, რაც ჰუმანიტარულ რისკებს ამწვავებს.
რა მოხდა
აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ WABC-ის რადიოსთან ინტერვიუში, რომელიც აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ვებსაიტზე გამოქვეყნდა, განაცხადა, რომ უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება ამჟამად არ არსებობს. მან ასევე აღნიშნა, რომ ორივე მხარემ შეზღუდული ცეცხლის შეწყვეტის ინტერესი გამოხატა მარცვლეულისა და ენერგიის სფეროში და ეს საკითხი ვაშინგტონის ყველა საუბარში იყო განხილული. რუბიომ ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ ომი მოლაპარაკებებით დასრულდება, რადგან ვერცერთი მხარე გადამწყვეტ სამხედრო გამარჯვებას ვერ მოიპოვებს, თუმცა ასევე აღიარა, რომ შეთანხმების მიღწევა რთულია — ორივე მხარეს ერთმანეთის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა სტრატეგიულ სამიზნედ მიაჩნია. რუბიოს ეს განცხადება გაკეთდა ნიუ-იორკში გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში, სადაც მან რუს კოლეგა სერგეი ლავროვთან შეხვედრაც გამართა. ერთი დღით ადრე, 22 სექტემბერს, უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისა და აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის შეხვედრა გაიმართა, სადაც ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა ერთ-ერთ მთავარ თემად იქცა. ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა მზადაა ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის ნებისმიერი ფორმატისთვის და აშშ-მ არ მოითხოვა უკრაინისგან რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმების ცალმხრივი შეჩერება. ამერიკულ დელეგაციაში რუბიოსთან ერთად ფინანსთა მინისტრი სკოტ ბესენტი, სპეცწარმომადგენელი სტივ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი შედიოდნენ; უკრაინულ მხარეს პრეზიდენტის კანცელარიის ხელმძღვანელი კირილო ბუდანოვი, საგარეო დაზვერვის სამსახურის უფროსი რუსტემ უმეროვი, საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა, ფრაქცია „მსახური ხალხის" ლიდერი დავიდ არახამია და პრეზიდენტის კანცელარიის მოადგილე პავლო პალისა წარმოადგენდნენ.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ამ ისტორიის გაშუქებისას ცენტრში აყენებს რუბიოს ჩარჩოს, რომლის მიხედვითაც ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა ჯერ კიდევ არ არსებობს, ხოლო მისი განცხადება ორივე მხარის ინტერესის შესახებ — ამერიკული მედიაციის გაგრძელების საფუძვლად. გაშუქებაში ხაზგასასმელია 22 სექტემბრის ზელენსკი-ტრამპის შეხვედრა, რომელიც „პოზიტიურ" და „პროდუქტიულ" ხასიათს ატარებს. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება ზელენსკის განცხადებაზე, რომ აშშ-მ არ მოითხოვა უკრაინისგან რუსულ ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმების ცალმხრივი შეჩერება — ეს უკრაინული დიპლომატიური მიღწევის სახით არის წარმოდგენილი. მნიშვნელოვანია ასევე ზელენსკის მოწოდება ჩინეთის ლიდერ სი ძინპინის მოლაპარაკებებში ჩართვის შესახებ მისი, ვითომდაც, პუტინზე გავლენის გამო.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებში გამოვლინდა რამდენიმე შესამჩნევი სიძნელე. რუბიომ აღიარა, რომ ორივე მხარეს ერთმანეთის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა სტრატეგიულ სამიზნედ მიაჩნია, რაც ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის მიღწევას ართულებს — ეს ეწინააღმდეგება მისი საკუთარი ჩარჩოს, რომლის მიხედვითაც ორივე მხარე შეზღუდული ცეცხლის შეწყვეტითაა დაინტერესებული. კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა ჯერ ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა გამორიცხა, უკრაინის „აქილევსის ქუსლად" მიიჩნია ენერგია, შემდეგ კი რამდენიმე დღეში იდეა „ძალიან კარგ იდეად" შეაფასა — რუსეთის პოზიციაში თვალსაჩინო წინააღმდეგობა წარმოიქმნა. გარდა ამისა, 14 სექტემბერს ტრამპმა განაცხადა, რომ უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებზე უარი შეთანხმდა, რასაც რუბიოს შემდგომი განცხადება ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების არარსებობის შესახებ ეწინააღმდეგება — ამერიკულ მხარეს შიგნით მოუგვარებელი შეუსაბამობაა.
კონტექსტი
13 სექტემბერს ტრამპმა ზელენსკის მოუწოდა, რომ უკრაინას რუსულ დიზელის საწვავის ობიექტებზე დარტყმები შეეჩერებინა. 14 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ორივე მხარეს ერთმანეთის ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმებზე უარი შეთანხმდა; ზელენსკიმ თქვა, რომ კიევი მზად იყო კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაზე ურთიერთშეთანხმებული დარტყმების შეჩერებისთვის, თუ პარტნიორები რუსეთის მორჩილებას გარანტიას მისცემდნენ. კრემლის პრესსპიკერმა დმიტრი პესკოვმა რამდენიმე დღეში პოზიცია შეცვალა: 11-12 სექტემბრისთვის ენერგია უკრაინის „აქილევსის ქუსლად" მიიჩნია და ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეტა გამორიცხა, 15 სექტემბერს კი იდეა „ძალიან კარგ იდეად" შეაფასა. აშშ-ის სპეცწარმომადგენლები სტივ უიტკოვი და ჯარედ კუშნერი სექტემბრის დასაწყისში კიევსა და მოსკოვს ეწვივნენ და შეზღუდული ცეცხლის შეწყვეთის საკითხიც განიხილეს. 22 სექტემბერს, გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში, ზელენსკი ტრამპს შეხვდა; ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეთა ერთ-ერთ მთავარ თემად იქცა. ზელენსკიმ გამოთქვა იმედი, რომ ომი ზამთრამდე დასრულდებოდა, და განაცხადა, რომ უკრაინა მზად იყო ენერგეტიკული ცეცხლის შეწყვეთის ნებისმიერი ფორმატისთვის. ამავე დღეს, გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე გამოსვლისას, ტრამპმა თქვა, რომ ომის დასასრული „უფრო სწრაფად დადგება, ვიდრე ხალხს წარმოედგინა" და ახსენა რუსეთისა და მისი ნავთობის ბაზრის კონტრაგენტების წინააღმდეგ დამატებითი სანქციების შესაძლებლობა. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ 2025 წლის მარტში უკრაინის სრული, დაუყოვნებელი და უპირობო ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება გაიხსენა. უკრაინამ, ევროკავშირმა და გაეროს დაახლოებით 50-მა წევრმა სახელმწიფომ ერთობლივად მოუწოდეს რუსეთს ცეცხლის შეწყვეთის შეთანხმებისთვის. პრეზიდენტის კანცელარიის ხელმძღვანელმა კირილო ბუდანოვმა განცხადა, რომ მხარეები უკვე ოქტომბერში სამმხრივ ფორმატში მოლაპარაკებებს დაუბრუნდებოდნენ. ზელენსკიმ ტრამპთან შეხვედრისას ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ ჩინეთის ლიდერ სი ძინპინის მოლაპარაკებებში ჩართვა მიზანშეწონილი იყო, რადგან ის „გავლენას ახდენს პუტინზე".