გერმანია ევროპაში Patriot-ის რაკეტების წარმოებას ითხოვს; სახელმწიფო დეპარტამენტი ამბობს, რომ უკრაინისთვის ლიცენზიის საკითხი გადაუწყვეტელია
გერმანიის თავდაცვის მინისტრმა ბორის პისტორიუსმა ვაშინგტონში აშშ-ის თავდაცვის მდივან პიტ ჰეგსეტთან შეხვედრის შემდეგ განაცხადა, რომ ბერლინი მოუწოდებს აშშ-ს Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემისთვის PAC-3 გამანადგურებელი რაკეტების ევროპაში ლიცენზირებული წარმოების დაშვებისკენ. ამავდროულად, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ უკრაინისთვის ამ რაკეტების წარმოების ლიცენზიის საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ მიღებული არ არის, მიუხედავად პრეზიდენტ ტრამპის მრავალჯერადი განცხადებებისა მზადყოფნის შესახებ.
მთავარი მომენტები
- გერმანია მოუწოდებს აშშ-ს, დაუშვას Patriot-ისთვის PAC-3 გამანადგურებელი რაკეტების წარმოება ევროპაში.
- პისტორიუსმა და ჰეგსეტმა გასულ კვირას ხელი მოაწერეს ამერიკული იარაღის ევროპაში ერთობლივი წარმოების შესახებ განზრახვის დეკლარაციას; PAC-3 ფართოდ ექცევა ამ შეთანხმების ფარგლებში, მაგრამ შემდგომი მოლაპარაკებებია საჭირო.
- გერმანია ასევე ცდილობს აშშ-სგან Tomahawk-ის ტიპის გავლენიანი რაკეტების ლიცენზირებული წარმოების ნებართვის მიღებას თავის ტერიტორიაზე.
- აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი აცხადებს, რომ უკრაინისთვის Patriot-ის რაკეტების წარმოების ლიცენზიის საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ მიღებული არ არის, მიუხედავად ტრამპის ორი საჯარო განცხადებისა მზადყოფნის შესახებ.
- EU-ს წევრმა სახელმწიფოებმა უკრაინისთვის Patriot-ის ამერიკული გამანადგურებელი რაკეტების შესყიდვაზე 3,2 მილიარდი ევროს ღირებულების შეთანხმებას მიაღწიეს 90 მილიარდი ევროს სესხის ფარგლებში.
- აშშ-ის ელჩმა NATO-ში მეთიუ უიტეკერმა განაცხადა, რომ გამანადგურებელი რაკეტების მთავარი პრობლემაა შესაბამისი საწარმოო შესაძლებლობების ნაკლებობა, და გააფრთხილა, რომ გრძელვადიანი წარმოების შეთანხმება ზამთრამდე არ დაიდება.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
უკრაინისთვის Patriot-ის გამანადგურებელი რაკეტების მიწოდება და პოტენციური ლოკალური წარმოება გადამწყვეტია რუსული რაკეტული და დრონული იერიშებისგან თავდაცვისთვის, განსაკუთრებით მოახლოებულ ზამთართან. ევროპული მხარე ცდილობს წარმოების გაფართოებას მზარდი მოთხოვნისა და შეზღუდული მიწოდების ფონზე. ლიცენზიის საკითხი ასახავს ტრამპის საჯარო განცხადებებსა და აშშ-ის ფორმალური გადაწყვეტილების მიღების პროცესს შორის არსებულ წინააღმდეგობას.
რა მოხდა
გერმანიის თავდაცვის მინისტრმა ბორის პისტორიუსმა ჟურნალისტებთან ოთხშაბათს განაცხადა, რომ გასულ კვირას ვაშინგტონში შეხვდა აშშ-ის თავდაცვის მდივან პიტ ჰეგსეტს და მოუწოდა აშშ-ს დაეშვა Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის სისტემისთვის PAC-3 გამანადგურებელი რაკეტების წარმოება ევროპაში. მან აღნიშნა, რომ გერმანია გვთავაზობს მოთხოვნის დაკმაყოფილებას საწარმოო ხაზების შექმნით ევროპასა და გერმანიაში. მინისტრებმა ამავე ვიზიტზე ხელი მოაწერეს ამერიკული იარაღის სისტემების ევროპაში ერთობლივი წარმოების განზრახვის დეკლარაციას; პისტორიუსის თქმით, PAC-3 რაკეტები ფართოდ ექცევა ამ შეთანხმების ფარგლებში, თუმცა საჭიროა შემდგომი მოლაპარაკებები და პენტაგონის, თეთრი სახლისა და მწარმოებელი კომპანიის თანხმობა. პარალელურად, გერმანია ასევე ცდილობს Tomahawk-ის ტიპის გავლენიანი რაკეტების ლიცენზირებული წარმოების ნებართვის მიღებას საკუთარ ტერიტორიაზე, მიუხედავად იმისა, რომ მიწოდების რიგი გრძელია. ამავდროულად, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ უკრაინისთვის Patriot-ის რაკეტების წარმოების ლიცენზიის საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ მიღებული არ არის, მიუხედავად პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ორი საჯარო განცხადებისა მზადყოფნის შესახებ. EU-ს წევრმა სახელმწიფოებმა უკრაინისთვის Patriot-ის ამერიკული გამანადგურებელი რაკეტების შესყიდვაზე 3,2 მილიარდი ევროს ღირებულების შეთანხმებას მიაღწიეს 90 მილიარდი ევროს სესხის ფარგლებში. აშშ-ის ელჩმა NATO-ში მეთიუ უიტეკერმა განაცხადა, რომ გამანადგურებელი რაკეტების მთავარი პრობლემაა საწარმოო შესაძლებლობების ნაკლებობა და გააფრთხილა, რომ გრძელვადიანი წარმოების შეთანხმება ზამთრამდე არ დაიდება.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული წყაროები ყურადღებას ამახვილებენ უკრაინის საჭიროებაზე Patriot-ის გამანადგურებელ რაკეტებზე მოახლოებული ზამთრის წინ, და ზელენსკის შეფასებაზე, რომ ტრამპი დადებითად არის განწყობილი ლიცენზიის მინიჭების მიმართ. ისინი ასახელებენ, რომ უკრაინამ წელს გასულ წელთან შედარებით დაახლოებით სამჯერ ნაკლები ბალისტიკური თავდაცვის რაკეტა მიიღო, ხოლო პარტნიორებმა ამის მიზეზად ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე საბრძოლო ოპერაციები დაასახელეს.
სად განსხვავდება გაშუქება
განსხვავება ფიქსირდება ტრამპის საჯარო განცხადებებსა და აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის პოზიციას შორის: ტრამპმა ორჯერ საჯაროდ განაცხადა მზადყოფნის შესახებ უკრაინისთვის Patriot-ის წარმოების ლიცენზიის მინიჭებისა, ხოლო სახელმწიფო დეპარტამენტი აცხადებს, რომ საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული არ არის და მოლაპარაკებები გრძელდება. ანალოგიურად, ზელენსკი ამბობს, რომ ტრამპი დადებითად არის განწყობილი და დაჰპირდა, რომ ეს მოხდება, მაგრამ სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა იენ ბეიტსონმა განაცხადა: "ტრამპმა არ უთქვამს, რომ ეს მოხდებოდა" და რომ დიპლომატიური მოლაპარაკებები ჯერ კიდევ მიმდინარეობს.
კონტექსტი
ტრამპმა ივლისში ანკარაში გამართულ NATO-ს სამიტზე განაცხადა, რომ აშშ უკრაინას Patriot-ის გამანადგურებელი რაკეტების წარმოების ლიცენზიას მისცემდა, მაგრამ შემდეგ თითქოს პოზიცია შეცვალა. ივლისის ბოლოს მან ზელენსკის მოთხოვნაზე უარი განაცხადა დამატებით ასობით Patriot-ის გამანადგურებელ რაკეტაზე, ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის საჭიროებების მოტივით. ზელენსკის თქმით, Patriot-ის წარმოების დაწყებას უკრაინაში დაახლოებით ერთიდან ერთნახევარ წლამდე დასჭირდება. განიხილება კომპრომისული ვარიანტი, რომლის მიხედვითაც უკრაინა ცალკეულ კომპონენტებს აწარმოებს, ხოლო მათი ფიზიკური აწყობა გერმანიაში მოხდება — რაც ვაშინგტონის შეშფოთებას პასუხობს საიდუმლო ტექნოლოგიების რუსეთში გაჟონვის რისკთან დაკავშირებით.