კიევი და მოსკოვი აშშ-ის სპეცშრომინრის სტივ უიტკოფის მუშაობით უკმაყოფილონი არიან — მედია

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ორივე მეომარი მხარის მიერ აშშ-ის მთავარი შუამავლის მიმართ ნდობის დაკარგვა სერიოზულ გავლენას ახდენს ომის დასასრულებლად მიმართულ დიპლომატიურ ძალისხმევაზე. თუ უიტკოფი ნამდვილად არასწორად გადასცემს პუტინის პოზიციებს ვაშინგტონში — როგორც ამას „3+2“ შემთხვევა მოწმობს — ეს ნიშნავს, რომ აშშ-რუსეთის მოლაპარაკებებში არსებობს ფუნდამენტური კომუნიკაციის ხარვეზი. ამავე დროს, უიტკოფის ჩანაცვლების მცდელობები და მისი რუს კოლეგა კირილ დმიტრიევთან ურთიერთობის შეფერხების მცდელობები მიუთითებს, რომ აშშ-ის შუამავლობის გუნდში შიდა დაპირისპირებაა, რაც პროცესს კიდევ უფრო ართულებს.

რა მოხდა

უკრაინული მედიის ცნობით, კიევი და მოსკოვი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად გამოხატავენ უკმაყოფილებას აშშ-ის სპეციალური შრომისწორების სტივ უიტკოფის მუშაობით. კიევი მას უუნაროდ და რუსეთის მიმართ ზედმეტად ლმობიერად მიიჩნევს; მოსკოვი კი აშშ-ის მხრიდან უკრაინის ტერიტორიული კონცესიების მიღების შეუძლებლობას სწორედ მას აბრალებს.

განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ერთ კონკრეტულ ინციდენტს: პუტინთან ერთ-ერთ შეხვედრაზე, რომელსაც უიტკოფი ამერიკელი თარჯიმნის გარეშე ესწრებოდა, რუსმა ლიდერმა ფურცელზე „3+2“ დაწერა. ეს ფორმულა ხუთ უკრაინულ რეგიონს აღნიშნავს — დონეცკის, ლუჰანსკის, ზაპოროჟიეს, ხერსონის ოლქებს და ყირიმს — რომელთა დათმობასაც მოსკოვი მოითხოვს. უიტკოფმა ეს შეტყობინება ვაშინგტონში წაიღო და პრეზიდენტ ტრამპს აცნობა, რომ პუტინი თითქოს მზად იყო გარიგებისთვის, რომლის ფარგლებშიც უკრაინა დონეცკისა და ლუჰანსკის ოლქების ნაწილებიდან გავიდოდა, რუსეთი კი — ხერსონისა და ზაპოროჟიეს ოლქებში კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან. რეალურად, პუტინი ასეთ კონცესიაზე არ იყო წასული, რაც მოგვიანებით ამერიკელმა ჩინოვნიკებმაც აღიარეს — მათი შეფასებით, უიტკოფმა „3+2“ წინადადება არასწორად გაიგო.

კიევში, როდესაც ამერიკელმა ჩინოვნიკებმა უკრაინელ და ევროპელ კოლეგებს უიტკოფის მოხსენების შინაარსი გააცნეს, რეაქცია სკეპტიციზმი და მიკვირვა იყო. უკრაინული მხარე მაშინვე მიხვდა, რომ მხარეებს შორის ურთიერთგაგების სერიოზული ხარვეზი იყო. უკრაინული წყაროები ასევე აცხადებენ, რომ სამმხრივი მოლაპარაკებების ერთ-ერთ რაუნდზე უიტკოფი ზოგჯერ სხდომას სხვა მონაწილეებისთვის შეუტყობინებლად ტოვებდა, ხოლო ერთ-ერთი წყაროს თანახმად, უიტკოფი რესტორნებსა და მოკლე გასეირნებებს ანიჭებდა უპირატესობას მოლაპარაკებებთან შედარებით.

წყაროების ცნობით, მიმდინარეობს რამდენიმე ცალკეული ძალისხმევა უიტკოფის მოლაპარაკებებიდან გასათავისუფლებლად, ასევე მისი რუს კოლეგა კირილ დმიტრიევთან არსებული მჭიდრო ურთიერთობის შესაფერხებლად. უკრაინული მხარე უიტკოფს აბრალებს 28-პუნქტიანი მემორანდუმის ჩავარდნას, რომელზეც ის დმიტრიევთან ერთად მუშაობდა, ასევე გასული წლის ალასკაში გამართული ტრამპ-პუტინის სამიტის უშედეგოდ დასრულებას. რუსული მხარე, უკრაინული დაზვერვის ცნობით, თავდაპირველად უიტკოფს „ტრამპის ადმინისტრაციასთან სასარგებლო საკომუნიკაციო არხად“ მიიჩნევდა, თუმცა შემდგომში მას სწორედ ამ სამიტის ჩავარდნაში ნაწილობრივ დამნაშავედ მიიჩნევს.

თეთრი სახლის პრესსპიკერმა ანა კელიმ ეს ცნობები კატეგორიულად უარყო და „ყალბ ინფორმაციად და უაზრობად“ მონათლა. Financial Times-ი ადრე წერდა, რომ თეთრი სახლი განიხილავდა CIA-ს დირექტორ ჯონ რეტკლიფის როლის გაზრდას მოლაპარაკებებში უიტკოფისა და ჯარედ კუშნერის ჩართულობის შემცირების ხარჯზე — თეთრმა სახლმა ეს ინფორმაცია მოგვიანებით უარყო. წყაროების თანახმად, პრეზიდენტი ტრამპი უიტკოფის ჩანაცვლებას არ ჩქარობს.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული მედია ამ ამბავს ფოკუსირებულად აშშ-ის შუამავლის სავარაუდო უუნარობის, პუტინის სიგნალების არასწორი აღქმისა და მოლაპარაკებებზე არაპროფესიონალური ქცევის კონტექსტში განიხილავს. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა იმას, თუ რამდენად ზუსტად გადასცემს უიტკოფი ვაშინგტონში უკრაინულ ინტერესებს ტერიტორიულ საკითხებზე საუბრისას. უიტკოფის ჩანაცვლების ან მისი როლის შემცირების მცდელობები წარმოჩენილია როგორც პოტენციური გზა უფრო ეფექტიანი შუამავლობისკენ.

სად განსხვავდება გაშუქება

თეთრი სახლმა Kyiv Independent-ის ცნობები „ყალბ ინფორმაციად და უაზრობად“ შეაფასა, პრესსპიკერ ანა კელის სიტყვებით, და განაცხადა, რომ პრეზიდენტი ტრამპი და სპეცშრომინრები უიტკოფი „წარმოუდგენლად ბევრს მუშაობენ“ ომის დასასრულებლად. ამის საპირისპიროდ, არასახელდობულმა უკრაინულმა, რუსულმა და სხვა წყაროებმა უიტკოფის მუშაობის მიმართ ფართო უკმაყოფილება დააფიქსირეს, მათ შორის — მისი ტერიტორიული საკითხების ცუდად ცოდნის, პუტინთან თარჯიმნის გარეშე შეხვედრებისა და სამმხრივი ფორმატიდან გაუჩინარების შესახებ.

კონტექსტი

პუტინის მიერ ფურცელზე დაწერილი „3+2“ ფორმულა ხუთ უკრაინულ რეგიონს გულისხმობს — დონეცკის, ლუჰანსკის, ზაპოროჟიეს, ხერსონის ოლქებს და ყირიმს — რომელთა დათმობასაც რუსეთი მოითხოვს. უიტკოფსა და რუს კოლეგა კირილ დმიტრიევს შორის შემუშავებული 28-პუნქტიანი მემორანდუმი, უკრაინული წყაროების თანახმად, ჩავარდა, ხოლო უკრაინული მხარე მოგვიანებით წარმოქმნილ პრობლემებს სწორედ უიტკოფს აბრალებს. Financial Times-ი ადრე იტყობინებოდა, რომ თეთრი სახლი განიხილავდა CIA-ს დირექტორ ჯონ რეტკლიფის როლის გაზრდას მოლაპარაკებებში უიტკოფისა და ჯარედ კუშნერის ჩართულობის შემცირების ხარჯზე; თეთრმა სახლმა ეს ცნობები მოგვიანებით უარყო.