ზელენსკიმ უკრაინული სარაკეტო შეიარაღების წინააღმდეგ პერეხვატების ტესტირების წარმატებაზე განაცხადა
2026 წლის 17 სექტემბერს უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა რეაქტიული ტიპის რუსული „შაჰედების" წინააღმდეგ შექმნილი უკრაინული პერეხვატების კიდევ ერთი წარმატებული გამოცდის შესახებ — ტესტირებისას მინიმუმ ერთი დრონი ჩამოგდებული იქნა. ინფორმაცია ზელენსკიმ მიიღო უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მიხაილო დრაპატის ბრიფინგის შემდეგ. პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ წარმოება მასშტაბურად გაიზრდება, მადლობა გადაუხადა დეველოპერებს და სამხედროებს.
მთავარი მომენტები
- 17 სექტემბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ რუსული რეაქტიული „შაჰედების" წინააღმდეგ უკრაინული პერეხვატის წარმატებული გამოცდა გამოაცხადა — მინიმუმ ერთი დრონი ჩამოგდებულია.
- განცხადებამდე ზელენსკიმ ბრიფინგი მიიღო უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მიხაილო დრაპატისგან.
- ზელენსკიმ თქვა, რომ პერეხვატების წარმოება მასშტაბურად გაიზრდება, და მადლობა გადაუხადა დეველოპერებსა და სამხედროებს.
- ზელენსკის ცნობით, ორმა კომპანიამ წარმატებით გაიარა საბრძოლო გამოცდები და მათთან კონტრაქტები იდება; სულ 67 კომპანია მუშაობს რეაქტიული დრონების პერეხვატებზე.
- 15 სექტემბერს ზელენსკიმ სხვა პერეხვატის ცალკე წარმატებული გამოცდის შესახებ განაცხადა, თუმცა მართვის ზოგიერთი ასპექტი დახვეწას საჭიროებდა.
- აგვისტოში რუსეთის მიერ გამოყენებული რეაქტიული „შაჰედების" რაოდენობა მინიმუმ 67%-ით გაიზარდა — დაახლოებით 1 500-დან 2 500-ზე მეტამდე.
- ზელენსკიმ დასავლეთ ფრონტზე მიმდინარე სიტუაციაზეც ისაუბრა — აღნიშნა დონეცკის მიმართულებით საჭირო დინამიკას, კუპიანსკისთვის გამაგრების მომზადებას და ოლექსანდრივსკის მიმართულებით რუსული პოზიციების განადგურებას; 82-ე და 95-ე ცალკეული დესანტურ-შეტევითი ბრიგადები გამოყო.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რეაქტიული „შაჰედები" ჩვეულებრივ დრონებთან შედარებით მნიშვნელოვნად სწრაფია, რაც უკრაინის საჰაერო თავდაცვას რთულ გამოწვევად აქცევს. აგვისტოში რუსეთის მიერ ამ�类型ი დრონების გამოყენება მინიმუმ 67%-ით გაიზარდა — 1 500-დან 2 500-ზე მეტამდე. უკრაინას ახლა რამდენიმე შიდა პერეხვატის პროექტი აქვს; ორმა კომპანიამ, როგორც ცნობილია, საბრძოლო გამოცდები გაიარა და კონტრაქტები იდება. ზელენსკიმ ეს განცხადება „ახალ აქტიურ და შორ მანძილზე მოქმედ ოპერაციებთან" დაუკავშირა. პერეხვატების წარმოების დაფინანსება კვლავ ღია საკითხია — პრეზიდენტმა ფინანსური პრობლემა დაასახელა და ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლიაიენთან მოლაპარაკებები გააგრძელა.
რა მოხდა
17 სექტემბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ რუსული რეაქტიული ტიპის „შაჰედების" წინააღმდეგ შექმნილი უკრაინული პერეხვატების კიდევ ერთი წარმატებული გამოცდის შესახებ განაცხადა. მისი თქმით, გამოცდისას მინიმუმ ერთი რუსული რეაქტიული „შაჰედი" ჩამოგდებული იქნა უკრაინული პერეხვატის მიერ. განცხადებამდე ზელენსკიმ ბრიფინგი მიიღო უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მიხაილო დრაპატისგან. ზელენსკიმ ხაზი გაუსვა, რომ პერეხვატების წარმოება მასშტაბურად გაიზრდება, და მადლობა გადაუხადა როგორც დეველოპერებს, ასევე სამხედრო პერსონალს. მან ასევე აღნიშნა, რომ უკრაინა ახალ აქტიურ და შორ მანძილზე მოქმედ ოპერაციებს ამზადებს რუსეთის წინააღმდეგ, და ფრონტის სიტუაციაზე ისაუბრა: დონეცკის მიმართულებით საჭირო დინამიკას დაფიქსირებდა, კუპიანსკის მიმართულებით გამაგრების მომზადებას ამბობდა, ხოლო ოლექსანდრივსკის მიმართულებით რუსული პოზიციების განადგურებას მიუთითებდა. მან გამოყო 82-ე და 95-ე ცალკეული დესანტურ-შეტევითი ბრიგადები მათი ფრონტის შედეგებისთვის.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა მოწოდებული წყარო უკრაინულენოვანი უკრაინული მედიაა, რომლებიც 17 სექტემბრის განცხადებას ერთსწორად წარმოაჩენენ როგორც პრეზიდენტის წარმატების ისტორიად, რომელიც მთავარსარდალ დრაპატისგან ბრიფინგს უკავშირდება. კოვერაჟი წინა პლანზე აყენებს შიდა სამრეწველო შესაძალებლობებს: ზელენსკის „მასშტაბურად გავზრდით" განცხადებას, 67 კომპანიის მოხსენიებას და ორ კომპანიასთან კონტრაქტების გაფორმებას. უკრაინული წყაროები ამ ინფორმაციას ფრონტის ცნობებთან აერთიანებენ — დონეცკის მიმართულებით დადებით დინამიკას, კუპიანსკისთვის გამაგრების მომზადებას, ოლექსანდრივსკის მიმართულებით რუსული პოზიციების განადგურებას და 82-ე და 95-ე ცალკეული დესანტურ-შეტევითი ბრიგადების მადლობის მიძღვნას. წყაროები ხაზს უსვამენ ზელენსკის ფორმულირებას პერეხვატების პროგრამის შესახებ ეროვნული უსაფრთხოების პრიორიტეტად და მის მიმართვას ევროკომისიის დაფინანსებისკენ წარმოების დაფინანსების დეფიციტის დასაფარად. ზოგიერთი გამოცემა ექსპერტების და პრეზიდენტის მრჩევლის სერჰიი ბესკრესტნოვის (ფლეში) შენიშვნებსაც ამატებს — მასობრივი სერიული წარმოება ჯერ კიდევ არ მიმდინარეობს და დამატებითი ტესტირება საჭიროა.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის არსებობს რამდენიმე განსხვავება. პირველ რიგში, იმ კომპანიების რაოდენობაზე, რომელთა პერეხვატებმაც საბრძოლო გამოცდები წარმატებით გაიარეს: ზოგი წყარო 17 სექტემბრის განცხადებას ერთი ახალი პერეხვატის ტესტით და ერთი ჩამოგდებით წარმოაჩენს, ხოლო სხვები ორი კომპანიის წარმატებულ საბრძოლო გამოცდებზე და მათთან კონტრაქტების გაფორმებაზე საუბრობენ. მეორეც, განსხვავებაა განცხადების ადგილსა და კონტექსტში: უკრაინული წყაროების უმეტესობა მას პრეზიდენტის განცხადებად მთავარსარდალ დრაპატისთან ბრიფინგის შემდეგ წარმოაჩენს, მაშინ როცა ერთი წყარო „ორმა კომპანიამ საბრძოლო გამოცდები გაიარა" ფრაზას Carpathian 8 სამიტზე ათავსებს. მესამეც, ერთი წყარო ახალ პერეხვატს „მესამე" უკრაინულ რეაქტიულ-დრონულ პერეხვატად მოიხსენიებს, სხვა ანგარიშები კი მას უფრო ფართო კონტექსტში ათავსებენ — ზელენსკის თანახმად, პრობლემაზე სულ 67 კომპანია მუშაობს.
კონტექსტი
აგვისტოს ბოლოს თავდაცვის მინისტრმა ევჰენი ხმარამ განაცხადა, რომ უკრაინას უკვე ჰქონდა ოთხი პოტენციური პერეხვატი, რომლებსაც რეაქტიული „შაჰედების" ჩამოგდება შეუძლიათ და რომლებმაც საველე ტესტირება გაიარეს. აგვისტოს ბოლოსვე უკრაინის თავდაცვის სამინისტრომ Alexa Spatium UAV-ის კოდიფიცირება განახორციელა, რომელიც „პირველ უკრაინულ რეაქტიულ დრონ-პერეხვატად“ მოხსენიებული და რუსული „შაჰედებისა" და რეაქტიული დრონების, მათ შორის Geran-4 და Geran-5-ის განადგურებისთვის განკუთვნილი უპილოტო საფრენი აპარატია. 10 სექტემბერს ზელენსკიმ თქვა, რომ რუსული რეაქტიული დრონების წინააღმდეგ დრონ-პერეხვატების შექმნას დრო სჭირდება და მათი წარმოების დაფინანსება პრობლემაა. 15 სექტემბერს ზელენსკიმ რუსული რეაქტიული დრონების წინააღმდეგ სხვა პერეხვატის ცალკე წარმატებული გამოცდის შესახებ განაცხადა — „შაჰედი" ჩამოგდებული იყო, მაგრამ მართვის ზოგიერთი ასპექტი დახვეწას საჭიროებდა. პრეზიდენტის ტექნოლოგიურმა მრჩეველმა სერჰიი ბესკრესტნოვმა (ფლეში) განაცხადა, რომ უკრაინას რამდენიმე ვარიანტი სწრაფი „შაჰედის" პერეხვატი აქვს, მაგრამ მათი ტესტირებისთვის მეტი დრო საჭიროა. ექსპერტებმა აღნიშნეს, რომ ამგვარი საპერეხვატე სისტემების მასობრივი სერიული წარმოება ჯერ კიდევ არ განიხილება. ევროკომისია უკრაინას 3,3 მილიარდ ევროს გამოუყოფს იარაღის, მათ შორის დრონებისა და რაკეტების შესაძენად, 90 მილიარდ ევროს საკრედიტო პროგრამის ფარგლებში.