აშშ-მ რუსულ დაზვერვასთან დაკავშირებული ხუთი პირი დასდო ბრალი — მკვლელობისა და საბოტაჟის შეთქმულებისთვის

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ბრალდება პირველად ასახელებს რუსულ დაზვერვასთან დაკავშირებულ პირებს, რომლებიც, ბრალდების თანახმად, ვაშინგტონსა და ლიეტუვაში მცხოვრებ რუს ოპოზიციონერებზე თავდასხმის ორგანიზებას ცდილობდნენ, ასევე უკრაინის მომხრე ევროპულ ქვეყნებში სამოქალაქო და სამხედრო ინფრასტრუქტურაზე საბოტაჟის ორგანიზებას. წყაროები ამას რუსი დაზვერვის მიერ აშშ-ის ტერიტორიაზე მოკვლის პირველ დოკუმენტირებულ მცდელობად აფასებენ. ყველა დადანაშაულებული თავისუფალია, ხოლო კრემლი ბრალდებებს „სარწმუნო მტკიცებულების" მოთხოვნით პასუხობს — გამოძიებისა და დიპლომატიური შედეგები ჯერ კიდევ გაურკვეველია.

რა მოხდა

15 სექტემბერს აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტმა გახსნა ნიუ-იორკის სამხრეთ ოლქის პროკურატურის ინდიქტიმენტი ხუთი პირის მიმართ, რომლებიც, ბრალდების თანახმად, რუსულ დაზვერვასთან არიან დაკავშირებული. ესენი არიან: ყოფილი რუსი სპეცსამსახურების პოლკოვნიკი იური ხრამეევი (63, მეტსახელად „პოლკოვნიკი იური"), მისი ვაჟი, FSB-ის ოფიცერი კირილ ხრამეევი (27), რუსეთში მცხოვრები კუბელი ოემის რომაგოსა დურუტი (35), კუბელი იაიდელ დელგადო სუარესი (35, მეტსახელად „ვიკინგი") და ვენესუელელი ანხელ ედუარდო კასტრო (22). ყველა მათგანს ბრალი ედება ტერორიზმის დაფინანსების შეთქმულებაში (სასჯელი 20 წლამდე); ხრამეევს, სუარესსა და კასტროს დამატებით — შემკვეთლური მკვლელობის შეთქმულებაში (10 წლამდე). გენერალურმა პროკურორმა ტოდ ბლანშმა ეს 16 სექტემბერს დაადასტურა; ყველა დადანაშაულებული ისევ თავისუფალია.

ინდიქტიმენტის თანახმად, „RIS-ქსელი" 2024 წლიდან მოქმედებს და ორ მიმართულებით მუშაობს: რუს დისიდენტებზე/ოპოზიციონერებზე თავდასხმა და უკრაინის მომხრე ქვეყნებში საბოტაჟი. 2026 წლის ზაფხულში ქსელმა ვაშინგტონში მცხოვრები რუსი ოპოზიციონერის (Victim-1) მოკვლელობისთვის აშშ-ში მცხოვრები პირი დაიქირავა — მას სუარესმა და კასტრომ $40,000 შეჰპირდნენ; წინა წელს მსგავსი ჯგუფი ლიეტუვაში მცხოვრებ სხვა ოპოზიციონერს (Victim-2) ეძებდა მკვლელს, სანაცვლოდ $25,000 შეთავაზებით. იმავე ინდიქტიმენტით, ქსელი უკავშირდება 2024 წლის ივნისში პრაღაში ავტობუსების გადაწვას (კოლუმბიელ მოქალაქეს 8 წელი მიესაჯა) და 2024 წლის სექტემბერში ლიეტუვის ქალაქ შიაულიაიში TVC Solutions-ის ობიექტზე წარუმატებელ ხანძრებს, სადაც უკრაინის არმიისთვის მობილური დაზვერვის სადგურები ინახებოდა. FBI-ს ნიუ-იორკის ოფისის ხელმძღვანელმა ჯეიმს ბარნეკლმა და ვაშინგტონის ოფისის ხელმძღვანელმა დარენ კოქსმა განაცხადეს, რომ გეგმები ჩაშალეს; კრემლის პრეს-მდივანმა დმიტრი პესკოვმა ბრალდებები მოითხოვა „სარწმუნო მტკიცებულების" წინაშე.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინულენოვანი მედია ამ ამბავს რუსული დაზვერვის მიერ უკრაინის მომხრეებისა და ოპოზიციონერების წინააღმდეგ მიმართული ორგანიზებული ძალადობის კიდევ ერთ დადასტურებად ასახავს. გამოცემები ხაზს უსვამენ, რომ ქსელი მიზნად ისახავს „უკრაინის მომხრე ყველა ქვეყანას", ბრალდებულებს შორის FSB-ს ოფიცრის ყოფნას და ევროპულ საბოტაჟურ ოპერაციებს, ამ ყველაფერს კი რუსეთ-უკრაინის ომის ფართო კონტექსტში განიხილავენ.

როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები

ერთადერთი ინგლისურენოვანი წყარო (ბრიტანული გამოცემა) ამბავს აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტის ოფიციალური ჩარჩოთი გადმოსცემს — რუსეთი ბრალდებულია აშშ-სა და ევროპაში უკრაინის მომხრეების მოკვლელობის მცდელობაში. მთავარი აქცენტი სამართალდამცავ და სისხლის სამართლის პროცედურულ ასპექტებზეა: წარდგენილი ბრალდებები, დადანაშაულებულთა თავისუფლებაში ყოფნა, FBI-ს მიერ გეგმების ჩაშლა და კრემლის მიერ ამ ბრალდებების უარყოფა.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროებს შორის ვარიაცია შეინიშნება დადანაშაულებულთა სახელების ტრანსლიტერაციაში (მაგ. ხრამეევი / ხრამიევი / ხრამე; რომაგოსა დურუტი / რომაგოსა დურუთი / რომაგოსა დურუთი), იური ხრამეევის კონკრეტული სამსახურებრივი დაქვემდებარების მითითებაში (ზოგადად „რუსი სპეცსამსახურების პოლკოვნიკი", ერთ შემთხვევაში კონკრეტულად GRU), ასევე ინდიქტიმენტის გამოცხადების თარიღში (15 ან 16 სექტემბერი).

კონტექსტი

ქსელი, რომელიც ინდიქტიმენტში „RIS-ქსელად" მოიხსენიება, 2024 წლიდან მოქმედებს. მისი ძირითადი საქმიანობა ორმაგია: რუს დისიდენტებზე/ოპოზიციონერებზე თავდასხმა აშშ-სა და ევროპაში, და უკრაინის მომხრე ევროპულ ქვეყნებში სამოქალაქო და სამხედრო ინფრასტრუქტურაზე საბოტაჟი. უკვე დაფიქსირებული ეპიზოდებია: 2024 წლის ივნისში პრაღაში ავტობუსების გადაწვა (კოლუმბიელ მოქალაქეს ჩეხეთის სასამართლომ 8 წელი მიესაჯა) და 2024 წლის სექტემბერში ლიეტუვის ქალაქ შიაულიაიში TVC Solutions-ის ობიექტზე წარუმატებელი ხანძრის მცდელობა, სადაც უკრაინის არმიისთვის მობილური დაზვერვის სადგურები ინახებოდა.