რუსული დრონები კიევსა და მოლდოვის საზღვრის საკონტროლო პუნქტს დაარტეს
9 სექტემბერს რუსულმა დრონებმა კიევში საცხოვრებელი კორპუსები დაარტეს, რასაც ცხრა ადამიანის დაშავება მოჰყვა. ღამით რუსულმა ძალებმა ოდესის ოლქში მოლდოვის საზღვარზე მდებარე საერთაშორისო საკონტროლო პუნქტი "სტაროკოზაჩე" დაარტეს — ორი ადამიანი დაიღუპა, სამი დაშავდა, პუნქტი დროებით დაიხურა. უკრაინის საზღვრის დაცვის სამსახურის ცნობით, "სტაროკოზაჩე" უკრაინის საზღვრის მეხუთე საკონტროლო პუნქტია, რომელიც ბოლო დროს რუსეთმა დაარტეს — ოთხი მოლდოვის, ერთი კი რუმინეთის საზღვარზე. მოლდოვის პრეზიდენტმა მაია სანდუმ და საგარეო საქმეთა სამინისტრომ თავდასხმა გმო და სოლიდარობა გამოხატეს.
მთავარი მომენტები
- 9 სექტემბერს რუსულმა დრონებმა კიევის დნიპროს (მარცხენა სანაპიროს) და დარნიცკის რაიონებში საცხოვრებელი კორპუსები დაარტეს; დღის განმავლობაში დაშავებულთა რაოდენობამ ცხრამდე მიაღწია.
- ღამით რუსულმა ძალებმა ოდესის ოლქში მოლდოვის საზღვარზე მდებარე საერთაშორისო საკონტროლო პუნქტი "სტაროკოზაჩე" დაარტეს.
- თავდასხმას ორი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, სამი დაშავდა; მაშველებმა 16 ადამიანი უსაფრთხო მანძილზე ევაკუირეს.
- "სტაროკოზაჩე" უკრაინის საზღვრის მეხუთე საკონტროლო პუნქტია, რომელიც ბოლო პერიოდში რუსეთმა დაარტეს — ოთხი მოლდოვის, ერთი კი რუმინეთის საზღვარზე.
- საკონტროლო პუნქტის ინფრასტრუქტურა და მიმდებარე ტერიტორია დაზიანდა, ავტობუსები, სატვირთო და მსუბუქი ავტომობილები განადგურდა; პუნქტი დროებით შეჩერდა.
- მოლდოვის პრეზიდენტმა მაია სანდუმ და საგარეო საქმეთა სამინისტრომ თავდასხმა გმო და უკრაინას საჰაერო თავდაცვის სისტემების მიწოდების გაზრდისკენ მოუწოდეს.
- იმავე ღამეს უკრაინულმა დრონებმა სამხრეთ რუსეთის ქალაქ ნოვოროსიისკი დაარტეს — ოთხი ადამიანი დაიღუპა, 29 დაშავდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსულმა დარტყმებმა კიევის საცხოვრებელ კორპუსებზე და მოლდოვის საზღვარზე მდებარე საერთაშორისო საკონტროლო პუნქტ "სტაროკოზაჩეზე" მშვიდობიანი მოსახლეობის მსხვერპლი გამოიწვია და უკრაინა-მოლდოვის სასაზღვრო ლოჯისტიკა შეაფერხა. "სტაროკოზაჩე" უკრაინის საზღვრის მეხუთე საკონტროლო პუნქტია, რომელიც ბოლო პერიოდში რუსეთმა დაარტეს — ოთხი მოლდოვის, ერთი კი რუმინეთის საზღვარზე — რაც სასაზღვრო ლოჯისტიკის წინააღმდეგ მიზანმიმართულ კამპანიაზე მიუთითებს. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ საერთაშორისო რეაგირება არასაკმარისოდ შეაფასა, ხოლო მოლდოვის ხელისუფლებამ თავდასხმა გმო. ეს ყველაფერი ხდება აშშ-ის შუამავლობით რუსეთ-უკრაინის მოლაპარაკებების განახლების ფონზე, მათ შორის პუტინ-ტრამპის სატელეფონო საუბრისა და ტრამპის ემისრების კიევსა და მოსკოვში ვიზიტების შემდეგ.
რა მოხდა
9 სექტემბრის ღამეს რუსულმა ძალებმა უკრაინული დრონებით ოდესის ოლქში, მოლდოვის საზღვარზე მდებარე საერთაშორისო საავტომობილო საკონტროლო პუნქტი "სტაროკოზაჩე" დაარტეს. დრონები საკონტროლო პუნქტის ინფრასტრუქტურასა და მიმდებარე ტერიტორიას მოხვდნენ, რასაც მასშტაბური ხანძარი მოჰყვა. საქარე შენობები დაზიანდა, ავტობუსები, სატვირთო და მსუბუქი ავტომობილები განადგურდა. თავდასხმას ორი ადამიანი ემსხვერპლა — უკრაინის მოქალაქეები — სამი დაშავდა, მათ შორის ერთი მოლდოვის მოქალაქე, რომელმაც ჰოსპიტალიზაციაზე უარი თქვა და მანქანით კიშინოვისკენ გაემგზავრა. მაშველებმა 16 ადამიანი ავტობუსით უსაფრთხო მანძილზე ევაკუირეს. საკონტროლო პუნქტის მუშაობა დროებით შეჩერდა, თუმცა მოგვიანებით სასაზღვრო კონტროლი ჩვეულ რეჟიმში განახლდა და მხოლოდ საჰაერო განგაშის დროს ჩერდებოდა. უკრაინის მოქალაქეების გარდა, მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, დაშავებულებს შორის უკრაინელი მესაზღვრეებიც იყვნენ.
იმავე დღეს, დილით, რუსულმა დრონმა კიევის დარნიცკის რაიონში 24-სართულიან საცხოვრებელ კორპუსს დაარტეს, რასაც ხანძარი და კედლების დაზიანება მოჰყვა. დღის განმავლობაში რუსულმა დრონმა კიევის მარცხენა სანაპიროს დნიპროს რაიონშიც საცხოვრებელ კორპუსს დაარტეს. კიევის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციის ცნობით, ამ დარტყმის შედეგად დღის განმავლობაში ცხრა ადამიანი დაშავდა, ხოლო მერმა ვიტალი კლიჩკომ დაშავებულთა რაოდენობა ცხრად დაასახელა. დარნიცკის რაიონში ჩამოვარდნილი დრონის ფრაგმენტებმა ბალახის ხანძარი გამოიწვია. კიევის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციამ შემდგომში დააზუსტა, რომ დნიპროს რაიონში ხანძარი საცხოვრებელ კორპუსში არა, ახლომდებარე საწყობში გაჩღა.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
ერთმა საერთაშორისო (ბრიტანულმა) გამოცემამ მოვლენები ურთიერთგამანადგურებელ რუსულ და უკრაინულ დარტყმებად წარმოაჩინა, სათაურში "ორი მოკლული მოლდოვის საზღვართან" მოჰყვა და კიევის დარტყმები უკრაინულ დრონულ დარტყმასთან დააწყვილა, რომელმაც სამხრეთ რუსეთის ქალაქ ნოვოროსიისკში ოთხი ადამიანი, მათ შორის ერთი ბავშვი, იმსხვერპლა. სტატიაში აშშ-ის შუამავლობით მიმდინარე დიპლომატიის ფონია მოცემული — აღნიშნულია პუტინ-ტრამპის სატელეფონო საუბარი და აშშ-ის ემისრების — ჯარედ კუშნერისა და სტივ უიტკოფის — შეხვედრები პუტინთან მოსკოვში და ზელენსკისთან კიევში, ასევე რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს განცხადება 596 უკრაინული დრონის ჩამოგდების შესახებ. გამოცემამ ასევე მოლდოვის ოფიციალური პოზიცია გადმოსცა — საგარეო საქმეთა სამინისტროს ინფორმაცია დაშავებულების შესახებ და პრემიერ-მინისტრ ვასილე ტოფანის მონაცემები 2025 წლის აგვისტოში მოლდოვის ტერიტორიაზე შესული 17 დრონის შესახებ.
სად განსხვავდება გაშუქება
კიევში საცხოვრებელ კორპუსზე მომხდარ დილის დარტყმასთან დაკავშირებით დაშავებულთა რაოდენობა წყაროებში განსხვავებულადაა მოცემული: ზელენსკიმ ოთხი დაშავებული დაასახელა, ხოლო სხვა რეპორტიორებმა (უკრინფორმი, კიევის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაცია) დარნიცკის რაიონში დარტყმის შედეგად ექვსი დაშავებული და დღის განმავლობაში კიევზე რუსული თავდასხმის შედეგად ჯამში ცხრა დაშავებული დაასახელეს. ასევე განსხვავებულია ინფორმაცია დნიპროს (მარცხენა სანაპიროს) რაიონში ხანძრის ადგილმდებარეობის შესახებ: ზოგიერთი წყარო საცხოვრებელ კორპუსს ასახელებს, ხოლო კიევის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციამ შემდგომში დააზუსტა, რომ ხანძარი არა საცხოვრებელ კორპუსში, არამედ ახლომდებარე საწყობში გაჩღა.
კონტექსტი
უკრაინის ტერიტორიაზე რუსული დარტყმების შედეგების ლიკვიდაცია მიმდინარეობდა დნიპროპეტროვსკის, მიკოლაივის, ზაპოროჟიეს ოლქებში, ასევე ხარკოვის, ჟიტომირის და კიევის ოლქებში. "სტაროკოზაჩე" დარტყმამდე ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული სასაზღვრო მიმართულება იყო — დღეში ათასობით ადამიანი და ასობით ტრანსპორტის საშუალება (მსუბუქი მანქანები, ავტობუსები, სატვირთოები) გადაკვეთდა მას; შეჩერების შემდეგ მგზავრებს უახლოესი მოქმედი საკონტროლო პუნქტი "პალანკა" გამოიყენეს. რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ მისმა ძალებმა ღამით 596 უკრაინული დრონი ჩამოაგდო. მოლდოვის პრემიერ-მინისტრმა ვასილე ტოფანმა თქვა, რომ 2025 წლის აგვისტოში მოლდოვის ტერიტორიაზე 17 დრონი შევიდა, რაც წინა მთელი წლის მაჩვენებელს აღემატება. დარტყმებს წინ უძღოდა პუტინ-ტრამპის სატელეფონო საუბარი კონფლიქტის დასრულების ძალისხმევაზე; აშშ-ის ემისრებმა — ჯარედ კუშნერმა და სტივ უიტკოფმა — პუტინთან მოსკოვში ისაუბრეს, რის შემდეგაც კიევში ზელენსკის შეხვდნენ. აშშ-ის ადმინისტრაცია პირდაპირ რუსეთ-უკრაინის მოლაპარაკებებს უჭერს მხარს; კიევმა თქვა, რომ ისინი მიმდინარე თვეში შეიძლება გაიმართოს, ხოლო კრემლმა განაცხადა, რომ თარიღზე და ადგილზე საუბარი ჯერ ნაადრევია.