ზელენსკი ნორვეგიაში ჰარალდ V-ის დამშვიდობების ცერემონიაზე ჩავიდა და სტიორესთან თავდაცვის საკითხებზე მოლაპარაკებები გამართა
უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ და პირველმა ლედიმ ოლენა ზელენსკამ 8 სექტემბერს ნორვეგია მოინახულეს ჰარალდ V-ის დამშვიდობების ცერემონიაზე დასასწრებად. ოსლოში პრემიერ-მინისტრ იუნას გერ სტიორესთან შეხვედრაზე მხარეებმა განიხილეს უკრაინის საჰაერო თავდაცვის გაძლიერება, მათ შორის Patriot სისტემებისთვის გამტარი რაკეტების საჭიროება, FREYJA-ს ანტიბალისტიკური პროგრამა და ზამთრისთვის მზადება.
მთავარი მომენტები
- 8 სექტემბერს პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი და პირველი ლედი ოლენა ზელენსკა ნორვეგიაში ჩავიდნენ
- 9 სექტემბერს ოსლოს მთავარ ტაძარში 13:00 საათზე დაიწყო ჰარალდ V-ის დამშვიდობების ცერემონია
- ზელენსკი ოსლოში ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრ იუნას გერ სტიორეს შეხვდა
- შეხვედრაზე განიხილეს უკრაინის საჰაერო თავდაცვის გაძლიერება, მათ შორის Patriot-ის გამტარი რაკეტები, FREYJA-ს პროგრამა და ზამთრისთვის მზადება
- ზელენსკიმ სტიორეს ჰარალდ V-ის გარდაცვალების გამო მადლობა გადაუხადა
- ზელენსკიმ და სტიორემ FREYJA-ს პროგრამაში მონაწილე თავდაცვის კომპანიების ხელმძღვანელობასთან ერთობლივი შეხვედრა გამართეს: FirePoint, Kongsberg, Weibel, Saab, Diehl Defence, Hensoldt, Thales, Safran, Sener და Leonardo
- FREYJA-ში თანამშრომლობს ათი ქვეყანა, მათ შორის უკრაინა და ნორვეგია
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ვიზიტმა დიპლომატიური ჟესტი სამეფო დაკრძალვაზე და სამხედრო დახმარების შესახებ შინაარსიანი ორმხრივი მოლაპარაკებები გააერთიანა. უკრაინა ზამთრის წინ საჰაერო თავდაცვის, განსაკუთრებით Patriot-ის გამტარი რაკეტების მიწოდების გაზრდას ითხოვს. FREYJA-ს ანტიბალისტიკური პროგრამა ათ ევროპულ ქვეყანას და წამყვან თავდაცვის კომპანიებს აერთიანებს ინტეგრირებული საჰაერო საფრთხეებისგან თავდაცვის შესაქმნელად.
რა მოხდა
8 სექტემბერს უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი და პირველი ლედი ოლენა ზელენსკა ნორვეგიაში ჩავიდნენ ჰარალდ V-ის დამშვიდობების ცერემონიაზე დასასწრებად, რომელიც 9 სექტემბერს ოსლოს მთავარ ტაძარში 13:00 საათზე დაიწყო. ვიზიტის ფარგლებში ზელენსკი ოსლოში ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრ იუნას გერ სტიორეს შეხვდა. მოლაპარაკებების ცენტრში იყო უკრაინის საჰაერო თავდაცვის გაძლიერება, მათ შორის Patriot სისტემებისთვის გამტარი რაკეტების მოთხოვნა, FREYJA-ს ანტიბალისტიკური პროგრამის შემდგომი განხორციელება და ზამთრისთვის მზადება. ზელენსკიმ სტიორეს ჰარალდ V-ის გარდაცვალების გამო მადლობა გადაუხადა. მოგვიანებით პრეზიდენტმა და პრემიერ-მინისტრმა ერთობლივი შეხვედრა გამართეს FREYJA-ში ჩართული თავდაცვის კომპანიების ხელმძღვანელობასთან: FirePoint, Kongsberg, Weibel, Saab, Diehl Defence, Hensoldt, Thales, Safran, Sener და Leonardo. FREYJA-ში თანამშრომლობს ათი ქვეყანა — უკრაინა, დანია, საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, ნიდერლანდები, ნორვეგია, ესპანეთი, შვედეთი და დიდი ბრიტანეთი. ნორვეგია ამერიკული იარაღის შესაძენად PURL მექანიზმის წამყვანი დონორია, საიდანაც უკრაინა Patriot-ის გამტარ რაკეტებს ელოდება.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ინფორმაცია მთლიანად უკრაინულ მედიასა და სააგენტოებზეა დაყრდნობილი, ამიტომ ყურადღების ცენტრში უკრაინის პრეზიდენტია, ხოლო ვიზიტი უკრაინის ინტერესების კონტექსტშია წარმოდგენილი. სტატიები ხაზს უსვამს ნორვეგიის სამხედრო და პოლიტიკური მხარდაჭერის მნიშვნელობას, კერძოდ საჰაერო თავდაცვის, Patriot-ის გამტარი რაკეტების, ზამთრისთვის მზადებისა და FREYJA-ს საკითხებს, დაკრძალვას კი ფორმალურ შემთხვევად წარმოაჩენს, სადაც ზელენსკიმ მადლობა გადაიხადა.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები ერთმანეთს ჰარალდ V-ის გარდაცვალების ადგილთან დაკავშირებით ვერ ეთანხმებიან: ზოგიერთი ოსლოს ეროვნულ ჰოსპიტალს (Rikshospitalet) ასახელებს, ზოგიც — ოსლოს უნივერსიტეტის ჰოსპიტალს. ერთი წყაროს მიხედვით მეფე 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა, მეორეს მიხედვით კი გარდაიცვალა თავისი 90-ე დაბადების დღის წინ. ასევე, ადრინდელი პუბლიკაციები FREYJA-ს სამუშაო შეხვედრასა და რიგ საკითხებს „დაგეგმილად“ ახასიათებს, ხოლო გვიანდელი ანგარიშები — უკვე „გამართულად“.
კონტექსტი
ჰარალდ V 28 აგვისტოს 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა და გარდაცვალების მომენტში ევროპის უყველაზე ხანდაზმული მონარქი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი ჰოკონი (Haakon VIII) ავიდა, რომელმაც 1 სექტემბერს პარლამენტის წინაშე ფიცი დადო. 13 ივლისს პარიზში დაიწყო ევროპული სარაკეტო თავდაცვის სისტემის შექმნის მიზნით „ანტიბალისტიკური კოალიციის“ მუშაობა. უკრაინა ევროკავშირის სესხით დაახლოებით ათასი Patriot-ის რაკეტის შესაძენად კონტრაქტის გაფორმებას გეგმავს, რომელთა უმეტესობა მომდევნო წლებში მიეწოდება. 2023 წლის დეკემბერში ჰარალდ V-მ ზელენსკი ოსლოს სამეფო სასახლეში მიიღო.