ზელენსკი: უკრაინა რეაქტიული შაჰედების 50–60%-ს იგერიებს, ახალი რაკეტების შედეგები ოქტომბრის ბოლოს გამოცხადდება
კიევში გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცთან ერთობრივ პრესკონფერენციაზე 4 ოქტომბერს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა ჩვეულებრივი შაჰედების 85–92%-ს და რეაქტიული (რეაქციული ძრავის) დრონების დაახლოებით 50–60%-ს იგერიებს, F-16-ებს 20 მმ საბრძოლო მასალა საუკეთესოდ მუშაობს და ქვეყანა მზად არის, რომ კვირის ბოლოსთვის მცირე ზომის საკუთარი რაკეტების პროგრამის პირველი შედეგები წარადგინოს. მან ასევე დაასახელა უკრაინა-გერმანიის ერთობრივი „ბარსი"-ის ტიპის გადამუშავების დრონების წარმოება (2000 ერთეული) და „სპისის" წარმატებული ტესტი.
მთავარი მომენტები
- უკრაინა ჩვეულებრივი შაჰედების 85–92%-ს და რეაქტიული დრონების 50–60%-ს იგერიებს — ამ უკანასკნელის მაჩვენებელი ავიაციამ, განსაკუთრებით F-16-ებმა, 50%-დან 60%-მდე უზრუნველყო.
- F-16-ები ყოველდღიურად 5,000–6,000 ცალი 20 მმ საბრძოლო მასალით უნდა იყოს უზრუნველყოფილი; მიწოდებაზე მოლაპარაკებები მიმდინარეობს პოლონეთთან, საფრანგეთთან, ნორვეგიასთან, ფინეთთან და შვედეთთან.
- ზელენსკის განცხადებით, საკუთარი მცირე ზომის რაკეტების პროგრამის პირველ შედეგებს ოქტომბრის მეორე ნახევარში ელიან; წარმატების შემთხვევაში წარმოება დაუყოვნებლივ მასშტაბურ რეჟიმში გადავა.
- კიევში რეაქტიული დრონების წინააღმდეგ 12-ზე მეტი ავტომატური ტურეტი (12,7 მმ „ორმოცდაათიანი") დამონტაჟდა, კიევის ოლქში კიდევ 8-ის დაყენება იგეგმება; ოლქში სულ 50 ტურეტია განთავსებული.
- უკრაინა-გერმანიის ერთობრივი „ბარსი"-ს ტიპის გადამუშავების დრონებიდან უკრაინა 2,000 ერთეულს მიიღებს; მათი ეფექტურობა დაახლოებით 30%-ია, რაც გადამუშავების დრონებს შორის ყველაზე მაღალია.
- რუსეთი ჩვეულებრივი შაჰედებიდან მასობრივი რეაქტიული დრონების და ბალისტიკური იარაღის გამოყენებაზე გადადის, ხარისხის გაუმჯობესებაზე ამახვილებს ყურადღებას და არა რაოდენობაზე; ზელენსკის თქმით, 2027 წელს რეაქტიულ დრონებსა და კამიკაძე-დრონებში დაახლოებით 12 მლრდ დოლარის დახარჯვას გეგმავს.
- მერცის ვიზიტის ფარგლებში ხელმოწერილი შეთანხმებების საერთო მოცულობა 8,5 მლრდ ევროზე მეტია, მათ შორის გერმანიის 1 მლრდ ევროზე მეტის დახმარების პაკეტი.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსეთი იერაღის შეტევის ტაქტიკას ცვლის — ფართო მასშტაბის ჩვეულებრივი შაჰედების ნაცვლად უფრო რთულად გადასაჭრელ რეაქტიულ დრონებს და ბალისტიკურ რაკეტებს იყენებს, რითაც უკრაინის საჰაერო თავდაცვას ახალ გამოწვევას უქმნის, სადაც მისი ეფექტურობა 50–60%-მდე ეცემა ჩვეულებრივი შაჰედების 85–92%-ის ფონზე. ფენოვანი პასუხი — ავტომატური ტურეტები, „ბარსი" და „სპისი" ტიპის გადამუშავების დრონები და ახალი საკუთარი მცირე ზომის რაკეტები — ამ ზღვარს შეავსებს, ხოლო F-16-ებისთვის 20 მმ საბრძოლო მასალის მიწოდება ერთდროულად ხუთ ქვეყანასთან მოლაპარაკებებზეა დამოკიდებული. მერცის ვიზიტზე ხელმოწერილი 8,5 მლრდ ევროზე მეტი ღირებულების შეთანხმებები და 1 მლრდ ევროზე მეტის გერმანული დახმარების პაკეტი ამ პროცესს პოლიტიკურ და ფინანსურ საფუძველს აძლევს, სანამ რუსეთი, ზელენსკის ცნობით, მომავალ წელს რეაქტიულ დრონებსა და კამიკაძე-დრონებში დაახლოებით 12 მლრდ დოლარის დახარჯვას გეგმავს.
რა მოხდა
4 ოქტომბერს, გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცის კიევში განხორციელებული ვიზიტის ფარგლებში გამართულ ერთობლივ პრესკონფერენციაზე, პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ უკრაინის საჰაერო თავდაცვის მრავალშრიანი სტრატეგია წარადგინა რუსეთის მიერ რეაქტიული (რეაქციული ძრავის) შაჰედ-ტიპის უპილოტო საფრენი აპარატების მასობრივი გამოყენების წინააღმდეგ. მისი თქმით, ამჟამად ჩვეულებრივი შაჰედების დაახლოებით 85–92% იგერიება, რეაქტიული დრონების კი — დაახლოებით 50–60%; უკანასკნელებში საუკეთესო შედეგს ავიაცია, განსაკუთრებით F-16 გამანადგურებლები 20 მმ საბრძოლო მასალით, აჩვენებს, რისთვისაც უკრაინა ყოველდღიურად 5,000–6,000 ჭურვის მიწოდებაზე მოლაპარაკებებს აწარმოებს პოლონეთთან, საფრანგეთთან, ნორვეგიასთან, ფინეთთან და შვედეთთან. კიევში რეაქტიული დრონების წინააღმდეგ 12-ზე მეტი ავტომატური ტურეტი დამონტაჟდა, კიევის ოლქში კიდევ 8-ის დაყენება იგეგმება, ოლქის მასშტაბით კი სულ 50 ტურეტია განთავსებული. უკრაინა-გერმანიის ერთობლივი „ბარსი"-ს ტიპის გადამუშავების დრონების 2,000 ერთეული უკრაინას გადმოეცემა; „სპისი"-ს ტიპის გადამუშავების დრონმა წარმატებული ტესტი გაიარა. ზელენსკის თქმით, საკუთარი მცირე ზომის რაკეტების პროგრამის პირველ შედეგებს ოქტომბრის მეორე ნახევარში ელიან და წარმატების შემთხვევაში მასობრივ წარმოებაზე დაუყოვნებლივ გადასვლა იქნება შესაძლებელი. რუსეთი ფოკუსს ჩვეულებრივი შაჰედებიდან რეაქტიულ დრონებსა და ბალისტიკურ იარაღზე გადაიტანს და ხარისხის, არა რაოდენობის გაუმჯობესებაზე გააკეთებს აქცენტს. ვიზიტის ფარგლებში უკრაინამ და გერმანიამ თავდაცვის, უსაფრთხოების, ენერგეტიკის და სამაშველო ტექნოლოგიების სფეროში 8,5 მლრდ ევროზე მეტი ღირებულების შეთანხმებები გააფორმეს; გერმანიის დახმარების პაკეტი 1 მლრდ ევროს სჭარბა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
26-ვე წყარო უკრაინულია — უკრაინული მედია და სააგენტოები, უკრაინურ ენაზე. ყველა მათგანი პრეზიდენტის განცხადებებს და უკრაინულ გადაწყვეტებს აქცევს ცენტრად: „ბარსი"-ს და „სპისი"-ს ტიპის გადამუშავების დრონები, „ნიკა"-ს რაკეტა, საკუთარი მცირე ზომის რაკეტები და უკრაინული რობოტული ტურეტები. მერცის ვიზიტი მნიშვნელოვან უსაფრთხოების მოვლენად პოზიციონირდება — 8,5 მლრდ ევროს შეთანხმებები, 1 მლრდ ევროს დახმარების პაკეტი, FFG-სთან მოსალოდნელი კონტრაქტი და უკრაინა-გერმანიის ერთობლივი წარმოება. ციტირებული სტატისტიკა ზელენსკის ან უკრაინის საჰაერო ძალების მონაცემებზეა დაყრდნობილი, ტონი კი ორიენტირებულია მომავალზე — მოსალოდნელ ტესტებზე, წარმოების მასშტაბის გაზრდაზე და ოქტომბრის ბოლოსთვის დაგეგმილ მცირე ზომის რაკეტების შედეგებზე.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები შეათანხმებელი არ არიან რეაქტიული დრონების გადამიგდების ეფექტურობის ზუსტ დიაპაზონზე — ერთი ნაწილი 50–60%-ს, მეორე 50–70%-ს, ხოლო ადრინდელი ზელენსკის განცხადებები დაახლოებით 57%-ს ასახელებს. „სპისი"-ს წარმოშობაზე უთომხნევია, რამდენად უკრაინული ის თუ უკრაინა-გერმანიული ერთობლივი პროდუქტია — უმეტესობა ერთობლივად ახასიათებს, ერთი პუბლიკაცია კი მხოლოდ უკრაინულად. F-16-ებისთვის 20 მმ საბრძოლო მასალაზე მოლაპარაკებებში ჩართული ქვეყნების ჩამონათვალი განსხვავდება — პოლონეთი და საფრანგეთი მუდმივად მოხსენიებულია, ნორვეგიის, შვედეთის, ფინეთის და სხვა პარტნიორების კომბინაცია კი ვარიანტობრივია. კიევის ოლქში ტურეტების რაოდენობაზე მონაცემებიც განსხვავდება — ერთი ვერსიით კიდევ 8 ტურეტის დამატება იგეგმება, მეორეთი ოლქში უკვე 50 ტურეტია დამონტაჟებული.
კონტექსტი
3–4 ოქტომბრის ღამეს რუსეთმა უკრაინაში 135 შაჰედ-ტიპის სარაკეტო დრონი გაუშვა, მათგან 52 რეაქტიული იყო. სექტემბრის განმავლობაში რუსეთმა უკრაინას 2,730-ზე მეტი რეაქტიული შაჰედი დაარტყა, რომელთაგან 1,500-ზე მეტი ჩამოგდებული ან ჩახშობილი იყო. ადრინდელი ზელენსკის ციტატებით, რეაქტიული შაჰედების გადამიგდების მაჩვენებელი დაახლოებით 57%, მასობრივი თავდასხმებისას კი საერთო დრონების გადამიგდების მაჩვენებელი დაახლოებით 70% იყო. უკრაინის შეიარაღებული ძალები ფრონტზე ოთხ პერსპექტიულ გადამუშავების დრონის მოდელს ტესტავენ, კიდევ დაახლოებით ათი მწარმოებელი საკუთარი კონსტრუქციების გამოცდას ატარებს, 67 უკრაინული საწარმო კი რეაქტიული დრონების ჩამოგდების ტექნოლოგიებზე მუშაობს. აგვისტოში თავდაცვის ძალებმა კალაშნიკოვის სისტემის ავტომატური იარაღით აღჭურვილი ახალი რობოტული ტურეტების საბრძოლო ტესტირება დაიწყო. მერცის ვიზიტის ფარგლებში ხელმოწერილი დოკუმენტები თავდაცვის, უსაფრთხოების, ენერგეტიკის და სამაშველო ტექნოლოგიების სფეროებს მოიცავს; ასევე მოსალოდნელია Flensburger Fahrzeugbau Gesellschaft-თან (FFG) დაახლოებით 2 მლრდ ევროს კონტრაქტი. მოლაპარაკებებში განხილულ იქნა გერმანიაში Patriot-ის ტიპის რაკეტების წარმოების გაზრდა და ბელგიის გეგმა, წლის ბოლომდე უკრაინას სამი F-16 გადასცეს.