გამოქვეყნდა რუსეთის ციხის პერსონალის სახელები, სადაც ამერიკელი მოქალაქე ჰაბარდი იყო დაკავებული
უკრაინულმა პროექტმა "უკრაინელი ხალხის მოძღვართა წიგნმა" გამოაქვეყნა იმ რუსი ციხის პერსონალის მონაცემები, ვინც ამერიკელ მოქალაქე სტივენ ჰაბარდის და სხვა პატიმრების წამებაშია მხილებული. 74 წლის ჰაბარდი, რომელიც 2014 წლიდან უკრაინაში ცხოვრობდა და ინგლისურს ასწავლიდა, 2022 წლის 2 აპრილს დაიკავეს ოკუპირებულ იზიუმში. 2024 წლის ოქტომბერში მოსკოვის საქალაქო სასამართლომ იგი 6 წლითა და 10 თვით "მერკენარიზმის" მუხლით გაასამართლა. 2026 წლის 21 ოქტომბერს რუსეთმა იგი ტრამპის თხოვნით გაათავისუფლა, როდესაც მისი სპეცწარმომადგენელი სტივ უიტკოფი სანქტ-პეტერბურგს სტუმრობდა.
მთავარი მომენტები
- 74 წლის ამერიკელი მოქალაქე სტივენ ჰაბარდი 2026 წლის 21 ოქტომბერს გაათავისუფლეს; იგი 2022 წლის 2 აპრილს დაიკავეს ოკუპირებულ იზიუმში, ხარკოვის ოლქში.
- ჰაბარდი 2014 წლიდან უკრაინაში ცხოვრობდა და ინგლისურ ენას ასწავლიდა.
- 2024 წლის ოქტომბერში მოსკოვის საქალაქო სასამართლომ იგი 6 წლით და 10 თვით თავისუფლების აღკვეთას მიუსაჯა "მერკენარიზმის" მუხლით (რუსეთის სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 359, ნაწილი 3).
- პატიმრობის პერიოდში ჰაბარდი იმყოფებოდა СИЗО №2-ში (ნოვოზიბკოვი, ბრიანსკის ოლქი) და სასჯელაღსრულების კოლონია №7-ში (პაკინო, ვლადიმირის ოლქი).
- მისმა ციხეშწარმომადგენელმა, გათავისუფლებულმა უკრაინელმა ტყვემ იჰორ შიშკომ განაცხადა, რომ ჰაბარდს სცემდნენ, ელექტროშოკერს უსხავდნენ, ძაღლებს ასხამდნენ, აშიმშილებდნენ და სექსუალური ხასიათის აქტების იმიტაციას აიძულებდნენ.
- გათავისუფლება მოხდა დონალდ ტრამპის თხოვნით, მისი სპეცწარმომადგენლის სტივ უიტკოფის სანქტ-პეტერბურგში ვიზიტის დროს; რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა ეს შეხვედრაზე გამოაცხადა.
- პროექტმა "უკრაინელი ხალხის მოძღვართა წიგნმა" გამოაქვეყნა იმ პერსონალის მონაცემები, ვინც ამ დაწესებულებებში ტყვეებისა და მშვიდობიანი მოქალაქეების წამებაში მონაწილეობდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
პუბლიკაცია მნიშვნელოვანია იმით, რომ იგი პირადად ასახელებს იმ რუსი ციხის პერსონალს, რომელიც ჰაბარდისა და სხვა პატიმრების წამებაშია მხილებული, და ამით ხელს უწყობს ორ კონკრეტულ რუსულ დაწესებულებაში არსებული სისტემური ძალადობის დოკუმენტირებას. ამავდროულად, იგი ამერიკელი მოქალაქის მაღალი პროფილის საქმეს უკავშირებს უკრაინელი ტყვეების მიმართ რუსულ ციხეებში ფართოდ გავრცელებულ ძალადობის პრაქტიკას.
რა მოხდა
2026 წლის 21 ოქტომბერს რუსეთმა გაათავისუფლა 74 წლის ამერიკელი მოქალაქე სტივენ ჰაბარდი, რომელიც 2014 წლიდან უკრაინაში ცხოვრობდა და ინგლისურ ენას ასწავლიდა. იგი 2022 წლის 2 აპრილს დაიკავეს ოკუპირებულ იზიუმში, ხარკოვის ოლქში. 2024 წლის ოქტომბერში მოსკოვის საქალაქო სასამართლომ იგი 6 წლით და 10 თვით თავისუფლების აღკვეთას მიუსაჯა "მერკენარიზმის" მუხლით (რუსეთის სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლი 359, ნაწილი 3) — ბრალდებით, რომ მან 2022 წლის თებერვალში იზიუმის ტერიტორიულ თავდაცვას შეუერთდა. პატიმრობის პერიოდში ჰაბარდი იმყოფებოდა СИЗО №2-ში ნოვოზიბკოვში, ბრიანსკის ოლქში (დაახლოებით 2022 წლის სექტემბრიდან 2023 წლის მაისამდე) და სასჯელაღსრულების კოლონია №7-ში პაკინოში, ვლადიმირის ოლქში (2023 წლის მაისიდან 2024 წლის გაზაფხულამდე). მისმა ციხეშწარმომადგენელმა, გათავისუფლებულმა უკრაინელმა ტყვემ იჰორ შიშკომ განაცხადა, რომ ჰაბარდს სცემდნენ ჯოხებით, ბუმბერებით და ფეხებით, ელექტროშოკერს უსხავდნენ, ძაღლებს ასხამდნენ, აშიმშილებდნენ, კორიდორში ხოხვას აიძულებდნენ და სექსუალური ხასიათის მოქმედებების იმიტაციას აიძულებდნენ. ფსინის (რუსეთის სასჯელაღსრულების სამსახურის) პერსონალი მას დამატებით ძალადობდა იმის გამო, რომ იგი ამერიკელი მოქალაქე იყო და რუსულად არ იცოდა. გათავისუფლება მოხდა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის თხოვნით, მისი სპეცწარმომადგენლის სტივ უიტკოფის სანქტ-პეტერბურგში ვიზიტის დროს; რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა ეს გამოაცხადა უიტკოფთან შეხვედრაზე. ამ ვიზიტის ფონზე უკრაინულმა პროექტმა "უკრაინელი ხალხის მოძღვართა წიგნმა" გამოაქვეყნა იმ პერსონალის მონაცემები, ვინც ორივე დაწესებულებაში ტყვეებისა და მშვიდობიანი მოქალაქეების წამებაში მონაწილეობდა. წყაროები ასევე აღნიშნავენ, რომ ნოვოზიბკოვის СИЗО-ში პატიმრებს სცემდნენ "მიღებისას", დაკითხვებისა და შემოწმებების დროს, ძაღლებს ასხამდნენ და ელექტროშოკს უსხავდნენ; მცველები მათ ფრაზით "მოგესალმებით ბუხენვალდში" ხვდებოდნენ (ეს განაცხადა გათავისუფლებულმა ჟურნალისტმა დმიტრო ხილიუკმა); პატიმრებს აიძულებდნენ ტატუირებები წაეშალათ, რუსეთის ჰიმნი ესწავლათ და "დიდება რუსეთს" ეთქვათ; ამ СИЗО-ში ცნობილია უკრაინელების სულ ცოტა სამი გარდაცვალების შემთხვევა. პაკინოს კოლონიაში პერსონალი პატიმრებს დღეში ორჯერ შემოწმებების დროს სცემდა და სხვადასხვა წამების მეთოდებს იყენებდა, მათ შორის ფეხებზე ჯოხებით ცემას, ტომრით გაგუდვას, ფილაზე ხოხვას და უცხო საგნებით გაუპატიურებას; პატიმრებს აშიმშილებდნენ, კანქერძას ბრწყინვალე მწვანით (зелёнка) მკურნალობდნენ, ხოლო ექიმი ლოცვას ურჩევდა; ამ კოლონიაშიც ცნობილია უკრაინელების სულ ცოტა სამი გარდაცვალების შემთხვევა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
სამივე წყარო უკრაინულენოვანია და მთავარ მოქმედ პირად "უკრაინელი ხალხის მოძღვართა წიგნის" პროექტს ასახელებს. პუბლიკაცია წარმოჩენილია როგორც ერთგვარი დოკუმენტირება იმ ძალადობისა, რომელიც ერთდროულად განიცადა ამერიკელმა მოქალაქემ და უკრაინელმა პატიმრებმა იმავე რუსულ დაწესებულებებში. ბრალდებები დადასტურებულია გათავისუფლებული უკრაინელი ტყვეების, კერძოდ იჰორ შიშკოს, და გათავისუფლებული უკრაინელი ჟურნალისტ დმიტრო ხილიუკის ჩვენებებით.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის ერთვადგილიანი განსხვავებაა ჰაბარდის გვარის ტრანსლიტერაციაში — ვარიანტებია "Hubbard", "Habbard" და "Habbard". გარდა ამისა, რუსული მედია მის ბოლო პატიმრობის ადგილად მორდოვიაში მდებარე კოლონია VK-12-ს ასახელებს, თუმცა "მოძღვართა წიგნის" პროექტი ამ ინფორმაციის გადამოწმებას ჯერ კიდევ აგრძელებს.
კონტექსტი
სტივენ ჰაბარდი 2014 წლიდან ცხოვრობდა უკრაინაში და ინგლისურ ენას ასწავლიდა. რუსული ხელისუფლების ვერსიით, მან 2022 წლის თებერვალში იზიუმის ტერიტორიულ თავდაცვას შეუერთდა — ეს გახდა მისი "მერკენარიზმის" ბრალდების საფუძველი. "უკრაინელი ხალხის მოძღვართა წიგნი" უკრაინული პროექტია, რომელიც ადრეც ასახელებდა პირებს, რომლებიც ბრალდებულნი არიან უკრაინელების წინააღმდეგ ძალადობაში.